MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER *"

Transkript

1 Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 8, Say: 4, 2006 MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER * Yrd. Doç. Dr. Ayehan ÇAKICI ** ÖZET Kadn giri$imcilerin i$ ya$amnda etkili olabilmelerinin; onlarn ki$ilik özelliklerine, bilgi ve becerilerine, i$lerini yürütmede kar$la$tklar sorunlar ve bu sorunlar çözebilmelerine, e*itilmelerine ve desteklenmelerine ba*l oldu*u varsaylmaktadr. Ayrca, ba$arlarn artran ve snrlandran faktörlerin de i$ ya$amlarndaki etkiliklerini etkileyebilece*i dü$ünülmektedir. Kadnlarca kurulan ve/veya ortak olunan i$letmelerde, kadnlarn i$ ya$amlarn etkileyen sözü edilen faktörlerin bir de*erlendirmesini yapmak amacyla ke$ifsel nitelikte bir ara$trma yaplm$tr. Ara$trmada ayrca, kadn giri$imcilerin i$ ya$am d$nda neler yaptklarna, geli$ebilmeleri için kendi önerilerine ve i$ ya$amna atldktan sonra de*i$en konumuna da yer verilmi$tir. Ara$trma kapsamna Mersin de faaliyet gösteren kadn giri$imciler alnm$tr. Veriler, geli$tirilen bir anket ile, kartopu örnekleme yöntemi kullanlarak toplanm$tr. Anket uygulamas, bizzat ara$trmac tarafndan Mersin $ehir merkezinde 600 dolaynda oldu*u tahmin edilen kadn giri$imcilerden 200 ki$iye gidilerek gerçekle$tirilmi$tir. Ara$trma bulgularna göre, i$ ya$amnda etkili olabilmede gerekli ki$ilik özelliklerinden özgüven, dürüstlük, risk üstlenme ve cesaret ön plana çkmaktadr. Olmas gereken bilgi ve becerilerden ise; i$ ya$amn, insan ili$kilerini, pazarlama ve sat$ bilme, etkili bir i$ ya$am için önemli faktörler olarak sralanmaktadr. Kadn giri$imciler, özellikle verimlilik ve kalite artrma, ileti$im, finansman ve satn alma konularnda e*itim gereksinimi duymaktadrlar. Kaliteli i$ yapma, disiplinli çal$ma ile yenilikleri ve geli$meleri izleme ba$ary artran unsurlar olarak görülürken; makro nedenler, finansal yetersizlikler ve haksz rekabet ba$ary snrlandran en önemli faktörler olarak ifade edilmektedir. Kadn giri$imcilerin bu sorunlarla ba$ edebilmeleri, i$ dünyas ve ticarette erkekler kadar deneyim sahibi olmamalar * Makale, Mersin Üniversitesi Bilimsel Ara$trmalar Birimi tarafndan desteklenen bir ara$trmadan kesit sunmaktadr. ** Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Turizm 8$letmecili*i ve Otelcilik Yüksekokulu 54

2 ve ev içi sorumluluklaryla i$ ya$amn dengeleme güçlü*ü nedeniyle kolay olmamaktadr. Sonuç olarak ara$trmada, i$ hayatnda kadnlarn etkili olabilmeleri ve toplumda edilgen, ba*ml ve ikincil konumdan çkabilmelerinin, kadnn kendisinin, ailesinin, toplumun ve devletin birlikte çabas ile olanakl olabilece*i belirtilmekte ve kadn giri$imcilerin geli$tirilmesi ve güçlendirilmesine ili$kin öneriler yaplmaktadr. Anahtar Kelimeler: Kadn giri$imci, i$ ya$am, Mersin GR Birle$mi$ Milletler (BM), 1950 li yllardan itibaren dünyada kadnlarn kalknma çabalarnn içinde yer almas için yo*un bir çaba ba$latm$tr. BM, 1975 yln, uluslar aras kadn yl olarak ilan etmi$tir ylnda Türkiye nin de imzalad* Kadnlara Kar$ Her Türlü Ayrmcl*n Önlenmesi Sözle$mesi ile devletleri, kadnlarn istihdam alannda erkeklerle e$it haklara sahip olarak serbestçe i$ ve meslek seçme, mesleki e*itim haklarn kazanmalar için bütün önlemleri almakla yükümlü klm$tr (Akyol 1993: 8). Bu ba*lamda, ülkemizde 1990 ylnda Kadn Statüsü ve Sorunlar Genel Müdürlü*ü kurulmu$tur. Artk, ekonomik geli$me ve refah için dünyann sadece %50 nüfusunun bilgi, beceri ve yeteneklerinden yararlanmann yeterli olmayaca* anla$lm$tr. Dünyann birçok yerinden kadn giri$imcileri desteklemek amacyla düzenlenen Uluslararas 8$ Kadnlar Konferanslar, kurulan Kadn Giri$imcileri Destekleme Merkezleri kurulmas gibi faaliyetler dünya insan kayna*nn di*er yarsnn da fark edildi*inin göstergeleridir. Dünyada ve Türkiye de, kamu ve özel sektörde istihdam olanaklarnn snrll* e*itimli ve bilinç düzeyi yüksek kadn saysnn artmas, ekonomik $artlarn zorlamas gibi nedenlerle giderek artan sayda kadn i$ hayatna atlarak ba*msz veya ortak, i$ yeri açmaktadr. Sk kar$la$lan di*er bir durum da giri$imci e$inin yannda çal$maya ba$layan kadn saysnn art$ göstermesidir. Kadn giri$imcilerimizin deneyimsiz olduklar i$ ya$amnda etkin rol alabilmeleri için, Kadn Giri$imciler Derne*i (KAG8DER) Güneydo*u Anadolu Projesi-Giri$imci Destekleme ve Yönlendirme Merkezi (GAP-G8DEM) gibi örgütler, devlet te$vikleri, bilimsel ara$trmalara ve projelere gereksinim oldu*u açktr. Bu çal$mada kadnlarn i$ ya$amn etkileyen faktörler ara$trlarak, i$ kadnlarnn geli$tirilebilmeleri için yaplmas gerekenler hususunda baz öneriler yaplm$tr. Çal$ma iki temel ba$lkta ele alnm$tr. 8lk ba$lkta, kadn giri$imcili*in tanm, geli$imi ve desteklenmelerinin gerekçeleri anlatlmaktadr. 8kinci ba$lkta ise, Mersin de faaliyet gösteren kadn giri$imcilerin i$ ya$amn etkileyen faktörlere ili$kin yaplan bir ara$trma yer 55

3 almaktadr. Çal$ma kadn giri$imcilerin geli$tirilebilmelerine ili$kin çe$itli önerilerle tamamlanmaktadr. 1. KADIN GRMCLK VE ÖNEM 1.1. TANIMI Giri$imci tanm ile kadn giri$imci tanm arasnda benzerlik oldu*u gibi farkllklar da vardr. Giri$imci, kaynaklar konusunda öngörüde bulunarak, i$i planlayan, i$gücünü örgütleyerek girdilerin i$lenmesini sa*layan, elde edilen ürünü karllk yaratacak $ekilde tüketicilerin kullanmna sunan ki$idir (Çetin 1996: 29). Daha bir genel tanmlamayla giri$imci, kar amacyla, çe$itli riskleri göze alarak üretim faktörlerini bir araya getiren ve mal ve/veya hizmet üretimi için gerekli ortam hazrlayan ki$idir. Giri$imcilerin ticari faaliyetlerini kurduklar ekonomik birimler ise, giri$im olarak tanmlanmaktadr (Dolgun 2004: 4). Giri$imcilik ise, sadece kendi i$ini kuracak bireyler için de*il, bir bürokrat, bir politikac, bir yönetici, bir sanatç, hatta bir $irket için de kullanlan bir kavram olabilmektedir. Giri$imcilik, ancak risk alnarak ve yüksek düzeyde yaratclk kullanlarak ortaya çkarlabilecek daha üstün durumlara varmak için bir yöntem olarak tanmlanmaktadr (Titiz 1998: 224). Türkiye de baz yazarlarn üzerinde fikir birli*i yapt* tanmlamaya göre, kadn giri$imci, evinin d$nda kendi adna veya ortaklk sfatyla bir veya birkaç i$yeri olan; herhangi bir mal veya hizmetin üretilmesi, pazarlanmas ve tüm i$letme faaliyetleri ile ilgili kararlar alan ve yürüten, i$e ili$kin ili$kiye girilmesi gereken gerçek ve tüzel ki$iler ile kendi adna ili$ki kuran ve i$inden elde etti*i kazancn kullanm üzerinde söz sahibi olan kiidir (Müftüo*lu 2000: 69; Ecevit 1993: 20; Gürol 2000: 25). Avrupa Komisyonu raporunda, kendi ba$na i$ kuran veya hisselerin ço*una sahip olan; risk alan, karar alan ve i$in yürütülmesinde aktif görev alanlar, kadn giri$imci olarak tanmlanmaktadr (European Commission 2002: 3). 1.2.GELM Piyasa ekonomisinde i$ ba$arsnn en önemli belirleyicisi olan giri$imci, içinde yer ald* sosyal, ekonomik ve kültürel çevrenin bir ürünüdür. Giri$imcilik ruhunun aile, çevre, e*itim, örf, adet ve geleneklerden etkilendi*i kabul edilmektedir. Geli$mekte olan ülkelerin giri$imcileri, ataerkil yapdaki toplumla$ma süreçleri, ekonomik yapdaki riskler ve sosyal çevre nedeniyle, a*r hareket edebilmektedir (Eyübo*lu 2002: 284). Bu toplumlarda kadn giri$imci saysnn artmas ve geli$mesi, daha da yava$ olmaktadr. Türkiye de üniversite ö*rencileri üzerine yaplan bir ara$trmada, cinsiyet ile mesleki tercihler arasnda ili$ki aranm$ ve kz ö*rencilerin %22 sinin, erkek ö*rencilerin ise %65 inin kendi i$ini kurmay istekli olduklar belirlenmi$tir 56

4 (Arslan 2002: 6). 8$ yeri açmann ve i$letmenin erkek i$i olarak gören toplumsal anlay$n bunda etkili oldu*u söylenebilir Bununla birlikte, Dünyada ve Türkiye de kadn giri$imci says giderek art$ göstermektedir. ABD de 1980 ler süresince ve 1990 l yllarn ba$larnda, kadnlarn giri$imcilik çabalarnn yükseli$ e*ilimi gösterdi*i, kadnlarn kurdu*u giri$im saysnda %50 orannda art$ oldu*u ifade edilmektedir (Gürol 2000: 228). Kanada da da her yl gittikçe artan sayda kadn, i$ hayatna atlmaktadr. 8statistiklere göre, 1981 den 2001 e de*in, kendi i$ini kuran erkeklerin says %38 artarken; ayn dönemde, kendi i$ini kuran kadnlarn says %208 artm$tr (Foundation of Canadian Women Entrepreneurs ve Business Development Bank of Canada 2004: 6). Geli$mekte olan ülkelerden örnek vermek gerekirse, 1996 yl verilerine göre, kadn giri$imcilerin oran Yunanistan da %19.7, Macaristan da %30.7 ve Meksika da %36.1 dir. Ayn raporda Türkiye deki oran 5.3 olarak verilmektedir (OECD 1998: 8). Türkiye de son verilere göre, kadnlarn i$gücüne katlma oran, %39,6 dr (http://www.die.gov.tr/tkba/t143.xls-eri$im tarihi: ). Bunun da %68,8 i ücretsiz aile i$çisi, %24,3 ü ücretli ve yevmiyeli ve %6,9 u ise kendi hesabna ve i$veren statüsünde çal$maktadr (http://www.die.gov.tr/tkba/t156.xls-eri$im tarihi: ). 8$gücüne katlan kadnlarn büyük bir kesimi, tarm sektöründe çal$maktadr. Sosyo-ekonomik yaplanmadaki eksiklikler, toplumda cinsiyete dayal rol ayrm ve aile içi ataerkil üretim ili$kileri, kadn istihdamn artrmann önündeki en önemli engellerdir (Koray, Demirbilek ve Demirbilek 1999: 2). Ancak Türkiye de kadnlarn i$gücüne katlmlar veya i$ yeri açmalar hususunda hukuki bir engel bulunmamaktadr. Türk Medeni Kanunu nda evli kadnn çal$mas ve ticarethane açmas için gerekli koca izni $art (Medeni Kanun madde 159), 1990 ylnda Anayasa Mahkemesi tarafndan Anayasa önünde e$itlik ve çal$ma özgürlü*ü ilkesine aykr bulunarak kaldrlm$tr. Evli kadnlarn i$ yeri açmalar konusunda hukuken bir engel görülmese de, geleneksel kabullerin ortadan kaldrlmas kolay olmamaktadr. Örne*in; ataerkil toplumlarn tümünde geçerli olan, geleneksel ideolojinin cinsiyetçi i$ bölümü, kadn öncelikle ev i$lerinden ve çocuk bakmndan sorumlu klmaktadr. Bu ise, kadnlarn toplumsal üretimden uzakla$masna ve kendilerine ö*retilip benimsetilen toplumsal cinsiyet kalplarna göre beceriler edinmesine neden olmaktadr. Kadnlar, bu yüzden, daha çok hizmetler sektöründe, sa*lk, e*itim, tekstil, gda gibi alanlarda kitlesel bir biçimde çal$makta veya bu alanlarda i$ yeri açmaktadrlar (Gürol 2000: 320). Kadnlar, i$yeri açmaya iten nedenler ekonomik olmaktan çok ki$iseldir. Giri$imci kadnlarn ba$ar kazanma, e*lence, di*er insanlara yardm 57

5 etme ve daha sosyal bir ortamda bulunma gibi amaçlara daha fazla önem verdikleri ifade edilmektedir (Carter ve di*. 2003: 13-39). Ancak, Türkiye de genellikle kadnlarn hem ki$isel hem de ekonomik nedenlerle giri$imcili*e ba$ladklar söylenebilir. Örne*in; yaplan bir ara$trmada Mersin deki kadn giri$imcilerin i$ kurma nedenleri arasnda ba*msz çal$ma arzusu ilk srada yer alrken, kazanç elde etme iste*i çok az bir farkla ikinci srada yer almaktadr (Çakc 2003: 80). Kadnlar hangi güdüyle hareket ederlerse etsinler sevindirici olan, arzu edilen düzeyde olmasa da giderek daha fazla sayda kadnn ekonomik hayata i$tirak etmesidir. Yine örnek vermek gerekirse, Mersin Esnaf Odalar Birli*inden alnan verilere göre ilin, kadn esnaf says 1980 ylndan önce onu bulmaz iken 2003 yl itibariyle yüzlerce kadn i$ yeri sahibi bulunmaktadr ÖNEM VE DESTEKLENME NEDENLER Yaznda, giri$imci den ksmen de olsa farkl bir $ekilde tanmlanan kadn giri$imcilerin, ayrca desteklenmelerinin ve geli$tirilmelerinin gerekçeleri $u $ekilde açklanmaktadr. Kadn giri$imciler, tüm giri$imcilerin kar$la$tklar finansman yetersizli*i, nitelikli eleman bulamama, talep durgunlu*u, verimlili*i artrma sorunu, alacaklarn zamannda tahsil edilememesi, haksz rekabete dayal rakip engellemeleri sorunu gibi sorunlarla kar$la$maktadrlar. E*itim seviyeleri göreli olarak dü$üktür. 8nternet kullananlarn oran azdr. Kadn, aile ve kariyerini uzla$trma çabas içinde olmaktadr. Kadnlarn i$ sahibi olarak kolayca kabul edilmedikleri ülkelerde ya da bölgelerde, cinsiyete dayal engeller artabilmektedir. Kadnlar, kendi hesaplarna çal$maya erkeklere göre çok daha sonra ba$ladklarndan, özellikle i$letmecilik ve sermaye edinimi konusunda daha az profesyonel deneyime sahiptirler (OECD 1998: 14-16). Bu nedenlerle, belirlenen sorunlar erkeklere kyasla daha a*r ya$amakta ve bu da kadn giri$imcilerin ayrca desteklenmesi gere*ini ortaya çkarmaktadr. Her giri$imci gibi, kadn giri$imciler de ekonomiye hiçbir yük getirmedikleri gibi, ekonomiyi güçlendirir, rekabetin geli$tirilmesine katkda bulunurlar. Devlete vergisini verir, i$ edinir, i$ edindirir ve yeni giri$imciler yeti$tirirler. Giri$imcilik, kadnlar için istihdam tkankl*n giderecek bir seçenektir. Giri$imcilik her ki$ide olmayan bir yetenektir ve snrl bir üretim faktörüdür. Kadnlar içinde de olabilecek bu yetenekten yararlanmak gereklidir. Onlar, ekonomik hayatn içine çekmek ve statülerini yükseltmek; refah art$, aile ili$kilerinin demokratikle$tirilmesi, daha yaratc ve öz güvenli bireylerin yeti$tirilmesi açsndan da önemlidir. 58

6 Giri$imcilik, kadnlarn kendi yetenek ve potansiyellerini ke$fedebilece*i, ba*msz karar alabilecekleri bir i$tir. Giri$imcilik rolü ile kadnlar, karar alan, risk üstlenen ve yöneten konuma gelebilmektedirler. Kadn ücretsiz aile i$çisi konumundan kendi hesabna çal$an konuma ta$mak, kadnn statüsünü yükseltmenin bir aracdr. Pek çok $irkette, kadn personele yatrm yapld* halde, üst yönetim pozisyonlarna getirilmemektedir. Kadnlara kendi i$letmelerini kurma frsat vererek, edinmi$ olduklar e*itim ve becerilerden yararlanmak olanakl hale gelebilir. Kadn giri$imciler, farkl deneyim ve bak$ açlar nedeniyle, yönetim stili, $irket yaps, hizmet anlay$ ve teknoloji kullanm gibi konularda farkllk yaratabilir, yeniliklere kaynaklk edebilir. Kendi i$ini kuran kadnlarn yaygnla$mas, kadn ile erkek arasndaki e$itsizli*in azalmasna yardmc olabilir (OECD 1998: 20). Türkiye de 1990 l yllardan sonra, kadn giri$imcilerin profilini, genel karakteristik özelliklerini, sorunlarn ortaya koyan ve öneri geli$tiren birçok çal$maya rastlamak olasdr (Arat 1993: 1-316; Ecevit 1993: 15-34; Çelebi 1993: 35-48). Özellikle, 2000 li yllarla birlikte giri$imcilik ve kadn giri$imcilik konular üzerine yaplan ara$trmalarda belirgin bir art$n oldu*u görülmektedir (Kutanis 2003: 59-67; Gürol 2000: 1-360; Gökakn 2000: ; Çakc 2003: 71-89). Bununla birlikte; kadn giri$imcilerin saylarnn nasl artrlabilece*ine ve i$letmecilik becerilerinin nasl geli$tirilebilece*ine ili$kin ara$trmalara ve projelere gereksinim duyuldu*u açktr. Bunun en önemli nedenleri; Türkiye de giri$imci kadn orannn giderek artsa da halen çok dü$ük düzeyde kalmas ve i$ yerlerinin hayatta kalma sürelerinin ksal*dr. 2. MERSNDEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLERE LKN ARATIRMA 2.1. ARATIRMANIN AMACI, KAPSAMI VE YÖNTEM Amaç Kadn giri$imcilerin i$ hayat; onlarn ki$ilik özellikleri, bilgi ve becerileri, i$lerini yürütmede kar$la$tklar sorunlar, e*itim eksiklikleri vb hususlardan etkilenebilir. Ara$trmann amac, kadn giri$imcilerin i$ ya$amn etkileyebilece*i dü$ünülen bu faktörleri de*erlendirerek, onlarn geli$meleri ve güçlenmelerine katkda bulunabilecek öneriler geli$tirmektir. 59

7 Kapsam Ara$trmada kadn giri$imci, evinin d$nda, üretim, sat$ veya dan$manlk amaçl herhangi bir i$yerini kendisi kuran veya bir $ekilde ortak olan ve aktif olarak i$i idare eden ki$i olarak tanmlanm$tr. 8$i erkek yapt* halde resmi olarak e$in, annenin veya kz karde$in üzerinde gösterilen i$yerleri ara$trma kapsamna alnmam$tr Yöntem Ara$trma, ke$ifsel bir nitelik ta$maktadr. Ara$trmada veriler, geli$tirilen bir anket aracl* ile toplanm$tr. Anket formunun geli$tirilmesi sürecinde kadn giri$imciler ile iki ayr ön test yaplm$ ve bu ön test sonuçlarna göre, ankete son $ekli verilmi$tir. Geli$tirilen anket, ara$trmacnn bizzat kendisi tarafndan yüz yüze görü$me yoluyla uygulanm$tr. Geli$tirilen anket, dört bölümden olu$maktadr. 8lk bölüm kadn giri$imcinin demografik özellikleri (7 soru) ile i$yerlerine ili$kin sorulardan (7 soru) olu$maktadr. 8kinci bölüm, i$ kurma öykülerini ortaya koyan sorulardan (12 soru), üçüncü bölüm i$ ya$amn etkileyen faktörlere ili$kin sorulardan (10 soru) ve dördüncü bölümde ise i$letme fonksiyonlar ve karar almada kadn giri$imci, varsa ortak/ortaklar ile yakn çevresinin ne kadar etkili oldu*unu anlamaya çal$an sorulardan (9 soru) meydana gelmi$tir. Bu makalede, kadn giri$imcilerin profili ve i$yerlerine ili$kin bilgiler özetlendikten sonra, i$ ya$amlarn etkileyen faktörlerin bir de*erlendirmesi yaplm$tr. Anketin uygulanabilmesi için, Mersin Esnaf ve Sanatkarlar Odas ndan 16 Ocak 2003 tarihinde, kadn i$yeri sahiplerinin meslek dal ve adreslerinin bulundu*u bir liste alnm$tr. Bu listede, 1596 kayt bulunmaktadr. Yaplan incelemeler ve görü$meler sonunda, %15 dolaynda i$yerinin (yakla$k 240) kapal oldu*u, 231 i$yeri adresinin bulunmad*, listede iyi tanmlanmam$ i$ler ad altnda 77 kadn giri$imci bulundu*u, ilk bak$ta kadnlardan yapmalar beklenmeyen ancak sk kar$la$lan mesleklerdeki (tornac, trc, taksici, mermerci, oto ya*lama-ykama, demirci, kaynakç vb) kadn giri$imci saysnn 444 oldu*u anla$lm$tr. Bu bilgiler sonucu, Mersin $ehrinde 600 dolaynda kadn giri$imcinin olabilece*i tahmin edilmektedir. Tam ve sa*lkl bir listenin elde edilemeyi$i nedeniyle, ara$trmada kar topu örnekleme yöntemi kullanlm$tr. Kar topu örnekleme yöntemi, ana kitle birimlerinin tam olarak belirlenemedi*i durumlarda, ana kitleyi temsil edecek örneklemi belirlemek güçle$mektedir. Bu nedenle, ara$trmann ana kitlesi içinde yer alan ve ara$trmacnn ula$abilece*i ilk birim (ki$i ya da obje) belirlenir. Bu birim üzerinden elde edilecek veriler $*nda sonraki birime ve 60

8 daha sonra bunu zincirleme olarak izleyen di*er birimlere ula$larak ana kitleyi temsil edebilece*i dü$ünülen örneklem olu$turulur. Ara$trmacnn, örneklemi adm adm olu$turdu*u bu yönteme kar topu örnekleme denir (Ural ve Klç 2005: 40). Bu yöntemle, gidilen bir kadn giri$imciden tand* bir ba$ka kadn giri$imciye ait adres bilgileri alnm$ ve böylece anketin uygulamasna devam edilmi$tir. Geli$tirilen anket, yüz yüze görü$me yöntemi ile Mersin de faaliyet gösteren 200 kadn giri$imciye bizzat ara$trmac tarafndan uygulanm$tr. Olanak dahilinde farkl i$kollarnda i$ yapan kadn giri$imcilere ula$lm$tr. Böylece, 2003 yl Ocak-Mays aylar arasnda yaplan ara$trma ile, Mersin de toplam 600 dolaynda oldu*u tahmin edilen kadn giri$imcilerin yakla$k üçte birine ula$labildi*i dü$ünülmektedir. Bu orann, kadn giri$imcilerin i$ ya$amn etkileyebilece*i dü$ünülen faktörlerin bir de*erlendirmesini yapabilmek için yeterli bir oran oldu*u kanaati olu$mu$tur. Bu, bulgularn güvenirli*ini destekleyen bir durumdur BULGULAR Arat7rmaya Kat7lan Kad7n Giriimcilerin Özellikleri Ve yerlerine likin Bilgiler Mersin deki kadn giri$imcilerin geneli (%79), ya$ aral*ndadr. Büyük bölümü (%53) lise mezunu olup; %23 ü de üniversite mezunudur. Arta kalan %14.5 i ilkokul ve %9.5 i ise orta okul mezunudur. %70.5 i evlidir. Mersin deki kadn giri$imcilerin geneli (%51), i$lerini 1990 ile 2000 yllar arasnda kurmu$lardr ylndan bu yana kurulan i$yerinin oran %40,5 dir. Kadnlarn e*itim düzeylerinin yükselmesi, artan i$sizlik, kamu ve özel sektörde istihdamn snrl olmas, bunun en önemli nedenleridir. Kadn giri$imcilerin hepsi i$lerinin ba$ndadr. 8$letmelerin tamamna yakn mikro ölçekli * olup; %29 u hiç i$çi çal$trmamaktadr. Kadn giri$imcilerin daha çok (%66) ticaret (perakende sat$) ve hizmet sektöründe (güzellik salonu, kre$, hazr yemek vs) i$ kurduklar anla$lmaktadr. Kadnlar genellikle cinsiyet rollerine uygun ve fazla sermaye gerektirmeyen ve geliri dü$ük olan i$ler yapmaktadrlar. 8$yerlerinin %49 u tek ki$i i$letmesi olup; %24,5 i limited $irket olarak kurulmu$tur. %25.5 i ise, adi ortaklk $eklinde bir hukuki statüye sahiptir. * Avrupa Birli*i, birlik baznda kar$kl*a neden olmamas için 1996 ylnda i$gören says, yllk sat$ haslat, bilanço büyüklü*ü ve ba*mszlk kriterlerinden olu$an bir KOB8 tanm yapm$tr. Buna göre, 10 ki$iden az i$çi çal$tran i$letmeler mikro i$letmeler saylmaktadr (Sayn ve Fazlo*lu, s.1-4). Ara$trmada, i$çi çal$tran kadn giri$imcilerin %29.6 snn 1, %22.5 inin 2 ve %14.1 inin 3 i$çi çal$trd*; böylece 1-3 aras i$çi çal$tranlarn %66.1 oldu*u görülmü$tür. 10 dan az i$çi çal$tran kadn giri$imcilerin oran %90.1 dir. 61

9 Mersin de faaliyet gösteren kadn giri$imcilerin i$ kurma fikri, daha çok bir teklif (e$, arkada$, di*er aile üyeleri) üzerine geli$mi$tir. 8$ kurmann en önemli nedenleri, ba*msz çal$ma arzusu, kazanç elde etme ve sosyal olma iste*idir. Ba*msz i$ yeri sahibi olma, i$ ve aile sorumlulu*unu yerine getirmede, kendisine bu esnekli*i sa*lamaktadr. Mevcut i$lerini seçme nedeni, sevdi*i ve bildi*i i$ olmasdr. Kadn giri$imcilerin büyük bir bölümü, herhangi bir ticari ve i$ deneyimine sahip olmadan i$lerini kurmu$lardr. Ba$langç sermayesinin en önemli kayna*, e$, aile ve akrabalardr. 8$ kurma a$amasnda kar$la$tklar en önemli zorluklar, sermaye ve bilgi eksikli*idir. Kadn giri$imcilerin %42 si de*i$ik i$lerde çal$tktan, %7 si emeklilikten, %24 ü i$i ö*rendikten sonra i$ kurmu$lardr. %27 si ise, ev hanml*ndan esnafl*a geçmi$tir. Kadn giri$imciler, i$ kuracak kadnlara, ba$arl olmalar için, büyük ölçüde öz güvenli, cesaretli ve kararl olmalarn önermektedir. 8$lerini çok iyi yapmalar, bildikleri i$i yapmalarn ve mutlaka yaplabilirlik ara$trmalar yapmalarn salk vermektedirler (Çakc 2003: 80-87) Kad7n Giriimcilerin Yaam7n7 Etkileyen Faktörlere likin Bulgular Ve De<erlendirmesi Kad7n Giriimcide Olmas7 Gereken Kiilik Özellikleri Genel olarak giri$imcilerin ki$ilik özellikleri olarak; ba$arl ve güçlü olma iste*i, mücadelecilik, risk üstlenme arzu ve yetene*i, liderlik, karar alma ve uygulama yetene*i, kendini geli$tirme arzusu, planl çal$ma ve ara$trma yetene*i (Oahsüvar 2003: 2), yenilikçi, belirsizlikleri göze alma, risk almaktan kaçnmama (Aktan 1996: 72), yaratc, atlmc, ileriyi görebilen, vizyon sahibi (Dolgun 2003: 5), öz güveni olan, öngörü yetene*i olan, analiz yapabilen, güven uyandran, seçici, dürüst, esnek (Çetin 1998: 31), dinamik bir ki$ilik, yeniliklere açklk ve büyüme tutkusu olan (Müftüo*lu 1997: 44) gibi olumlu birçok özellik sralanmaktadr. Çizelge 1 deki ki$ilik özellikleri hem yazndan yararlanlarak hem de ön test srasnda kadn giri$imcilerin önerilerinden yararlanlarak ara$trmac tarafndan olu$turulmu$tur. Çizelge 1: Kad7n Giriimcilerde Olmas7 Gereken Kiilik Özelliklerinin Önem S7ras7na Göre Da<7l7m7 (n:200) Kiilik Özellikleri Özgüven Ba*msz karar alma Risk üstlenme ve cesaret Sosyal olma Tutarl ve ilkeli olma Dürüstlük ve i$ ahlakna uyma Yaratc ve yenilikçi olma Önem dereceleri A. Puan ve Oran Önem A.Puan A.Oran S7ras , , , , , , ,7 4 Toplam ,0 NOT: - A*rlkl Puan: 1.derece frekans x derece frekans x derece frekans x 1 - A*rlkl Oran: (A*rlkl puan/a*rlkl puanlar toplam)*100 62

10 Kadn giri$imcilere, bir kadn giri$imcide olmas gereken ki$ilik özellikleri sorulmu$tur. Çizelge 1, bu ki$ilik özelliklerini göstermektedir. Buna göre, kadn giri$imcilerde bulunmas gereken ki$ilik özelliklerinin ba$nda özgüven gelmektedir. Di*er iki önemli özellik olarak da, dürüstlük ve i$ ahlakna uyma ile risk üstlenme ve cesaret belirlenmektedir. Bu üç husustan özellikle özgüven dikkat çekicidir ve cinsiyete ba*l geleneksel rollerin belirleyici oldu*u toplumlarda, kadn giri$imci orannn erkeklere kyasla çok az olmasnn da temel nedenidir. Sralanan ki$ilik özelliklerinin hepsinin bir kadn giri$imcide bulunmasnn büyük avantaj sa*layabilece*ini belirten kadnlar, özellikle öz güven ve cesaretin i$ yeri açmann ön ko$ulu oldu*unu vurgulam$lardr. Toplumsal de*er yarglaryla ba$ edebilmelerinde, bu iki özelli*in rolü ön plana çkartlm$tr. Dürüstlük ve i$ ahlakna uyma nn bir giri$imcilik özelli*i olarak ikinci srada yer almas, üzerinde dü$ünülmesi gereken dikkat çekici bir konudur. Bu, Türkiye de son 20 ylda uygulanan ekonomik politikalarn bir sonucu olarak, ticari hayatn ahlaki sorunlar ya$ad*n ciddi $ekilde dü$ündürtmektedir. Nitekim, KOB8 ler üzerine yaplan bir ara$trmada i$ ahlaknn bozulmasnda en önemli nedenler olarak, uygulanan ekonomik politikalar ile yasalara uyulmamas gösterilmi$tir (Aknc 2001: 667). Kadn giri$imciler al$k olmadklar böylesi bir piyasa düzenine uyum sa*lamakta epey zorlanmaktadrlar Kad7n Giriimcide Olmas7 Gereken Bilgi ve Beceriler Kadn giri$imcilerin i$lerini etkili bir $ekilde yürütebilmeleri için hangi bilgi ve becerilere sahip olmalar gerekti*i sorulmu$ ve Çizelge 2 deki da*lm elde edilmi$tir. Bilgi ve beceriler olarak, i$ ya$amn iyi bilme, insan ili$kilerini bilme ve pazarlama-sat$ bilme önerilmektedir. 8$ ya$amnn ve rekabetin kurallarn ö*renme, kadnlarn zorland* konular arasndadr. O nedenle, bu konu, i$i yürütebilmek için gereken bilgi ve beceriler sralamasnn ba$nda yer alm$tr. Kadnlar, i$ dünyasna erkeklerden daha sonra Çizelge 2: Kad7n Giriimcide Olmas7 Gereken Bilgi ve Becerilerin Önem S7ras7na Göre Da<7l7m7 (n:200) Bilgi ve Beceriler 8$ ya$amn iyi bilme 8nsan ili$kilerini bilme Satn almay bilme Muhasebe ve finansman bilme Pazarlama ve sat$ bilme Üretimi (i$in tekni*ini) bilme Önem dereceleri A. Puan ve Oran Önem A.Puan A.Oran S7ras , , , , , ,5 4 Toplam ,0 NOT: - A*rlkl Puan: 1.derece frekans x derece frekans x derece frekans x 1 - A*rlkl Oran: (A*rlkl puan/a*rlkl puanlar toplam)*100 63

11 girdiklerinden mü$terilerle ve resmi kurumlarla ili$ki kurmada, i$i yürütmede, sermaye ediniminde daha az profesyonel deneyime sahip olduklarn belirtmi$lerdir. Kadn giri$imcilerin insan ili$kilerini bilme ile kastettikleri, mü$terilerin ne istedi*ini anlama, mü$teri, tedarikçi ve çal$anlara nasl davranlaca*n bilmekle ilgilidir. Bu ili$kilere daha duygusal yakla$tklar için, bunun üstünlüklerini ve sakncalarn ya$adklarn ifade etmi$lerdir. Kadn giri$imciler, pazarlama faaliyetlerinden sat$ i$inde göreli olarak iyi olduklarn, ancak, tantm ve fiyatlama i$inde daha az deneyimli olduklarn belirtmi$lerdir. Kadn giri$imcilerin ço*u, cinsiyet rollerine uygun i$ler yaptklar için, üretim konusunda bilgi ve beceri sahibidir. Satn alma, muhasebe-finansman konularnda bilgi açklarnn oldu*unu, bu nedenle, daha çok bu konularda e$ veya ailelerinden destek aldklarn beyan etmektedirler Kad7n Giriimcilerin htiyaç Duyduklar7 E<itimler 200 kadn giri$imciden, 24 tanesi (%12) e*itim ihtiyac olmad*n belirtmi$tir. Kadnlardan 4 ü ise, yabanc dil e*itimine ihtiyaç duyduklarn söylemi$lerdir. Çizelge 3: Kad7n Giriimcilerin E<itim htiyac7 Duyduklar7 Konular7n Önem S7ras7na Göre Da<7l7m7 (n:176) E<itim htiyac7 Olan Önem dereceleri A.Puan ve Oran Önem Konular A.Puan A.oran S7ras7 8leti$im Satn alma Hukuk Sat$ Ekonomi Muhasebe-finansman Yönetim Bilgisayar Yeni 8$ Alanlar Verimlilik ve Kalite Artrma ,5 11,4 4,3 6,0 6,5 14,5 2,3 9,3 12,4 17, Toplam ,0 NOT: - A*rlkl Puan: 1.derece frekans x derece frekans x derece frekans x 1 - A*rlkl Oran: (A*rlkl puan/a*rlkl puanlar toplam)*100 Çizelge 3, kadn giri$imcilerin ihtiyaç duydu*u e*itim konularn göstermektedir. Kadn giri$imciler, en fazla srasyla verimlilik ve kalite artrma, ileti$im, muhasebe-finansman, yeni i$ alanlar ve satn alma konularnda e*itime ihtiyaç duymaktadrlar. Bu konular, kadnlarn en az bildikleri ve gereksinim duyduklar temel i$letmecilik konulardr. 64

12 Mersin de faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli i$letmelerle ilgili yaplan bir ara$trmada, i$yeri sahiplerinin e*itimin gere*ini kabul ettikleri, ancak, i$letmeleri d$nda verilen e*itimleri alma konusunda gereken ilgi ve çabay pek gösteremedikleri görülmü$tür. 8$ yo*unlu*u, zaman bulamama buna sebep gösterilmektedir (Çakc 2002: 31). Kar$lkl diyaloglarda kadn giri$imciler de ayn gerekçelerle KOSGEB, MPM ve Ticaret ve Sanayi Odasnn düzenledi*i e*itim programlarna katlamadklarn belirtmi$lerdir. Nitekim, ara$trmada kadn giri$imcilere i$ d$nda hangi faaliyetlerde bulunduklar sorulmu$, sadece 21 kadnn e*itim faaliyetlerine zaman ayrd* ve sadece 6 kadnn i$i olmad* zamanlarda i$letmecilikle ilgili kitap, dergi vs. okudu*u belirlenmi$tir. Çizelge 4, kadnlarn i$ d$nda yaptklar faaliyetlerin da*lmn göstermektedir. Çizelge 4: Kad7n Giriimcilerin D77nda Yapt7klar7 Faaliyetlerin Da<7l7m7 (n:200) Faaliyetler f % Politika ile u*ra$ma Sivil Toplum Örgütlerinde görev alma Meslek odalarnda görev alma E*itime katlma, e*itimini sürdürme Kültürel faaliyetler (sinema, tiyatro,operaya vs. gitme) Arkada$ toplantlarna katlma Tatil yapma Ev içi ve ailevi yükümlülükleri yerine getirme 8$ seyahatine çkma Di*er (kitap, dergi okuma vs) ,0 14,5 2,0 10,5 26,5 22,5 21,5 28,5 19,5 3,0 NOT: Birden fazla seçenek i$aretlendi*i için, toplam %100 ü a$maktadr. E*itimini sürdürenlerin bir ksm, Açk Ö*retim Fakültesi bölümlerine devam etmektedir. Bir ksm da, alanlaryla ilgili e*itim seminerleri ve kurslara katldklarn belirtmi$lerdir. Meslek odalarna ilginin çok dü$ük oldu*u görülmektedir. Meslek odalar ile bunlarn ba*l oldu*u Esnaf ve Sanatkarlar Odas, sadece gerekli iznin alnmas ve kayt yaptrma yeri olarak görülmekte, sorun çözme yerleri olarak görülmemektedir. Bir tek üyelik aidatlarnn toplanmasnda kaplarna kadar gelindi*i, ancak, sorunlarna sahip çklmad*, kadn giri$imcilerin geneli tarafndan yaplan bir de*erlendirmedir. Kadnlarn %19.5 i i$ seyahatine çkmaktadr. Bu kadnlarn ço*u mal almak, çok az da fuarlara katlmak amacyla i$ seyahatine çkt*n belirtmi$tir. Bu orann dü$ük olmas, malzeme, araç-gereç temini ve mal satn almnda büyük ölçüde e$ler ve babalardan destek alnd*n ortaya koymaktadr. 65

13 Kadn giri$imcilerin %26.5 i kültürel faaliyetlere, %22.5 i arkada$ toplantlarna katld*n belirtmi$tir. Tatil yapanlarn oran ise %21.5 dir. %7 gibi dü$ük bir oranda da, kadnlar politika ile u*ra$maktadr. %15 dolaynda bir kesim ise, Sivil Toplum Örgütlerinde görev almaktadr. Bu faaliyetlerin, kadn giri$imcilerin kültürel ve sosyal geli$imlerine katkda bulunabilece*i gibi; fikirsel geli$imlerine de katk sa*layabilece*i dü$ünülmektedir. Kadn giri$imcilerin %28.5 i, i$ d$nda sadece ev içi ve ailevi yükümlülükleri yerine getirdiklerini, di*er faaliyetlere hemen hemen hiç zaman ayramadklarn belirtmi$lerdir. Bu kadnlar, büyük ölçüde evli kadnlardan olu$maktadr. Ev içi yükümlülükler, kadn giri$imcilerin i$ yerinde kalma sürelerini ksaltmakta ve dolaysyla i$ yeri sorunlarna odaklanmalarn olumsuz yönde etkileyebilmektedir. 8$ d$nda hangi faaliyetlerde bulunulduklarnn sorulmasnn nedeni, kadnlarn i$ d$nda kendilerini geli$tirmek için neler yaptklar ve ne gibi bir etkile$im içinde bulunduklarn anlayabilmektir. Kadnlara önerilen faaliyetlerden ev içi ve ailevi yükümlülükler d$nda, di*erleri, az ya da çok kadn için bir etkile$im, bir ö*renme aracdr. Do*rudan bu amaca hizmet edecek e*itim, i$ seyahatleri ve meslek odalarnda görev alma, çok az sayda u*ra$lan birer faaliyet olarak ortaya çkmaktadr Kad7n Giriimcilerin lerin Yürütülmesinde Kar7lat7klar7 Zorluklar Çizelge 5, kadn giri$imcilerin i$lerini yürütürken kar$la$tklar zorluklar göstermektedir. Kadn giri$imcilerin i$lerini yürütmedeki en önemli engellerinin ba$nda alacaklarn zamannda tahsil edilememesi gelmektedir. Bu durum, finansal yetersizlik ve mali güçlük ya$anmasna da kaynaklk edebilmektedir. Alacaklarn zamannda tahsil edilememesi, maliyetlerin sürekli de*i$mesi, sat$larn dü$mesi, vergilerin yüksek olmas, tüm giri$imcilerin oldu*u gibi kadn giri$imcilerin de öz kaynak yaratamama sorununu beslemektedir. Ayrca, tahsilat sorunu, ödeme sorunu yaratmakta ve bu da i$ dünyasndaki güven sorununu perçinlemektedir. Kadn giri$imcilerin önemli bir engeli de,finansal zorluklardr. Kadn giri$imciler, ço*u zaman, i$letme kurma ve daha sonraki fon ihtiyaçlar için e$ ve aileden destek almaktadr. Kadnn daha ba*msz hareket edebilmesi ve özgüvenini geli$tirebilmesi, her $eyden önce finansman açsndan güçlü ya da finans sa*lama konusunda e*itimli olmas ile ili$kilidir. 66

14 Çizelge 5: Kad7n Giriimcilerin lerini Yürütürken Kar7lat7klar7 Zorluklar7n Da<7l7m7 (n:194) leri Yürütmede Kar7la7lan Zorluklar f % Toplumun kadnlar hakkndaki de*er yarglar inan$lar 8$letmecilik konusunda bilgi eksikli*i Yasal ve bürokratik engeller Finansal Yetersizlikler - Mali güçlükler Rakiplerin engellemeleri Personel sorunlar Alacaklarn zamannda tahsil edilememesi Di*er (ailevi sorunlar vb) ,4 18,6 16,0 49,0 25,2 27,3 57,7 9,3 NOT: Birden fazla seçenek i$aretlendi*i için toplam %100 ü a$maktadr. Kadn giri$imcilerin sadece %15 i, bankalardan ticari kredi * yerine tüketici kredisi kullanarak fon ihtiyaçlarn kar$lama yoluna gitmi$lerdir. Bunun nedeni, ticari kredi ko$ullarnn tüketici kredilerine göre daha a*r olmasdr. Kredi faizlerinin yüksek, limitinin dü$ük olmas, teminat ko$ullarnn a*r bulunmas, geri ödemeler için süre tannmamas, prosedür hakkndaki bilgi eksikli*i ve i$ten elde etti*i gelirin dü$ük düzeyde kalmas, bankadan borçlanma konusunda kadnn cesaretini krabilmektedir. 8$lerin yürütülmesinde kar$la$lan zorluklardan di*er dikkat çekici olanlar, personel sorunlar ile rakip engellemeleri dir. Bu iki husus, birbirine yakn oranlarda dile getirilmi$tir. Kadnlar, nitelikli (di*er çal$anlar ve mü$teriler ile ileti$imi iyi, sorumluluk duygusu olan ve kaliteli i$ yapan) personel bulamama; personelin habersiz i$i brakmas; i$i ö*renip ayrlmas; i$in evlenene, askere gidene ya da daha iyi bir i$ bulana kadar ara i$ olarak görülmesi; baz i$lerde erkek çal$anlarn bayandan emir almaya tepkili * Halk Bankas, kadnlara evde ya da ev d$nda üretim yapmalar veya meslek sahibi kadnlara kendine ait bir i$ yeri açmalar için 1993 ylndan bu yana Kadn Giri$imci Kredisi vermektedir. Kredi limiti, evinin bir bölümünde faaliyette bulunanlar için 500 milyon TL, evinin d$nda faaliyette bulunanlar için 1 milyar TL dir. Ortaklk halinde ise, her orta*a 1 milyar TL olmak üzere toplam 5 milyar TL dr. Bu limitler, aradan 10 yl geçmesine ra*men, de*i$memi$tir. Sembolik oldu*u ortadr ylnda vade 3 yl ve faiz %40 iken; 2003 yl itibariyle vade 2 yl ve faiz %43 olup; yüksektir ylnda Mersin de kadn giri$imcilerin sadece %5 i bu kredi için ba$vurmu$ iken, 2002 ve 2003 yllarnda ba$vuran olmam$tr. Halk Bankasnn esnaf için Halk 8$lem Kredisi (vade 1 yl, limit 20 milyar TL, faiz %43), 8$letme kredisi, 8stihdam Destekleme Kredisi, Tesis Kredisi, (vade 1-5 yl,limit 10 milyar TL,faiz %52) gibi di*er kredi olanaklar da bulunmaktadr. Bu kredilerden de yararlanmak için ba$vuran kadn giri$imci olmam$tr yl itibariyle, Halk Bankas aracl*yla devletin sübvansiyon sa*lad* krediler Esnaf Kefalet Kredisi (limit 15 milyar TL,.faiz %25) ile Te$vik Belgeli KOB8 Kredisi dir (limit 50 milyar TL, faiz %15). Bu kredi kapsamnda kredi verilecek alanlar; turizm, e*itim, sa*lk, madencilik, yazlm geli$tirme olarak belirlenmi$tir. Kadn giri$imciler cazip görünen bu kredilerden yararlanabilirler. Ancak banka müdürlerinden alnan bilgiye göre, ticari kredi için ba$vuranlarn büyük bir ço*unlu*u erkek giri$imcilerden olu$maktadr. Bunun en önemli nedeni daha öncede belirtildi*i gibi kadn giri$imcilerin prosedür konusundaki bilgi eksikli*i, kazancnn dü$ük olmas ve teminat gösterecek mülkünün olmamasdr. 67

15 yakla$malar, personele ili$kin ya$anan sorunlar olarak dile getirilmi$tir. Ayrca, baz kadn giri$imciler, ücret ödeme sknts çektikleri için i$çi çal$tramadklarn ve aileden i$çilik konusunda destek aldklarn belirtmi$lerdir. Ayn i$ kolunda çok sayda rakip firma olmas ve talebin çok dü$ük kalmas, rakip engellemelerinin yo*un ya$anmasna neden olmaktadr. Bu engellemeler, ço*u kez söylenti yayarak ve fiyat dü$ürerek mü$teri çalma gibi haksz rekabet denilebilecek sorunu beslemektedir.söylentilerin, ço*u zaman erkek mü$terilerle iyi ili$kiler geli$tirme yönündeki davran$larn snrlandrd*n, srf bu yüzden kadn mü$terilere dönük i$ler seçtiklerini belirten kadn giri$imciler olmu$tur. Kadn giri$imcilerin %14.4 ü, toplumsal de*er yarglarndan etkilendiklerini ifade etmi$lerdir. Toplumsal ön yarglar arasnda $unlar dile getirilmi$tir: Kocann, karsnn ba$arsn veya kendisinden daha çok kazanç sa*lamasn hazmedememesi, kontrol altnda tutulma, mü$teriye yakn davran$larn yanl$ anla$lmas, yakn çevrenin kocaya bask yapmas. Kadn giri$imcilerden alnan bilgiye göre, toplumsal önyarglar artk, i$ yerini açma özgüven ve cesaretini gösteren kadnn faaliyetlerini, tahmin edildi*i kadar fazla etkileyememektedir. Bunun mücadelesi i$ yerini açmadan önce verilmi$tir. Ancak ku$kusuz, toplumsal de*er yarglarnn kadn giri$imcilerin i$ ya$amn etkileme orann yöreden yöreye farkllk gösterebilecektir. Kadn giri$imcilerin %18.6 s ise, bilgi eksikli*inden yaknm$tr. Özellikle satn alma, mü$terilerle ili$kiler, teknoloji kullanm, muhasebefinansman bilgi eksikli*i duyulan konulardr. Bu konularda kadn giri$imcilerin erkek giri$imcilere göre daha deneyimsiz olduklar söylenebilir Kad7n Giriimcilerin Baar7s7n7 Art7ran Faktörler Kadn giri$imcilerden ba$arlarn artran 3 hususu önem derecesine göre sralamalar istenmi$tir. Çizelge 6, bu hususlar göstermektedir. Kadn giri$imciler, ba$ary artran ilk üç husus olarak kaliteli i$ yapma, disiplinli çal$ma ve yenilikleri ve geli$meleri izleme yi sralamaktadr. Bunlar, tüm giri$imciler için önemli olan hususlardandr. Bunlarn arkasndan, kadnlarn aile ve çevre deste*i ile i$ ve aile ya$amn uyumla$trma y, ba$ary artran hususlar olarak gördükleri anla$lmaktadr. Rakiplere göre do*ru ve temiz i$ yapmak, mü$teriye dürüst davranmak, sözünde durmak, yapt* i$ sevmek ve önemsemek, mü$teri beklentilerine göre hareket etmek, kaliteli i$ yapmak olarak nitelendirilmektedir. Kaliteli i$ 68

16 yapma, kadn giri$imcilerin rekabet yo*unlu*unun artmas kar$snda, rekabet üstünlü*ü sa*lamak istemesinin sonucudur. Çizelge 6: Kad7n Giriimcilerin Baar7lar7n7 Art7ran Hususlar7n Önem S7ras7na Göre Da<7l7m7 (n:196) Baar7s7n7 Art7ran Hususlar Disiplinli çal$ma Hzl karar verme Yenilikleri ve geli$meleri izleme Kaliteli i$ yapma Kurulu$ yeri Aile ve çevre deste*i Aile ve i$ ya$amn uyumla$trma Önem dereceleri A.Puan ve Oran Önem A.Puan A.Oran S7ras , ,0 6, , , ,0 6, , ,5 5 Toplam ,0 NOT: - A*rlkl Puan: 1.derece frekans x derece frekans x derece frekans x 1 - A*rlkl Oran: (A*rlkl puan/a*rlkl puanlar toplam)*100 Kadn giri$imcilerin genel olarak, ilkeli davranmay, özveride bulunmay, çok çal$may ve i$lerinin ba$nda olmay, disiplinli çal$ma olarak nitelendirdikleri görülmü$tür. Evli kadn giri$imcilerin ev içi yükümlülüklerini yerine getirme gere*i, onlarn daha özverili olmalarn gerektirirken; i$lerinin ba$nda uzun süre kalmalarn da zorla$trmaktadr. 8$yerinde zorunlu olarak bulunamadklar zamanlarda, aileden destek sa*lanmaktadr. Nitekim, ba$ary artran hususlar arasnda aile deste*i 4.srada yer alm$tr. Yenilikçi olma ve de*i$iklikleri izleme, yine rekabetin zorlamas ve mü$teri ihtiyaç ve isteklerinin sürekli de*i$ir olmasnn bir sonucudur. Gerek i$ kurma gerekse i$ geli$tirme konusunda yeni fikir-bulu$, çok az giri$imci tarafndan ba$latlmaktadr. Kadn giri$imciler, ba$arlarn artran hususlar arasnda insan ili$kileri (6 kadn), çal$anlarn i$yerine ba*ll* (2 kadn) ve ucuza mal etme (1 kadn) gibi hususlardan da söz etmi$lerdir Kad7n Giriimcilerin Baar7s7n7 S7n7rland7ran Faktörler Kadn giri$imcilerden, ayrca, i$letmelerinin ba$arlarn snrlandran en önemli üç nedeni belirtmeleri istenmi$tir. Çizelge 7, bu hususlar göstermektedir. Kadn giri$imciler, i$ ba$arlarn snrlandran en önemli üç hususu, makro ekonomik nedenler, finansal yetersizlikler ve haksz rekabet olarak belirtmi$leridir. Bunlardan makro nedenler arasnda, ekonomik krizler, enflasyon, talep durgunlu*u gibi hususlar saylm$tr. Finansal sorunlar, gerek faaliyetlerin yürütülmesinde gerekse büyümenin önündeki en büyük engellerden biri olarak ortaya çkmaktadr. 69

17 Çizelge 7: Kad7n Giriimcilerin Baar7lar7n7 S7n7rland7ran Hususlar7n Da<7l7m7 (n:194) Baar7s7n7 Önem dereceleri A.Puan ve Oran Önem S7n7rland7ran Hususlar A.Puan A.Oran S7ras7 Finansal yetersizlikler 8$ ahlak sorunu Yanl$ kurulu$ yeri Ailevi nedenler Makro ekonomik nedenler Haksz rekabet Di*er ,1 9,5 4,6 6,1 36,0 12,8 7, Toplam ,0 NOT: - A*rlkl Puan: 1.derece frekans x derece frekans x derece frekans x 1 - A*rlkl Oran: (A*rlkl puan/a*rlkl puanlar toplam)*100 Kadn giri$imcilerin haksz rekabetle ilgili en sk dile getirdikleri uygulamalar, yaplan bir i$ ba*lantsnn rakiplerce daha dü$ük fiyat verilerek bozulmas, meslek odalarnn belirledi*i fiyatlara uymama, söylenti yayarak kar$ firmay karalama $eklindeki davran$lardr. 8$ (ticari) ahlak ile ilgili sorunlar arasnda; alacaklarn zamannda tahsil edilememesi, tahsilatn yaplamamas, sözde durulmamas en sk dile getirilen hususlardr. Ayrca, esnaflar arasnda dayan$ma ve i$birli*i yerine çekememe, karalama ve söylenti yayma gibi haksz rekabete de neden olabilecek ahlaki sorunlardan da bahsedilmektedir. Kadnn ba$arsn snrlandran ailevi nedenler, kadna özgü bir snrlamadr. Kadnlar, bir taraftan, i$lerini yürütürken; di*er taraftan, kadnlk rollerini de yerine getirmek, sosyal beklentilere yant vermek durumundadrlar. 8$ini aile sorumluluklar ile ba*da$trma güçlü*ü, ailenin kadn i$ kadn olarak kabullenememesi durumunda daha a*r ya$anmakta, bu da i$ ba$arsn snrlandrabilmektedir. Kadnlk rollerinde aksamalar oldu*unda, yaknmalar ba$lamakta; bu ise, kadn giri$imcileri vicdanen rahatsz edebilmektedir. Kadn giri$imcilerin mikro ölçekte kalmalarnn nedenlerinden biri de, bu olabilir. Yanl$ kurulu$ yeri seçimi, kiralarn yüksek olmasndan kaynaklanmaktadr. Ba$langç sermayesinin snrl olmas, yanl$ kurulu$ yeri seçimine neden olmakta, yanl$ kurulu$ yeri seçimi de, birikimi snrlandrmakta hatta i$ yerinin devamll*n tehlikeye dü$ürmektedir. Ara$trmada veri toplama a$amas bittikten sonra, baz i$yerlerinin srf bu nedenden dolay kapand* görülmü$tür. 8$teki ba$ary snrlandran di*er nedenler arasnda; rakip saysnn fazlal*, personel sorunlar, toplumdaki kadnlar hakkndaki de*er yarglar, kira yüksekli*i ve bilgi eksikli*i gibi konularda dile getirilmi$tir. 18 kadn giri$imci bilgi eksikli*inden, 15 kadn ise toplumun kadnlar hakkndaki 70

18 olumsuz de*er yarglardan söz etmi$tir. Kadnlar, daha çok i$ ya$am, finansman sa*lanmas ve kullanlmas, resmi kurumlarla ili$kilerin yürütülmesi, satn alma konularnda bilgi eksikli*i duymaktadrlar. Kadn giri$imcilere ayrca, yeni yatrm yapp yapamadklar sorulmu$; %70 i, birikim sa*layamadklar için yatrm yapamadklarn belirtmi$tir. Bunun en önemli nedenini, makro ekonomik ko$ullara, özellikle de üst üste ya$anan 2000 Kasm-2001 Oubat ekonomik krizlere dayandrmaktadrlar. Ayrca, maliyetlerin sürekli de*i$mesi, sat$larn dü$mesi, alacaklarn zamannda tahsil edilememesi, sermaye birikimini zorla$tran hususlardr. Yeni yatrm yapanlar, bunu makine, araç-gereç alm; $ube açma; yeni ve daha büyük bir i$yerine ta$nma; satlan ürün çe$idini artrma gibi yollarla yaptklarn belirtmi$lerdir Kad7n Giriimcilere Göre Gelimeleri ve Güçlenmeleri çin Öneriler Mersinde faaliyet gösteren kadn giri$imcilere, Türkiye de kadn giri$imci saysn artrmak ve kadn giri$imcilerin geli$imini sa*lamak için neler yaplmas gerekti*i konusunda fikirleri sorulmu$tur. Çizelge 8, bu fikirlerin da*lmn göstermektedir. Kadnlardan 6 s, kadn giri$imcili*in geli$tirilmesi yolunda hiçbir $ey yaplmayaca*n beyan etmi$tir. Çizelge 8: Kad7n Giriimcili<in Gelitirilmesi çin Öneriler (n:194) Öneriler f % Kadn giri$imcileri destekleme merkezi kurulmaldr Giri$imci ruhunu körelten geleneksel yeti$tirme tarz terk edilmelidir Erkeklerin kadnlara bak$ açlar, e*itim ile, de*i$tirilmelidir ,1 60,3 43,3 Devlet kadn giri$imcili*i destekleyen ve te$vik eden politikalar uygulamaldr ,6 NOT: Birden fazla seçenek i$aretlendi*i için toplam %100 ü a$maktadr. Kadn giri$imcilerin ço*unlu*u (%68.6), saylarnn artrlabilmesi ve geli$melerinin sa*lanabilmesinin öncelikle devletin destekleyici politikalarna ba*l oldu*u görü$ünde birle$mektedirler. Kadnlarn önemli bir kesimi de, kadn giri$imcileri destekleme merkezi kurulmasn önermektedir. Ancak, baz kadnlar, böyle bir merkez kurulsa bile, i$birli*ini sa*lamadaki sorunlar nedeniyle ba$arl olamayaca*n, dolaysyla, kadnlarn kendi kendilerini geli$tirmeleri gerekti*ini dile getirmi$lerdir. Mersin deki kadn giri$imcilerin %60, giri$imcilik ruhunu körelten geleneksel yeti$tirme tarz terk edilmelidir fikrini desteklemektedir. Bu kadnlara göre; geleneksel yeti$tirili$ tarz, kadn cinsiyetçi rollerine hapsetmekte, ya$am alann çembere almaktadr. Giri$imcilik ruhu, her insanda olmayan bir yetenektir. Kadnlar içerisinde de var olabilecek bu yetene*in ortaya çkmas için, frsat e$itli*i tannmaldr. Kadnlara biçilen rolün yeniden 71

19 üretilmemesi, yeti$kinlerin (kadn-erkek) e*itilmesi gere*ini ortaya koymaktadr. Nitekim kadnlarn %43 ü, erkeklerin kadnlara bak$ açlar, e*itim ile, de*i$tirilmelidir görü$ünü desteklemektedir Giriimci Olduktan Sonra Kad7n7n De<ien Konumu Ara$trmann uygulama a$amasnda, yüz yüze görü$meler srasnda, kadnlar, giri$imci olduktan sonra, toplumdaki konumlarnn de*i$ti*inden bahsetmi$lerdir. Sk kar$la$lan bu durum nedeniyle, anket uygulamasnn yarsndan sonra, 100 kadna i$yeri açtktan sonra, toplumun ve ailenizin size bak$ açs de*i$ti mi sorusu yöneltilmi$ ve varsa, de*i$en durumlarn belirtilmesi istenmi$tir. Açk uçlu bu sorudan elde edilen veriler, içerik analizine tabi tutulmu$tur. 8çerik analizi sonunda yantlardan ikili bir snflama yaplabilmi$tir. 8lki, giri$imcili*e ba$ladktan sonra kadnn kendisine bak$ açsnn de*i$mesi; ikincisi ise, giri$imcili*e ba$ladktan sonra aile ve toplumun kadna bak$ açsnn de*i$mesidir. Çizelge 9: Giriimcili<e Balad7ktan Sonra Aile ve Toplumun Kad7na Bak7 Aç7s7 DEIM N Oran OLUMLU DE T - Güven art$ - Sayg ve itibar art$ - Taktir edilme - Söz sahibi olma (Fikrinin alnmas) 83,5 24,3 34,8 13,9 10,4 DE MED 4 3,5 OLUMSUZ DE T 15 13,0 - Kocann kskanmas 6 5,2 - Çevrenin Kskanmas Toplam ,0 Kendisine olan bak$ açsnn olumlu yönde de*i$ti*ini belirten 95 kadn giri$imcinin yantlar dört temaya ayrlabilmi$tir. Bunlar; yeteneklerin ke$fedilmesi, yeni bilgi ve beceriler edinme, özgüven art$ ve çevrenin geni$lemesi $eklinde belirlenmi$tir.yeteneklerin ke$fi; neleri yapp yapamayacaklarnn, güçlü ve zayf yönlerinin farkna varlmas olarak betimlenmektedir. Yeni bilgi ve beceriler edinme ile, ticari hayat, mü$teri ve i$letmecilik kavramlar hakknda edindikleri bilgi ve beceriler kastedilmektedir. Özgüven art$; kendilerine olan güvenle ilgiliyken çevrenin geni$lemesi mü$teri, esnaf ve sosyal çevrenin artmasyla ilgilidir. Di*er 5 kadn giri$imci çok yoruldu*u ve stres altnda kald* gerekçesi ile olumsuz de*i$ikli*e i$aret etmi$, ev hanm olmay tercih etti*ini belirtmi$tir. 72

20 Çizelge 9 dan da izlenebilece*i gibi, aile ve toplumun bak$ açsna ili$kin verilen yantlar; olumlu, olumsuz ve de*i$medi $eklinde kodlanm$ ve kelime tekrar saysndan yüzdelik hesaplamalar yaplabilmi$tir. Olumlu de*i$ikli*e i$aret eden yantlar; güven art$, sayg ve itibar art$, taktir edilme, söz sahibi olma temalarnda toplanm$tr. De*i$medi diyenler, bunu, daha önceden de çal$ma hayatlarnn olmasna ba*lamaktadrlar. Olumsuz de*i$ti diyenlerin yantlar ise, iki tema altnda toplanabilmi$tir. Bunlar; koca ile çevrenin kskanmasdr. Koca kskançl*, kendisinin ba$arl olmas ile açklanrken; çevrenin kskançl*, yine ba$arl olmas nedeniyle, akraba ve dostlarn uzakla$malar ve kocasna çal$trlmamas yönünde yaplan basklarn artmas $eklinde yorumlanmaktadr. Bu kskançlklarn ailede gerilimi artrd* da, üzülerek belirtilen bir sonuçtur. SONUÇ VE ÖNERLER Mersin de faaliyet gösteren kadn giri$imcilere göre; i$ ya$amn etkileyen faktörlerden en önemlileri $u $ekilde ortaya çkm$tr: Ki$ilik özelliklerinden; özgüven, dürüstlük, risk üstlenme ve cesaret belirtilmektedir. Bilgi ve becerilerden; i$ ya$amn, insan ili$kilerini, pazarlama ve sat$ bilme sralanmaktadr. Özellikle, verimlilik ve kalite artrma, ileti$im, finansman ve satn alma konularnda e*itimli olmalar önerilmektedir. Kaliteli i$ yapma, disiplinli çal$ma ile yenilikleri ve geli$meleri izleme ba$ary artran unsurlar olarak görülürken; makro nedenler, finansal yetersizlikler ve haksz rekabet ba$ary snrlandran en önemli faktörler olarak ifade edilmektedir. Bu faktörler, erkek giri$imciler için de ku$kusuz en önemli sorunlardr. Ancak, yüz yüze yaplan görü$melerde kadnlarn bu sorunlar çok daha a*r ya$adklar ve bu sorunlarla nasl ba$ edebileceklerini bilmedikleri görülmü$tür. 8$letmecilik bilgisi ve i$ ya$am deneyimlerinin eksik olmas, ev içi sorumluluklar bunun en önemli nedenleri olarak gösterilmi$tir. Kadn giri$imcilerin geneli, geli$melerinin kendi ki$isel çabalaryla ilgili oldu*unu kabul etmektedirler. Fakat çok yeni olduklar ticari hayatta, güçlenebilmeleri ve geli$ebilmeleri için devlet te$viki ile kendilerince kurulacak bir destek merkezinin olumlu katksnn olaca*n dü$ünmektedirler. Geleneksel yeti$tirili$ tarznn cinsiyetçi i$ bölümünü perçinle$tirdi*ini, bunun da yeteneklerini snrlandrd*n belirtmektedirler. Kz çocuklarna da erkek çocuklar kadar $ans verilmesi ve yeti$kin erkeklerin bak$ açsnn e*itimle de*i$tirilmesini, i$ kadn olarak kadnlarn kabulünü kolayla$trabilece*i dü$ünülmektedir. 8$ kadn olmak, kendisi ve toplum nazarnda kadnn de*erini artrmakta, statüsünü yükseltmektedir. 73

21 Kadn giri$imcilerin ba$arl olmalar ve geli$imlerini sa*lamak için geli$mi$ ülkelerin örneklerinden de yola çklarak, yaplabilecekler konusunda $unlar önerilebilir: 1-Birçok ülkede, politikaclarn kadnlarn i$ dünyasndaki sorunlarna e*ildikleri görülmektedir. Geli$tirilen politikalar kadn giri$imcilere e*itim olana* verme, bilgilendirme ve pazarlara giri$i sa*lamaya dönüktür. Örne*in; ABD de, i$ dünyasnda kadn inisiyatifi örgütü, kadn giri$imcilere deniz a$r ülkelerle temasa geçmelerini sa*lamakta ve ayrca, onlara ihracat konularnda bilgi vermektedir. Avustralya da ise hükümet, kadnlar ulusal ve uluslar aras düzeyde ticaret yapmalar için te$vik etmektedir. Ayrca, ba$arl ihracatç i$ kadnlarn örnek rol modeli olu$tursunlar diye desteklemektedir (OECD 1998: 30). Türkiye de de benzer politikalarn uygulanmas büyük önem ta$maktadr. Kalknmada kadn gücünden ve potansiyelinden yararlanabilmek, kaynaklarn israf edilmesini önlemek ve do*ru kararlar alnmasn sa*lamak için yönlendirme nin dahi önemli bir destek oldu*u unutulmamaldr. Bu amaçla, KOSGEB, 8GEME, Halk Bankas gibi KOB8 leri destekleyen kurumlarda, ayrca kadn giri$imcileri yönlendirecek ve bilgilendirecek masalar olu$turulabilir. Yerel düzeyde Esnaf ve Sanatkarlar Odasna ba*l bir kadn giri$imci masas, kadn giri$imcilerle birebir ili$kiye geçerek sorunlarn çözümüne, bilgi ve dan$manlk gereksinimine yardmc olabilir. 2-Kadn giri$imci saysnn yüksek oldu*u ülkelerde (örne*in; Kanada %42, ABD %40, Avustralya %31, Meksika %36), devlet te$vik politikalarnn yan sra, kadn giri$imcileri destekleyen örgütlerin de bulundu*u görülür. Örne*in; 1995 de Avustralyal 8$ Kadnlar Konseyi (ACOB) kurulmu$tur. Konseyin amac, kadn giri$imcilerle ilgili politikalar geli$tirmek, lobicilik yapmak, ilgili bilgi ve ara$trmalar yaynlamak ve ba$arl i$ kadnlarn te$vik etmektir. Amerika Birle$ik Devletleri nde Uluslararas Özel Giri$im Merkezi (CIPE), kadnlar için i$letme e*itimi programlar düzenleyerek, i$ dünyasndaki güçlerini artrmay hedeflemektedir. Hindistan da kurulan Karnataga Kadn Giri$imciler Birli*i (AWEKA), ba$arl kadn giri$imcilerin gönüllü çabalarna dayal olup; e*itim ve dan$manlk deste*i vermektedir (OECD 1998: 30). Türkiye de 2002 ylnda, Kadn Giri$imciler Derne*i (KAG8DER) kurulmu$tur. Ancak, yerel düzeyde kadn giri$imcilerin sorunlarna e*ilmede yetersiz kalmaktadr. Mersin deki kadn giri$imcilerin yars, böyle bir merkezin kurulmasna scak bakmaktadr. Kadnlar, özellikle yeni i$ alanlar, finans olanaklar konusunda yönlendirilme ihtiyac duymaktadrlar. Yerel düzeyde kurulacak bir merkez ya da dernek, bu ihtiyaca yant verebilece*i gibi, giri$imci kadnlarn kendi aralarnda bilgi ve fikir al$veri$i yapabilmelerine de olanak sa*layabilir. 74

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon Ekonomik ve toplumsal fayda yaratmak için ürünlerde,

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

HACETTEPE ÜNVERSTES. l e t i i m. : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü Beytepe/Ankara. Telefon :

HACETTEPE ÜNVERSTES. l e t i i m. : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü Beytepe/Ankara. Telefon : l e t i i m Adres : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü 06800 Beytepe/Ankara Telefon : +90 312 297 6234 Faks : +90 312 297 7998 HACETTEPE ÜNVERSTES e-posta Web : aktuerya@hacettepe.edu.tr : www.aktuerya.hacettepe.edu.tr

Detaylı

Snf Öretmenlerinin Kendi Mesleki Yeterliklerine likin Görüleri: Genel Bir Deerlendirme. Dr. Halil Yurdugül Ali Çakrolu Mesude Ayan

Snf Öretmenlerinin Kendi Mesleki Yeterliklerine likin Görüleri: Genel Bir Deerlendirme. Dr. Halil Yurdugül Ali Çakrolu Mesude Ayan Snf Öretmenlerinin Kendi Mesleki Yeterliklerine likin Görüleri: Genel Bir Deerlendirme Dr. Halil Yurdugül Ali Çakrolu Mesude Ayan Öretmen Yeterlikleri Toplumsal geliim için, Eitimin kalitesini artrmak

Detaylı

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan.

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. Yavuz HEKM Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. 8. Mükemmelli+i Aray$ Sempozyumu Ana Tema, Yerellikten Küresellie EGE Oturum

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007)

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007) TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) Yrd.Doç.Dr.Sevim AKDEMR * Ar.Gör.Fatih KONUR ** ÖZET Türkiye ekonomisinde 2001 y(l(ndan itibaren yüksek oranlarda büyüme gerçeklemitir. Ancak ekonomide yüksek büyüme

Detaylı

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU !nsanl"n Geliimine Yönelik Katma De"eri Yüksek Ürün ve Hizmet Yaratmak 2011 ylna kadar üretilen aratrmalara, projeleri ve alnan patent saylarn % 20 arttrmak üzere laboratuvarlar kurmak ve akreditasyonlarn

Detaylı

ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52)

ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52) ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52) K I R S A L K A L K I N M A D A K A D I N L A R Sibel DEMR Birle(mi(

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

Kurumsal tibar. Salk Sektöründe Kurumsal tibar ve Güven. Dr. Erhan Ba Genel Müdür. Bilim laç

Kurumsal tibar. Salk Sektöründe Kurumsal tibar ve Güven. Dr. Erhan Ba Genel Müdür. Bilim laç Kurumsal tibar Salk Sektöründe Kurumsal tibar ve Güven Dr. Erhan Ba Genel Müdür Bilim laç EFQM Mükemmellik Modeli Bilim laç 167 ilaç firmas içinde IMS 2006 sonu verilerine göre: Kutu satlarnda en büyük

Detaylı

PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU

PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU AMAÇ - 1 nsanln geliimine yönelik katma deeri yüksek ürün ve hizmet yaratmak HEDEF (1.6) 2009 ylna kadar deer yaratan bilimsel ara$trma ve

Detaylı

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü BASINYAYINVEHALKLALKLERUBEMÜDÜRLÜÜ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar YasalDayanak Büyükehirbelediyesininçalmalarnnbasn,yaynaraçlaryardmyla kamuoyunaetkilibirekildeduyuruluptantlmasnsalamakvehalkla

Detaylı

KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry

KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry 9 Mart 1998 Say* : F-1998/ Konu : Krsal Kalknmada Ekolojik Boyut Konulu Eitim TKV K*rsal Kalk*nma

Detaylı

GENEL DURUM. GERÇEKLE T R LEN FAAL YETLER ve PROJELER 1. SOSYAL YARDIMLAR

GENEL DURUM. GERÇEKLE T R LEN FAAL YETLER ve PROJELER 1. SOSYAL YARDIMLAR GENELDURUM Türk Kzlay Sosyal Hizmetler Müdürlüü; olaan ve olaanüstü durumlarda, yerel, ulusal ve uluslararas düzeyde insan onurunu korumak amac ile toplumdaki savunmasz ve incinebilir nüfus gruplarnn sorunlarn

Detaylı

5. Öneri ve Tedbirler

5. Öneri ve Tedbirler Öneri ve Tedbirler 5.ÖneriveTedbirler Kurumsal düzeyde hizmet kalitesinin artrlmas için Bütünleik Yönetim Sistemleri kapsamnda kalite güvence belgelerinin alnmas ve personel verimliliinin gelitirilmesine

Detaylı

DOKTORA E TMNDE DANIMAN

DOKTORA E TMNDE DANIMAN DOKTORA E TMNDE DANIMAN Prof. Dr. Nee Atabey DEÜ Tp Fakültesi Tbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dal Ö"retim Üyesi DEÜ Tp Fakültesi Dekan Yard., &zmir PhD e"itimi hedefleri Danmann nitelikleri Danmann bilimsel

Detaylı

Kare tabanl bir kutunun yükseklii 10 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (2, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr.

Kare tabanl bir kutunun yükseklii 10 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (2, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr. SORU : Kare tabanl bir kutunun yükseklii 0 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr. Kutunun hacminin olaslk younluk fonksiyonu g(v) a%adakilerden hangisidir? v

Detaylı

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram Temel Düzey Eitim Proram Amaç : Sermaye Piyasas Kurumlarnda görev yapanlar veya bu görevlere atanacaklar, SPK nn düzenleyecei Lisanslama snavna hazrlama. Katlmclar Hisse Senetleri Piyasas Mü"teri Temsilcileri,Yatrm

Detaylı

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr?

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr? SORU 31: 3 / 4 Bir ekonomide kii ba üretim fonksiyonu y = 2k biçiminde verilmektedir. Nüfus art hz %2, teknik ilerleme hz %2 ve amortisman oran %6 iken tasarruf oran da %30 ise bu ekonomideki kii ba sermaye

Detaylı

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim B: Ana proje yönetimi bilgi alan B: Tüm paydalara ulamak ve iletiim kurmak için

Detaylı

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken 8lk Kullanc Tepkileri Kullanclardan tepkiler toplanmaldr Üç tip vardr Kullanc önerileri De0iiklik tavsiyeleri Revizyon planlar

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU 2003 YILINA LKN YILLIK RAPOR

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU 2003 YILINA LKN YILLIK RAPOR YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU 2003 YILINA LKN YILLIK RAPOR BU RAPOR EMEKLLK YATIRIM FONLARININ KAMUYU AYDINLATMA AMACIYLA DÜZENLENEN YÜKÜMLÜLÜKLER

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

3 1 x 2 ( ) 2 = E) f( x) ... Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln göstermek üzere, sigortal saysnn

3 1 x 2 ( ) 2 = E) f( x) ... Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln göstermek üzere, sigortal saysnn SORU : Aada tanm verilen f fonksiyonlarndan hangisi denklemini her R için salar? f + = f t dt integral e A) f = e B) f = e C) f D) f = E) f = e ( ) = e ( ) SORU : Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln

Detaylı

ETM FAKÜLTES ÖRENCLER LE FEN-EDEBYAT FAKÜLTES MEZUNLARININ ÖRETMENLK MESLENE YÖNELK ALGILARININ KARILATIRILMASI (GAZ ÜNVERSTES ÖRNE)

ETM FAKÜLTES ÖRENCLER LE FEN-EDEBYAT FAKÜLTES MEZUNLARININ ÖRETMENLK MESLENE YÖNELK ALGILARININ KARILATIRILMASI (GAZ ÜNVERSTES ÖRNE) ETM FAKÜLTES ÖRENCLER LE FEN-EDEBYAT FAKÜLTES MEZUNLARININ ÖRETMENLK MESLENE YÖNELK ALGILARININ KARILATIRILMASI (GAZ ÜNVERSTES ÖRNE) Bülent ÖZTÜRK Okyay DOAN * Gürcü KOÇ ** Özet Bu çalmada, Gazi Eitim

Detaylı

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir KONUT FNANSMAN SSTEM TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005 Dr.Önder Halisdemir Genel Hatlar ile Tasar SPK nn hazrlad+ tasar 31 maddeden olumaktadr. Özel bir yasa de+il, de+iiklik yasasdr. TBB

Detaylı

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI Bildiriler. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, Eylül 00, OMÜ MÜZK ÖRETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI DORULTUSUNDA BRBRLERYLE VE EM FAKÜLTELERN DER RETMENLK PROGRAMLARI LE KARILATIRILMASI Doç. Enver TUFAN

Detaylı

ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR

ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR 1. Salk Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans ve Doktora programlarna bavuracak adaylarn, bavuracaklar programa girebilme önkouluna sahip olmalar gerekir.

Detaylı

www.malieksen.com GENEL SA LIK S GORTASI UYGULAMASINA L K N SORU VE CEVAPLAR

www.malieksen.com GENEL SA LIK S GORTASI UYGULAMASINA L K N SORU VE CEVAPLAR GENEL SALIK SGORTASI UYGULAMASINA LKN SORU VE CEVAPLAR 1-1 Ocak 2012 tarihinden itibaren genel salk sigortas uygulamasndaki deiiklikler nelerdir? Genel salk sigortasndan yararlanlmasnda temel artlardan

Detaylı

ÖZELL?KLER? Sosyal etkile?imde yetersizlik. Göz konta??nda s?n?rl?l?k. Ortak ilgide s?n?rl?l?k. Ba?kalar?n?n yapt???na ilgisizlik

ÖZELL?KLER? Sosyal etkile?imde yetersizlik. Göz konta??nda s?n?rl?l?k. Ortak ilgide s?n?rl?l?k. Ba?kalar?n?n yapt???na ilgisizlik Otistik birey sosyal etkile?im, sözel ve sözel olmayan ileti?im, ilgi ve etkinliklerdeki s?n?rl?l??? erken çocukluk döneminde ortaya ç?kan ve bu özellikleri nedeniyle özel e?itim ile destek e?itim hizmetine

Detaylı

GRMC VE YÖNETC KADINLARIN PROFLLER FARKLI MIDIR? Doç.Dr.Rana ÖZEN KUTANS * Ar.Gör.Sümeyra ALPASLAN **

GRMC VE YÖNETC KADINLARIN PROFLLER FARKLI MIDIR? Doç.Dr.Rana ÖZEN KUTANS * Ar.Gör.Sümeyra ALPASLAN ** GRMC VE YÖNETC KADINLARIN PROFLLER FARKLI MIDIR? Doç.Dr.Rana ÖZEN KUTANS * Ar.Gör.Sümeyra ALPASLAN ** ÖZET Bu çalmann amac, giriimci ve yönetici kadn profillerinin karlatrlmasdr. Üretim faktörlerini bir

Detaylı

Herkese i$ Turkiska Arbete åt alla

Herkese i$ Turkiska Arbete åt alla Turkiska Arbete åt alla Herkese i$ Seçim günü olan 17 Eylül de (sveç in gelece+i için karar verilecek. Bunu sen ve ben seçimlere katlarak yapaca+z. Oylarmzn de+eri ayn hepimiz ayn sorumlulu+u payla$yoruz.

Detaylı

Bir torbada 6 beyaz 5 krmz ve 4 siyah bilye vardr. Torbadan rastgele çekilen 3 bilyenin a) Üçünün de beyaz olma olasl" b) Üçünün de ayn renkte olma

Bir torbada 6 beyaz 5 krmz ve 4 siyah bilye vardr. Torbadan rastgele çekilen 3 bilyenin a) Üçünün de beyaz olma olasl b) Üçünün de ayn renkte olma 1 Bir torbada 6 beyaz 5 krmz ve 4 siyah bilye vardr. Torbadan rastgele çekilen 3 bilyenin a) Üçünün de beyaz olma olasl" b) Üçünün de ayn renkte olma olasl" c) Üçünün de farkl renkte olma olasl" d) 1.

Detaylı

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI SORU 1: 6 yl vade ile yllk %14 basit faiz oran üzerinden bir borç alnmtr. 3. yldaki faiz oranna e$de%er olan efektif iskonto oran a$a%dakilerden

Detaylı

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT)

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanmlar Amaç : Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; Yönetmelik

Detaylı

Askere gidecek memurun ücretsiz izne ayr l i lemi. Bakmakla yükümlü oldu u sa l k karnesi verilmesi

Askere gidecek memurun ücretsiz izne ayr l i lemi. Bakmakla yükümlü oldu u sa l k karnesi verilmesi nsankaynaklarveeitimdairesibakanl ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMURPERSONELUBEMÜDÜRLÜÜ Yetki,GörevveSorumluluklar Bakakurumdaçalanmemurunkurumumuzaatanmas. Memurunbakabirbirimekurumiçiatanmailemi

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

Ulusal Eylem Planı, ne kadar planlı?

Ulusal Eylem Planı, ne kadar planlı? Ulusal Eylem Planı, ne kadar planlı? Prof. Dr. smail Tufan Birlemi Milletler 8-12 Nisan 2002 tarihinde spanya nn Bakenti Madrid de yal nüfusun yaam kalitesinin iyiletirilmesi, topluma katlm, geçim ve salk

Detaylı

Endüstri Meslek Lisesi Örencilerinin Yetenek lgi ve Deerleri le Okuduklar Bölümler Arasndaki li"ki

Endüstri Meslek Lisesi Örencilerinin Yetenek lgi ve Deerleri le Okuduklar Bölümler Arasndaki liki Eitim Fakültesi Dergisi http://kutuphane.uludag.edu.tr/univder/uufader.htm Endüstri Meslek Lisesi Örencilerinin Yetenek lgi ve Deerleri le Okuduklar Bölümler Arasndaki li"ki Salih Baatr *, Reat Peker**

Detaylı

Eti de TPM ve Kazandrdklar ET RKETLER GRUBU ET RKETLER GRUBU Bisküvi, Kek ve Çikolata alannda 315 çeit ürün 5 ayr üretim tesisi 200.000 ton/yl üretim Toplam 580 milyon USD yllk sat cirosu 190.000 sat noktas

Detaylı

Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti

Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti KPSS Ö?retmen Adaylar? Görüntülü E?itim Seti 58 DVD + Rehberlik Kitab? GÜNCEL Kpss E?itim Bilimleri Dvd Seti Tüm Dersler Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti 58 Dvd Derecelendirme:Henüz

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 ARTVN L GELME PLANI Artvin l Geneli-2000 Bilinmeyen Erkek 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 Kad n Y a Gruplar 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34. 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 12 9 6 3 0 3 6 9 12 % NÜFUS

Detaylı

8.MÜKEMMELL ARAYI SEMPOZYUMU 17 Nisan 2007 / zmir

8.MÜKEMMELL ARAYI SEMPOZYUMU 17 Nisan 2007 / zmir 8.MÜKEMMELL ARAYI SEMPOZYUMU 17 Nisan 2007 / zmir Betül Faika SÖNMEZ Sa*l+k Bakanl+*+ Temel Sa*l+k Hiz.Gen. Md. Kalite E*itim ve Koor. Birimi Daire Ba3kan+ SA LIK HZMETNDE ARTAN TALEP Kaliteli, düük maliyette

Detaylı

UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken!

UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S!* BASIN B!LD!R!S! * UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken! Dikkat Dikkat: Okullar Aç"l"yor!! 2012-2013!E"itim!Ö"retim!y#l#!17!Eylül!2012 de,!ilkokula!yeni!ba$layan!ö"renciler!ise!10!eylül!2012

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

www.seyfettinartan.gen.tr/dysoru.pdf

www.seyfettinartan.gen.tr/dysoru.pdf Doru-Yanl Sorular: 1. nsan ihtiyaçlarn dorudan ya da dolayl olarak karlama özelliine sahip ve bu amaçla kullanlmaya hazr olan fiziksel varlklara hizmet denir. 2. Tüketicinin ihtiyaçlarn dorudan karlayan

Detaylı

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas.

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. XIV. Ulusal Eitim ilimleri Kongresi Pamukkale Üniversitesi Eitim Fakültesi 28 30 Eylül 2005 DEN&ZL& Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. Dr. Halil

Detaylı

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral,k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD

Detaylı

http://www.suzuki-toshie.net

http://www.suzuki-toshie.net B Uygulama 03.03.2011 Bilinçli Örenim Yoluyla Yaama Gücüne Doru Yeni Afet Önleme Eitimi --- Proje Örenimi, Portfolyo Deerlendirme, Koçluk Yöntemi --- Afet Önleme ve Yeni Örenme Becerileri Proje Örenimi

Detaylı

8. MÜKEMMELL!"! ARAYI& SEMPOZYUMU

8. MÜKEMMELL!! ARAYI& SEMPOZYUMU 8. MÜKEMMELL!"! ARAYI& SEMPOZYUMU Salkta Kalite Uygulamalar 16:30 18:00!zmir ÖZLEM YILDIRIM Vehbi Koç Vakf Salk Kurulu8lar Sürekli Kalite Geli8tirme Müdürü Ö. Yldrm, D. V. Yiit, Ö. Ouz 1 KAPSAM Vehbi Koç

Detaylı

Sosyal Değişime Destek: Yeni Kitle Kaynak Araçları Anketi

Sosyal Değişime Destek: Yeni Kitle Kaynak Araçları Anketi Sosyal Değişime Destek: Yeni Kitle Kaynak Araçları Anketi 1. Etkinliğe hangi kurumu temsilen katıldınız? Sivil toplum kuruluşu 75,0% 9 Bireysel 8,3% 1 Şirket 16,7% 2 Üniversite 0,0% 0 Sosyal Girişim 0,0%

Detaylı

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER 2007 YILI..ÜNVERSTES FAALYET RAPORU (BRMLER ÇN FAKÜLTE/YO/MYO/ENSTTÜ/DARE BAKANLII/HUKUK MÜAVRL) 2 ÇNDEKLER ÜST YÖNETC

Detaylı

ÖZEL E T M VE REHAB L TASYON MERKEZLER NDE ÇALI AN E T MC LER N MESLEK YETERL L K ALGISI LE DOYUMLARININ NCELENMES. S.Barbaros YALÇIN Haf z BEK

ÖZEL E T M VE REHAB L TASYON MERKEZLER NDE ÇALI AN E T MC LER N MESLEK YETERL L K ALGISI LE DOYUMLARININ NCELENMES. S.Barbaros YALÇIN Haf z BEK TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:5570 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:5570 ÖZELETMVEREHABLTASYONMERKEZLERNDEÇALIAN

Detaylı

Gaziantep-Nizip Ekip Ba kanl kurulumu devam etmekte olup, 03.10.2012 tarihi itibariyle misafir kabulüne ve malzeme da t m na ba lanm t r.

Gaziantep-Nizip Ekip Ba kanl kurulumu devam etmekte olup, 03.10.2012 tarihi itibariyle misafir kabulüne ve malzeme da t m na ba lanm t r. GENELDURUM Suriye de yaanan iç karklk neticesinde, 29 Nisan 2011 tarihinden itibaren, Hatay dan snr geçerek ülkemize giri yapan Suriye vatandalarnn acil ihtiyaçlarnn karlanmas amacyla Türk Kzlay tarafndan

Detaylı

9. Mükemmellii Aray Sempozyumu Nisan 2008 zmir. Opr. Dr. Canan ARITMAN zmir Milletvekili Dileri Komisyonu Üyesi CHP Parti Meclisi Üyesi

9. Mükemmellii Aray Sempozyumu Nisan 2008 zmir. Opr. Dr. Canan ARITMAN zmir Milletvekili Dileri Komisyonu Üyesi CHP Parti Meclisi Üyesi 9. Mükemmellii Aray Sempozyumu 07-09 09 Nisan 2008 zmir Opr. Dr. Canan ARITMAN zmir Milletvekili Dileri Komisyonu Üyesi CHP Parti Meclisi Üyesi 8 Mart 1857 New York Kadn Dokuma çilerinin Eylemi Talep:

Detaylı

ARSAN TEKST L T CARET VE SANAY ANON M RKET SER :XI NO:29 SAYILI TEBL E ST NADEN HAZIRLANMI YÖNET M KURULU FAAL YET RAPORU

ARSAN TEKST L T CARET VE SANAY ANON M RKET SER :XI NO:29 SAYILI TEBL E ST NADEN HAZIRLANMI YÖNET M KURULU FAAL YET RAPORU 1. Raporun Dönemi : 01.01.2008 31.03.2008 2. Faaliyet Konusu Arsan Tekstil Ticaret Ve Sanayi A.. (irket) 1984 ylnda Türkiye de kurulmu# olup faaliyet konusu; her türlü pamuk ipli)i üretimi, sentetik iplik

Detaylı

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A..

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. Deerli Tedarikçilerimiz, Türk Vergi Usul Kanunu ve ana ortamz olan Siemens AG nin kurallar gerei, firmamza gelen faturalarn muhasebeletirilmesi, takibi ve vadesinde

Detaylı

Olaslk Kavramlaryla lgili Gelitirilen Öretim Materyallerinin Örencilerin Kavramsal Geliimine Etkisi

Olaslk Kavramlaryla lgili Gelitirilen Öretim Materyallerinin Örencilerin Kavramsal Geliimine Etkisi Olaslk Kavramlaryla lgili Gelitirilen Öretim Materyallerinin Örencilerin Kavramsal Geliimine Etkisi Ramazan GÜRBÜZ* ÖZET Bu aratrmann amac, aratrmac tarafndan gelitirilen somut öretim nesneleri, çalma

Detaylı

2012 2013 E T M ve Ö RET M YILI ÖRGÜN ve YAYGIN E T M KURUMLARI ÇALI MA TAKV M

2012 2013 E T M ve Ö RET M YILI ÖRGÜN ve YAYGIN E T M KURUMLARI ÇALI MA TAKV M 2012 2013 ETM ve ÖRETM YILI ÖRGÜN ve YAYGIN ETM KURUMLARI ÇALIMA TAKVM SIRA NO ÇALIMA KONULARI TARH 1. Okul Öncesi Ve lköretim Okullar 1. Snf Örencilerinin Eitim- Öretime Hazrlanmalar ( Bamsz Anaokullar

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN ARTVN L GELME PLANI TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN Artvin, 2005 ÇNDEKLER Sayfa no ÇNDEKLER...i TABLO LSTES... iii 1. TCARET...1 1.1 Giri...1 1.2

Detaylı

DENZL TEKSTL SEKTÖRÜNDE HRACAT TEVKLERNN PAZARLAMA FAALYETLERNE ETKLER

DENZL TEKSTL SEKTÖRÜNDE HRACAT TEVKLERNN PAZARLAMA FAALYETLERNE ETKLER DENZL TEKSTL SEKTÖRÜNDE HRACAT TEVKLERNN PAZARLAMA FAALYETLERNE ETKLER Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi letme Anabilim Dal Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dal brahim

Detaylı

OKUL MÜDÜRLERNN TUTUM VE DAVRANILARININ ÖRETMENLERN MOTVASYONUNA ETKS (ÖZEL VE DEVLET OKULU ÖRNE)

OKUL MÜDÜRLERNN TUTUM VE DAVRANILARININ ÖRETMENLERN MOTVASYONUNA ETKS (ÖZEL VE DEVLET OKULU ÖRNE) OKUL MÜDÜRLERNN TUTUM VE DAVRANILARININ ÖRETMENLERN MOTVASYONUNA ETKS (ÖZEL VE DEVLET OKULU ÖRNE) brahim KOCABA * Turgut KARAKÖSE ** Bu aratrmada, öretmenlerin motivasyonuna etki eden faktörleri belirlemek

Detaylı

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR ÖZET Mustafa Terin 1 brahim Yldrm 1 Ülkelerin ekonomik kalknmasnda yatrmlar büyük önem tamaktadr. Sermaye birikiminin yetersiz

Detaylı

TR YAJ (SEÇMEK/AYIRMAK)

TR YAJ (SEÇMEK/AYIRMAK) TRYAJ (SEÇMEK/AYIRMAK) Triyaj hasta ya da yaraln, tedavi ve bakm gereksinimlerini karlamak amacyla, sak bakm kurumlarndaki kaynaklarn doru yerde ve doru zamanda kullanlmas salayan sflandrma sistemidir.

Detaylı

VE SÜRDÜRÜLEB L R YEK UYGULAMALARI

VE SÜRDÜRÜLEB L R YEK UYGULAMALARI YENLENEBLR ENERJ KAYNAKLARI MALYET ANALZ VE SÜRDÜRÜLEBLR YEK UYGULAMALARI Ömer Faruk ERTURUL omerfarukertugrul@gmail.com TEA 16. letim Tesis ve letme Grup Müdürlüü, Batraman Yolu Üzeri 2. km. 72070, Batman

Detaylı

Ek-16. STRATEJK AMAÇLAR VE HEDEFLERE LKN PERFORMANS GÖSTERGELER

Ek-16. STRATEJK AMAÇLAR VE HEDEFLERE LKN PERFORMANS GÖSTERGELER Ek-16. STRATEJK AMAÇLAR VE HEDEFLERE LKN PERFORMANS GÖSTERGELER STRATEJK AMAÇ 1 Tarihi, do#al ve kültürel varl)klar)m)z) korumak, gelecek ku/aklara aktarmak ve evrensel kültüre katk)da bulunmak. Sorumlu

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI

T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI i ii 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI İÇİNDEKİLER SAYFA I. 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL EYLÜL 2015 1-) İç Kontrol Nedir? Üniversite varlklarnn korunmas, kurumsal ve yasal düzenlemelere

Detaylı

Biliim ve novasyon. S. ahin Tulga Genel Müdür HP Türkiye

Biliim ve novasyon. S. ahin Tulga Genel Müdür HP Türkiye Biliim ve novasyon S. ahin Tulga Genel Müdür HP Türkiye novasyon page 2 DONDURMASI DONDURMASI DONDURMASI DONDURMASI DÜNYANIN NYANIN NYANIN NYANIN EN EN EN EN TAZE TAZE TAZE TAZE DONDURMA Tanm Ticari Getirisi

Detaylı

ç Ç Ğ Ç Ğ ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç Ç Ğ ç Ğ Ğ ç Ç ç ç ç ç» ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç Y DiT P "Frsat Yaratt'' 1_) GENEL ni,ci,nn so5e6 0

Detaylı

THOMAS ALVA EDISON UN BETONARME EV PATENT VE TOPLU KONUT YAPIMINI BALATMA GRM. Özet

THOMAS ALVA EDISON UN BETONARME EV PATENT VE TOPLU KONUT YAPIMINI BALATMA GRM. Özet THOMAS ALVA EDISON UN BETONARME EV PATENT VE TOPLU KONUT YAPIMINI BALATMA GRM Sinan T. ERDOAN naat Müh. Bölümü Teksas-Austin Üniversitesi, ABD Turhan Y. ERDOAN naat Müh. Bölümü ODTÜ, Ankara Özet T.A. Edison,

Detaylı

Kazandran Uygulamalar

Kazandran Uygulamalar Kazandran Uygulamalar Tantm Filmimiz Yönetim Yaklammz Vizyoner Hedefler Kaynak Yönetimi Hedeflenen Sonuca Planlanan Kaynaklarla Ulama Modern Yönetim Araçlar Süreklilik/Sürdürülebilirlik Modern Yönetim

Detaylı

TARMAKB R TANITIM DÖKÜMANI

TARMAKB R TANITIM DÖKÜMANI TARMAKBR TANITIM DÖKÜMANI TARMAKBR Türk Tarm Alet ve Makinalar malatçlar Birlii, 1978 ynda kurulmu olup, ülkemizde traktör ve tarm makinalar ana itigal konusu olan imalatç, ihracatç ve ithalatçlarn üye

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi

Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 4 (2011) 57-68 statistikçiler Dergisi Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi brahim

Detaylı

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ 12. ULUSAL MAKNA TEORS SEMPOZYUMU Erciyes Üniversitesi, Kayseri 09-11 Haziran 2005 HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ Kutlay AKSÖZ, Hira KARAGÜLLE ve Zeki KIRAL Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

DEM SÜRECNDE ÜRETM SSTEMLERNDE ORTAYA ÇIKAN YEN GLOBAL BOYUTLAR VE FNANSAL ETKLER Yrd.Doç.Dr.Ali ELEREN Yrd.Doç.Dr.Çetin BEKTA Yrd.Doç.Dr.

DEM SÜRECNDE ÜRETM SSTEMLERNDE ORTAYA ÇIKAN YEN GLOBAL BOYUTLAR VE FNANSAL ETKLER Yrd.Doç.Dr.Ali ELEREN Yrd.Doç.Dr.Çetin BEKTA Yrd.Doç.Dr. DEM SÜRECNDE ÜRETM SSTEMLERNDE ORTAYA ÇIKAN YEN GLOBAL BOYUTLAR VE FNANSAL ETKLER Yrd.Doç.Dr.Ali ELEREN Yrd.Doç.Dr.Çetin BEKTA Yrd.Doç.Dr.Ylmaz AKYÜZ ÖZET Çamzda her alanda çok youn bir rekabet ve deiim

Detaylı

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER Prof. Dr. Ali EN 1 Normal dalm artlarn salamayan ve parametrik istatistik tekniklerinin kullanlmasn elverisiz klan durumlarn bulunmas halinde, eldeki verilere bal

Detaylı

TARIM İSTATİSTİKLERİ

TARIM İSTATİSTİKLERİ TÜİK TARIM İSTATİSTİKLERİ TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU TÜİK 3169 MTB:2008-0473 - 50 Adet ISBN 978-975-19-4272-2 Önsöz ÖNSÖZ Türkiye statistik Kurumu karar alclarn, aratrmaclarn ve tüm istatistik kullanclarnn

Detaylı

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir?

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir? SORU 1: Aadaki sigorta türlerinden hangisi sigorta snflandrmas bakmndan dierlerine göre farkllk arz etmektedir? A) Kasko Sigortas B) Yangn Sigortas C) Nakliyat Sigortas D) Makine Montaj Sigortas E) Trafik

Detaylı

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu Online Bilimsel Program Yönetici Klavuzu Bu belgedeki bilgiler, ekiller ve program ilevi önceden haber verilmeksizin deitirilebilir. Tersi belirtilmedikçe, burada örnek olarak ad geçen kiiler, adresler,

Detaylı

T.C. M LLÎ E T M BAKANLI I Talim ve Terbiye Kurulu Ba kanl S GORTACILIK E T M KURS PROGRAMI

T.C. M LLÎ E T M BAKANLI I Talim ve Terbiye Kurulu Ba kanl S GORTACILIK E T M KURS PROGRAMI T.C. MLLÎETMBAKANLII TalimveTerbiyeKuruluBakanl SGORTACILIK ETM KURS PROGRAMI ANKARA 2009 KURUMUN ADI : KURUMUN ADRES : KURUCUSUNUN ADI : PROGRAMIN ADI PROGRAMIN DAYANAI PROGRAMIN SEVYES PROGRAMIN AMAÇLARI

Detaylı

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab *

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Elementary Education Online, 8(2), tp: 1-6, 2009. lkö!retim Online, 8(2), öu: 1-6, 2009. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Güney HACIÖMERO0LU 1 Sezen

Detaylı

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas Cengiz Tepe 1 Hatice Sezgin 1, Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü, Ondokuz May#s

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

DÜNYA TEFT?? KURULU ÖRNEKLER?

DÜNYA TEFT?? KURULU ÖRNEKLER? DÜNYA TEFT?? KURULU ÖRNEKLER? Sal?, Haziran 21, 2011 http://www.mmd.org.tr/dunya-teftis-kurulu-ornekleri 1.KITA AVRUPASI S?STEM? -FRANSA -?TALYA -?SPANYA -PORTEK?Z -BELÇ?KA -YUNAN?STAN 2.ANGLO-SAKSON S?STEM?

Detaylı

TÜRK GIDA SEKTÖRÜNÜN ULUSLARARASI REKABETÇLK DÜZEYNN ANALZ

TÜRK GIDA SEKTÖRÜNÜN ULUSLARARASI REKABETÇLK DÜZEYNN ANALZ TÜRK GIDA SEKTÖRÜNÜN ULUSLARARASI REKABETÇLK DÜZEYNN ANALZ Yrd.Doç.Dr.Melih BULU *. Hakk ERASLAN * Doç.Dr.Mehmet BARCA ** ÖZET Günümüzün en önemli sosyo-ekonomik etkenine sahip olan endüstrilerden birisi

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

1 letme Dönü ümü ve Planlamas Hizmetleri

1 letme Dönü ümü ve Planlamas Hizmetleri Hizmet Tan letme Dönüümü ve s Hizmetleri SAP letme Dönüümü ve s Hizmetleri, rekabet avantaj salamak üzere Lisans Alan inovasyonunu ve dönüümünü kolaylarmay amaçlayan danmanlk ve örnekleme hizmetleri sunar.

Detaylı

ETMDE YABANCILAMA OLGUSU VE ÖRETMEN: LSE ÖRETMENLER ÜZERNE SOSYOLOJK BR ARATIRMA

ETMDE YABANCILAMA OLGUSU VE ÖRETMEN: LSE ÖRETMENLER ÜZERNE SOSYOLOJK BR ARATIRMA ETMDE YABANCILAMA OLGUSU VE ÖRETMEN: LSE ÖRETMENLER ÜZERNE SOSYOLOJK BR ARATIRMA Yaar ERJEM * Özet Bu aratrmann konusunu eitimde yabanclamann önemli bir formu olan öretmen yabanclamas oluturur. Lise öretmenleri

Detaylı

Anketler ne zaman kullanlr? Ünite 6 Anketlerin Kullanm. Temel Konular. Soru Tipleri. Açk-uçlu ve kapal anketler. Anketler. Anketler de0erlidir, e0er;

Anketler ne zaman kullanlr? Ünite 6 Anketlerin Kullanm. Temel Konular. Soru Tipleri. Açk-uçlu ve kapal anketler. Anketler. Anketler de0erlidir, e0er; Ünite 6 Anketlerin Kullanm Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken Anketler ne zaman kullanlr? Anketler de0erlidir, e0er; Organizasyonun elemanlar geni/ olarak da0lm/sa Birçok eleman projede rol almaktaysa

Detaylı

ÜN VERS TEN N EHR N SOSYO-EKONOM K KALKINMASINA ETK S (ATATÜRK ÜN VERS TES ÖRNE

ÜN VERS TEN N EHR N SOSYO-EKONOM K KALKINMASINA ETK S (ATATÜRK ÜN VERS TES ÖRNE 1 ÜNVERSTENN EHRN SOSYO-EKONOMK KALKINMASINA ETKS (ATATÜRK ÜNVERSTES ÖRNE) ükrü ADA Ali Sinan BLGL ÖZET Bu çalmada nitel aratrma yöntemi kullanlm, ayn zamanda nicel verilerle de aratrmann sonuçlar desteklenmitir.

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

COMPUTER LITERACY LEVELS OF TURKISH-LEARNING FOREIGNERS IN TURKISH TEACHING RESEARCH AND APPLICATION CENTERS: SAMPLES OF ZONGULDAK, GAZ!

COMPUTER LITERACY LEVELS OF TURKISH-LEARNING FOREIGNERS IN TURKISH TEACHING RESEARCH AND APPLICATION CENTERS: SAMPLES OF ZONGULDAK, GAZ! COMPUTER LITERACY LEVELS OF TURKISH-LEARNING FOREIGNERS IN TURKISH TEACHING RESEARCH AND APPLICATION CENTERS: SAMPLES OF ZONGULDAK, GAZ!ANTEP, BOLU TÜRKÇE Ö!RET"M" ARA#TIRMA VE UYGULAMA MERKEZLER"NDE TÜRKÇE

Detaylı