ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ"

Transkript

1 ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ Şenkan ALDEMİR (*) Öze: Döviz kuru değişimlerinin TÜFE ve ÜFE bazlı yuriçi fiyalara geçiş süreci, son yıllarda üzerinde önemle durulan konulardan biri olmakla birlike; mevcu çalışmalar, döviz kurunun yuriçi üreim sürecinde ara malları ihalaı yoluyla yaraığı ekileri dikkae almaksızın, sadece para poliikası açısından elde edilen kazanımları vurgulayan bir bakış açısına sahipir. Bu çalışmanın amacı, döviz kurunun -ara malları ihalaı yoluyla- üreici fiya endeksi üzerindeki geçiş (yansıma) ekisinin, vekör ooregresyon (VAR) yönemi çerçevesinde ahmin edilmesi olup; kur değişimlerinin-ihal girdi kullanımı yoluyla-yuriçi üreim maliyeleri üzerinde yaraığı ekinin, Türk Lirası ndaki değerlenme olgusuyla birlike önemli ölçüde yükseldiği sapaması yapılmakadır. Anahar Kelimeler: Geçiş (Yansıma) Ekisi, Ara Malları İhalaı, Vekör Oo Regresyon Absrac: The pass hrough process of exchange rae changes o domesic prices based on Consumer Prices Index (CPI) and Producer Prices Index (PPI) is he one of issues ha emphasized imporanly las years. However, relaed sudies have a poin of view ha been highlighed achievemens wih regard o moneary policy, wihou judge he dimension of exchange raes-inermediae goods impors linkages of he issue. The aim of his sudy has been esimaed he pass hrough effec of exchange raes on he PPI by means of he inermediae goods impors by using VAR mehodology. The esimaion resuls reveal ha he pass hrough effec has increased due o appreciaing Turkish Lira. Key Words: The Pass Through Effec, Inermediae Goods Impors, Vecor Auo Regression. I. Giriş Döviz kuru değişimlerinin yuriçi fiyalara geçiş ekisi, nominal kurda gerçekleşen bir birimlik değişimin üreici ve ükeici fiyalarında yol açığı oransal değişimi ifade edecek şekilde, sırasıyla ÜFE ve TÜFE fiya endeksleri emel alınarak incelenmekedir. Nominal kur değişimi karşısında, ihal edilen nihai malların yuriçi fiyalarında oraya çıkan değişim; ükeici fiyalarında gerçekleşen ilk aşama geçiş ekisidir ve TÜFE deki ihala içeriği ile oranılıdır. Nominal kur değişiminin, üreici fiyaları (TEFE) üzerindeki geçiş ekisi ise, yuriçi üreim sürecinde ihal girdi kullanımı nedeniyle oraya çıkmaka olup; büyük ölçüde ara malları ihalaı yoluyla gerçekleşmekedir. Konunun para poliikası açısından aşıdığı önem, yuriçi fiyalara geçiş ekisine ilişkin olarak elde edilecek bilginin, özellikle enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde son derece önemli bir göserge nieliğine sahip olmasından kaynaklanmakadır. Geçiş ekisinin derecesi ve sürai, gelecek dönem enflasyon (*) Yrd. Doç. Dr. Musafa Kemal Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü

2 102 Şenkan ALDEMİR oranlarına ilişkin olarak yapılacak ahminlerin başarısı kadar; döviz kuru şokları karşısında oluşurulacak para poliikalarının opimaliesini yükselen, son derece önemli bir bilgi nieliğindedir. Bu çerçevede, enflasyon hedeflemesi rejimi uygulayan ülkeler ile düşük düzeyde isikrar göseren bir enflasyon oranına sahip olan ekonomilerde, yuriçi fiyalara geçiş ekisinin azalma göserdiği sapanmışır (Carbo vd.,2001: ). Bu paralelde bir gelişme, Türkiye ekonomisi açısından da geçerlidir. Nispeen yüksek bir enflasyon oranına ve uzun süren bir enflasyon hikayesine sahip olan Türkiye ekonomisinde, enflasyon hedeflemesi rejimi uygulanmadan önceki dönemde, yuriçi fiyalara geçiş ekisinin görece yüksek düzeyde ve hızda gerçekleşiğine ilişkin bulgular, Leigh ve Rossi (2001) çalışmasında elde edilmişir. Ancak, Şuba 2001 iibariyle dalgalı döviz kuru sisemi ve örülü enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulanmaya başlanmasının ardından, bu eğilimin büyük ölçüde değişiği görülmekedir. TÜFE ve ÜFE bazında yuriçi fiyalara geçiş ekisi, arık daha uzun sürede ve daha düşük düzeyde gerçekleşmekedir (Kara vd., 2005; Kara ve Öğünç,2005; Arbalı, 2003: ; Ara, 2003). Bu çerçevede, yuriçi fiyalara geçiş ekisinin derecesinde ve sürainde görülen azalma, enflasyonun hedeflendiği bir para poliikası rejimi açısından elbee önemli bir başarıdır ve başlı başına, uygulanan para poliikasının başarısını arıran olumlu bir gelişme nieliğindedir. Ancak, bu süreçe söz konusu başarıya kakı sağlamakla birlike, ekonomi üzerinde olumsuz karakere sahip olan bir olgu gözden kaçırılmakadır. Nominal kur değişimlerinin yuriçi ihal girdi maliyeleri üzerinde yaraığı eki, üreim sürecinde kullanılan yerli ve ihal girdilerin ikame olanaklarını ekilemeke; dolayısıyla yuriçi üreim maliyelerinin, yerli ve yabancı girdi kullanımı şeklinde ifade edilebilecek olan bileşimini değişirmekedir. Ucuzlayan ara malları ihalaının arması, maliye ve buna bağlı olarak fiya arışlarını sınırlamaka; ancak üreim yapısının ihalaa bağımlılığını, ekonomideki döviz açığını ve yerli girdi yerine ihal girdi kullanımını arıran olumsuzluklara yol açmakadır. Bu çalışmada, döviz kurunun ÜFE üzerindeki geçiş ekisi -konuyla ilgili diğer çalışmalardan farklı olarak- ara malları ihalaının üreim maliyeleri üzerindeki ekisini dikkae alan bir ampirik çerçeve içinde ahmin edilmekedir. II. İlgili Lieraür Türkiye ekonomisinde döviz kuru değişimlerinin üreici fiyaları üzerindeki geçiş ekisini konu alan çalışmaların neredeyse ümü (Leigh ve Rossi, 2002; Ara, 2003; Arbalı, 2003: ; Kara ve Öğünç, 2005), aynı ampirik modelin (Mc Carhy,1999) ahminine dayanmaka olup; ÜFE ye yönelik geçiş ekisinde son derece önemli bir role sahip olan ara malları ihalaını dikkae alan bir bakış açısından yoksun bulunmakadırlar.

3 İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 22 Ocak 2008 Sayı: Diğer arafan, döviz kuru değişimlerinin yuriçi ihal girdi maliyeleri üzerine ekisi bağımsız olarak ele alınmamakla birlike, konuya ilişkin lieraürü başlıca üç grupa oplamak mümkündür: 1. Yuriçi üreim sürecinde kullanılan ihal girdi yoğunluğu çerçevesinde hesaplanan, ihal girdi bağımlılığı derecesine ilişkin ahminler Yuriçi ihala alebinin gelir ve fiya esnekliğine ilişkin ahminler Reel döviz kurunun ihala ve ihraca üzerindeki ekilerini inceleyen ve bu ekileri üreim-dış icare ilişkisi emelinde açıklayan ampirik çalışmalar Türkiye ekonomisinde ihracaa yönelik sanayileşme sraejisinin benimsendiği 1980 yılından iibaren ilk beş yıl içinde ihala bağımlılığının yaklaşık %60 oranına yükseldiği ve 1990 yılına gelindiğinde bu oranın değişmediği sapanmışır (Günlük-Şenesen ve Şenesen, 2001: 421). Diğer arafan, 1990 yılına ilişkin olarak yapılan ahminlerden farklı olarak, 1996 yılı iibariyle; geleneksel sekörler olarak nielendirilebilecek olan arım, eksil ve gıda sekörlerinin de önemli bir ihala bağımlılığına sahip oldukları belirlenmişir (Şenesen ve Günlük-Şenesen, 2003: 9). Bu çerçevede elde edilen bir diğer bulgu, döneminde uygulanan ihal ikameci sanayileşme poliikası sayesinde ara mallarında gerçekleşen ihal ikamesinin, oplam ihala arışı üzerindeki ekisidir. Söz konusu dönemde negaif (ekonomideki üm sekörler için -%34 ve imala sanayi için -%89.1) olduğu sapanan bu ekinin, dönemi iibariyle poziif bir kasayıya (sırasıyla %24.5 ve %19.8) sahip olduğu görülmekedir (Pamukçu ve Boer, 1992: 15). Türkiye ekonomisinde ihala alebinin gelir ve fiya esnekliğine ilişkin olarak yapılan ahminler, fiya esnekliğinin düşük, ancak gelir esnekliğinin yüksek düzeyde bulunduğu şeklinde, genel olarak birbiriyle uyumlu sayılabilecek sonuçlar oraya koymakadır (Şimşek ve Kadılar, 2004: 27-34). Bu çerçevede elde edilen bulgular, ihala kompozisyonunun, ara malları ile yaırım malları ağırlıklı içeriğe sahip olduğu gerçeğini yansımakadır. Reel döviz kurunun ihala fiya endeksini doğrudan, ihraca fiya endeksini ise ihala fiya endeksi kanalıyla dolaylı olarak ekilediğine ilişkin bulgu (Zengin, 2001: 39), üreimin ve dolayısıyla ihracaın yüksek düzeyde bir ihala bağımlılığına sahip olduğunun bir diğer gösergesidir. Aynı paralelde olmak üzere, azalmaya yönelik olarak uygulanacak döviz kuru poliikasının üreimi ve ihracaı olumsuz ekileyeceğine ilişkin olarak yapılan sapamalar (Kale, 2001: 27-56) da benzer şekilde; üreimin önemli bir ihala bağımlılığına sahip olduğunu oraya koymakadır. Diğer arafan, son yıllarda yüksek düzeyde ihraca arışı göseren sekörlerin, aynı zamanda ekonomide en yüksek ihala arışını gerçekleşiren sekörler olması; söz konusu sekörlerden bazılarının esas iibariyle ne ihalaçı i olduğunu oraya koymakadır (Sönmez, 2004: 18). Belirli bir seköre

4 104 Şenkan ALDEMİR ilişkin ihala ve ihraca rakamları arasındaki farkın giderek azalması, Endüsri İçi Ticare (EİT) kavramı çerçevesinde açıklanmakadır. EİT in yüksek düzeyde bulunması, ya ara mallarının ihal edilip yuriçinde işlendiği ve nihai ürün olarak ihraç edildiği, ya da ara malları ihraç edilip yurdışından nihai ürün olarak ihal edildiği anlamına gelmekedir (Erekin, 2005: 11). Bu kapsamda, EİT in Türkiye deki ihala poliikası açısından karşılığı sırasıyla Dahilde İşleme Rejimi ve Hariçe İşleme Rejimidir. Ülkemizde Dahilde İşleme Rejiminin aşıdığı ağırlık göz önüne alındığında, Türkiye de EİT in, ara malları ihal edilip, yuriçinde işlendiken sonra nihai ürün olarak ihraç edildiği bir yapı sergilediği anlaşılmakadır. Bu düzenleme kapsamında yapılan ara malları ihalaından bir yıl içinde yine aynı ülkeye nihai ürün olarak ihraç edilmesi şarıyla gümrük vergisinin alınmaması, ara malları ihalaını ucuzlaan ilave bir unsurdur (Keyder, 2004: 40). III. Analiik Çerçeve Üreim yapısının ihalaa olan bağımlılığını yansıan yukarıdaki bulgulardan ayrı olarak, yerli ve ihal girdiler arasında belirli ikame olanaklarının da söz konusu olduğu görülmekedir. İhal girdi kullanımı ile ilgili olarak DİE arafından yapılan bir araşırmada, ihala yoluyla girdi emin eden işyerlerinin ümü (25-99, ve 250 üzeri çalışana sahip olmak üzere üç grupur), bu durumun nedenini, 2000 yılına ilişkin olarak hem kalieli hem ucuz olması şeklinde özelemekedirler. Oysa 2001 yılı için yapılan açıklama, ve 250 üzeri çalışana sahip işyerleri için, yuriçindeki hammadde (girdi) yeersizliği dir (DİE, 2004: 20). Bu çerçevede, yuriçi üreim maliyelerinin yerli ve ihal girdi kullanımı şeklinde ifade edilebilecek olan bileşiminin, döviz kuru harekelerine bağlı olarak değişebileceği görülmekedir. Döviz kurunun ara malı ihalaı yoluyla üreici fiyalarını ne ölçüde ekilediğinin sapanmasına yönelik bir ampirik analiz, yuriçi üreim maliyelerinin, bu maliye yapısını ekileyen başlıca unsurlar çerçevesinde ele alınmasını gerekirmekedir: Üreim maliyelerini ekileyen başlıca kalemler enerji, işgücü, finansman ve ihal girdi maliyei ile verimlilikeki değişmelerdir (Keyder, 2004: 39). Bununla birlike, Türkiye ekonomisi için yılları iibariyle imala sanayi üreim maliyei unsurlarının nispi önemini oraya koyan bir çalışmada, üreim fakörleri içinde en büyük ağırlığa sahip olan değişkenin ara malları kalemi olduğu (ara malları değerinin oplam maliyeler içindeki payı 1993 yılında %70.99 iken, 1996 yılında %77.78 e yükselmişir); ikinci unsurun - önemi azalmakla birlike (üreim maliyeleri içinde 1993 yılında %152 paya sahipken, 1996 yılında %9.06 ya gerilemişir)- işgücü maliyeleri olduğu; üçüncü sırada ise faiz ödemelerinin yer aldığı (sırasıyla %7.47 ve %4.96) sapaması yapılmakadır (DİE, 2002: 13). Dolayısıyla, ÜFE nin (makroekonomik bir perspekife) yuriçi üreim maliyeleri için bir göserge nieliğine sahip olduğu dikkae alındığında; döviz kuru ile üreici fiyaları

5 İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 22 Ocak 2008 Sayı: arasındaki geçiş ekisinin analizine, ara malları ihalaının da dahil edilmesi gerekiği oraya çıkmakadır. IV. Model Mc Carhy (1999) çalışması, döviz kuru değişimlerinin yuriçi üreici ve ükeici fiyalarına geçiş ekisinin vekör ooregresyon yönemi kullanılarak ahmin edilmesi ile ilgili genel bir çerçeve oluşurmakadır ki; geçiş ekisiyle ilgili olarak yukarıda anılan çalışmaların ümünde kullanılan emel model nieliğindedir. Bununla birlike, arz şokları için ulusal para birimi cinsinden perol fiyalarının, alep şokları için ise çıkı (üreim) açığının konrol değişkenleri olarak analize dahil edildiği modelin, esasen gelişmiş ülke ekonomilerine ilişkin geçiş ekisinin ahmin edilmesi amacına yönelik olarak oluşurulduğu görülmekedir. Oysa, üreim sürecinde kullanılan ihal girdi yoğunluğunun döviz kuru değişimlerinden ekilenmesinin kaçınılmaz olduğu gelişmeke olan ülke ekonomileri için, söz konusu ampirik çerçevenin -ihal girdi kullanımını da kapsayacak şekilde- genişleilmesi gerekmekedir. Ara malları ihalaının analize kaılması, arz şoklarının da yuriçi ve yurdışı kaynaklı olmak üzere iki ayrı grupa değerlendirilmelerini gerekirmekedir. Bu çerçevede, Dışsal arz şokları için, Ara Malları İhalaının T.L. Cinsinden Değeri, Yuriçi arz şokları için, Nominal Ücreler/İşgücü Verimliliği Endeksi (birim işgücü maliyeleri olarak da adlandırılmakadır), Yuriçi ve yurdışı alep şokları için ise Kapasie Kullanım Oranı, konrol değişkenleri olarak alınmakadır. lerm: İhala Ağırlıklı Nominal Efekif Döviz Kuru Endeksi lmara: Ara Malları İhalaının T.L. Cinsinden Değeri lkkoim: İmala Sanayi Kapasie Kullanım Oranı lpwim: İmala Sanayi Nominal Ücreler/İşgücü Verimliliği Endeksi lufe: İmala Sanayi Topan Eşya Fiya Endeksi Analizde yer alan değişkenlerin dışsallıkan içselliğe doğru sıralanmaları ile ilgili olarak uygulanan Cholesky Fakörizasyonu yönemi, varyans ayrışırması sonuçlarının dikkae alınmasını gerekirmekedir. Varyans ayrışırması sonuçlarına ii bağlı olarak Cholesky Fakörizasyonu çerçevesinde yapılan sıralama, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini de yansımakadır: Döviz kurundaki değişimler, öncelikle ara malları ihalaını ekilemeke, ihal girdi kullanımındaki değişim ise sırasıyla kapasie kullanım oranı ile birim işgücü maliyeleri yoluyla, üreici fiyaları üzerinde ekili olmakadır. Değişkenlerin logarimik olarak ifade edildiği zincir (ardışık) vekör ooregresyon (VAR) modeli aşağıdaki gibidir. Ierm [ Ierm ] Ierm E + ε (1) = 1

6 106 Şenkan ALDEMİR Ierm lmara [ Imara ] +α ε + ε Imara (2) = E Ierm lmara Ikkoim [ Ikkoim ] + β ε + β ε + ε = E Ikkoim (3) Ierm lmara Ikkoim lpwim [ Ipwim ] + γ ε + γ ε + γ ε + ε Ipwim (4) = E Ierm lmara Ikkoim lpwim lufe [ Iufe ] + δ ε + δ ε + δ ε + δ ε + ε Iufe (5) = E V. Veri Sei İmala Sanayi ÜFE (1987=100), İmala Sanayi Kapasie Kullanım Oranı, İmala Sanayi Nominal Ücre Endeksi (1987=100), İmala Sanayi Verimlilik Endeksi (1987=100), Nominal Döviz Kurları ve ABD Doları Cinsinden Ara Malları İhalaına ilişkin veriler, TCMB inerne siesinden elde edilmişir. Ara malları ihalaı değeri aylık oralama TL./ABD Doları üzerinden TL. na dönüşürülmüşür. İhala ağırlıklı nominal efekif döviz kuru endeksi ise, Türkiye dış icareinde en yüksek paya sahip olan dokuz ülke iii ulusal para biriminin TL. karşılıkları, Türkiye ihalaında sahip oldukları paylar ölçüsünde ağırlıklandırılarak iv elde edilmişir. Tüm veriler aylık olarak düzenlenmiş olup, dönemini kapsamakadır. VI. Meodoloji VAR modelinin harekeli oralamalar bölümünden elde edilen eki-epki fonksiyonları, 1 sandar sapma değerindeki şokun, değişkenlerin cari ve gelecek dönem değerleri üzerinde yaraığı kümülaif ekilerin izlenmesine imkan vermekedir. Böylece, döviz kuru değişimlerinin üreici fiyaları üzerindeki dinamik ekilerinin izlenmesi mümkün olmaka ve geçiş ekisinin, sadece derecesi değil; aynı zamanda hızı da elde edilebilmekedir (Parsley ve Popper, 1998: 969). Bu çerçevede döviz kuru değişimlerinin üreici fiyalarına geçiş ekisi, nominal döviz kurunda döneminde gerçekleşen 1 sandar sapma değerindeki şoka karşılık, TEFE nin j ay sonra verdiği kümülaif cevabın; yine j ay sonra döviz kurunun verdiği kümülaif cevaba oranlanması yoluyla elde edilmekedir: P PT = i, +J i, +J Ei, +J PT i, +J : Döviz kurunun üreici fiya endeksine (i) yönelik kümülaif yansıma kasayısı. P i, +J : ile +J ayları arasında üreici fiya endeksinde gerçekleşen kümülaif değişim.

7 İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 22 Ocak 2008 Sayı: E i, + J : ile +J ayları arasında döviz kurunda gerçekleşen kümülaif değişim. Böylece, nominal döviz kurundaki bir birimlik değişim karşısında TEFE nin cari ve gelecek dönem (beklenen) değerlerinde oraya çıkan değişim, üreici fiyalarındaki yüzde değişimi ifade emeke olup; döviz kurunun cari ve gelecek dönem (beklenen) değerlerinde gerçekleşen değişim, döviz kurundaki yüzde değişimi ifade emekedir. Kümülaif eki-epki fonksiyonu kasayılarının birbirine oranı ise geçiş ekisinin dönem içindeki seyrini vermekedir (Farequee, 2004:9). VII. Modelin Tahmini ve Tahmin Sonuçları Verilerin zaman serisi özelliklerini es ederek başladığımız analizde, ADF birim kök esi sonuçlarına göre değişkenlerin birinci dereceden durağan oldukları görülmekedir (bknz.tablo 1). Tablo 1: ADF Birim Kök Tesi Sonuçları Değişkenler ADF -isaisiği(düzey) ADF -isaisiği(ilk fark) rendsiz rendli rendsiz rendli lerm -2,1680-2,5252-8,7298* -8,7091* lmara -2, ,615028* -8,222039* lkkoim 0, ,487883* -18,53129* lpwim 0, ,276707* -13,33400* lufe -1, , ,20637* -14,42592* MacKinnon (1996) kriik değerleri %1, %5 ve %10 anlamlılık düzeyleri için, sırasıyla rendsiz modelde -46, -87 ve -57; rendli modelde ise -4.00, -43 ve -13 ür. Bununla birlike, VAR modelinin değişkenlerin düzey değerleri kullanılarak ahmin edilmesi, analiz döneminin ikinci periyodu (2001: :12) iibariyle sınırlı sayıda gözleme sahip olunması dolayısıyla; uygun bir yaklaşım olarak benimsenmişir. İki al döneme ilişkin olarak, sırasıyla 3 ve 1 olarak seçilen gecikme uzunluğunun belirlenmesi konusunda dikkae alınan krierler, aşağıdaki gibidir: 1.VAR modelinden eki-epki fonksiyonlarının elde edilebilmesi için VAR siseminin isikrar koşulunu sağlaması gereği çerçevesinde, sisemin

8 108 Şenkan ALDEMİR karakerisik köklerinin birim çember içinde kalarak durağanlık şarını karşılaması (Maddala,1992: ). Haa erimleri arasında ardışık bağımlılığın bulunmadığına ilişkin eorik varsayımın karşılanması gereği çerçevesinde, ookorelasyon LM esinin ardışık bağımlılığın bulunmadığını ileri süren- H o hipoezinin kabul edilmesi (Maddala, 1992: ). Haa erimleri kareleri oplamının minimize edilmesi gereği çerçevesinde, Akaike ve Schwarz bilgi krierlerinin görece düşük bir düzeye sahip olması (Sock, 2003: ). VAR modelinden elde edilen ahmin sonuçları, döviz kuru değişimlerinin üreici fiyalarına geçiş ekisinde, ikinci dönem iibariyle neredeyse iki kaına ulaşan bir arış gerçekleşiğini oraya koymakadır: A. Eki-Tepki Fonksiyonu Analizine İlişkin Sonuçlar Birinci Dönem (1988: :01): Analiz döneminin ilk periyodunda, geçiş ekisinin henüz - aylarda yaklaşık %60 ile en yüksek düzeyine ulaşığı dikka çekmekedir (bknz.tablo 2). 18 aylık bir sürecin sonunda, döviz kurunun ÜFE üzerindeki ekisi % 40 lar düzeyine gerilediği için, kur harekelerinin üreici fiyaları üzerinde, büyük ölçüde bekleniler yoluyla çalışan eki ye bağlı olarak değişim yaraığı anlaşılmakadır. Tablo 2: Eki-Tepki Fonksiyonu Analizi Çerçevesinde Geçiş Ekisi 1,2 1 0,8 0,6 p p ,4 0, Enflasyon oranlarının görece yüksek düzeylerde süreklilik göserdiği ilk dönemde oraya çıkan bu durum, döviz kuru düzeyinin, beklenilere ilişkin bir göserge nieliğine sahip olması dolayısıyla oraya çıkan doğal bir sonuçur. Bu çerçevede, oralama bir yıllık bir zaman dilimi içinde %40 lar düzeyinde isikrar

9 İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 22 Ocak 2008 Sayı: kazandığı görülen geçiş ekisi, döviz kuru değişimlerinin girdi ihalaı yoluyla üreici fiyalarını %40 oranında ekilediğini ifade emekedir. İkinci Dönem (2001: :12): İkinci dönemde ise ilk aylarda görece yüksek ve giderek aran bir geçiş ekisinin söz konusu olduğu görülmekedir (bknz.tablo 2). Henüz ikinci ayda %80 düzeyinde iken, 18 aylık sürecin sonunda %95 ile en yüksek düzeyine ulaşan eki; üreim sürecindeki ihal girdi kullanımının neredeyse iki kaı yükseldiğini oraya koymakadır. B. Varyans Ayrışırması Analizine İlişkin Sonuçlar Tablo 3: A. Varyans Ayrışırması Analizi Sonuçları (1988: :01) lerm lmara lkkoim lpwim lufe lerm 1. lmara 1. lkkoim 1. lpwim 1. lufe 1. 92,15 85,94 78,70 48,77 48,52 43,39 57,52 67,34 64,38 17,10 22,94 21,59 11,50 7,63 5,27 1,20 1,25 1,14 49,64 46,36 46,34 2,91 6,49 14,04 2,16 7,86 18,07 0,81 0,57 0,64 1,77 6,13 10,91 1,07 4,36 8,43 38,37 25,10 20,67 30,50 26,87 23,79 4,05 4,21 5,55 0,77 2,03 4,06 0,38 0,44 1,25 0,48 0,48 0,40 47,60 38,46 32,38 3,08 5,54 7,73 4,08 4,62 5,18 0,12 0,30 0,56 0,69 0,56 0,48 2,62 3,84 4,15 80,52 82,03 80,78 1,2 ve 3 rakamları; sırasıyla ilk alı aya, ikinci alı aya (bir yıla) ve üçüncü alı aya (birbuçuk yıla) ilişkin varyans ayrışırması sonuçlarını ifade emekedir. Dinamik bir sisemde, değişkenlerden birine ilişkin bir şokun, diğer şokların geleceke beklenen değerleri üzerinde belirli bir zamanda yaraığı ekinin ölçülmesine imkan veren eki-epki fonksiyonları, yansımanın büyüklüğü ve hızı ile ilgili bilgi sağlamakadır. Çeşili dışsal şokların, ilgili fiya endeksindeki değişimi ne oranda açıkladıkları ise, varyans ayrışırması analizi ile oraya konulmakadır (Hahn, 2003: 24). Bu çerçevede, döviz kuru ve ara malları ihalaındaki değişimlerin, ÜFE üzerindeki nispi önemlerini oraya koyan varyans ayrışırması analizi sonuçları, ilk dönem ve ikinci dönem iibariyle son derece büyük farklılıklara işare emekedir:

10 110 Şenkan ALDEMİR Birinci Dönem (1988: :01): Döviz kuru ve ara malları ihalaına ilişkin şokların, ÜFE deki değişimleri oplam açıklama gücü ilk dönemde birinci 6 ay, ikinci 6 ay ve üçüncü 6 ay için sırasıyla %13, %9 ve %7 dir. İkinci Dönem (2001: :12): İikinci dönemde ise bu oranlar, sırasıyla %58, %62 ve %63 e yükselmekedir. Üselik sadece döviz kuru şokları dikkae alındığında söz konusu oranlar, ilk dönem için %12, %8 ve %6 iken; ikinci dönem için % 47, %43 ve %41 dir. (bknz. Tablo 3) Tablo 3: B. Varyans Ayrışırması Analizi Sonuçları (2001: :12) lerm lmara lkkoim lpwim lufe lerm 1. lmara 1. lkkoim 1. lpwim 1. lufe 1. 79,14 75,20 74,47 60,28 52,74 50,69 28,65 24,98 24,77 4,20 4,51 6,78 46,84 43,19 41,25 5,59 8,58 9,62 10,19 9,21 9,65 12,81 25,76 29,08 12,75 23,99 27,92 11,13 18,67 21,70 9,07 9,20 8,92 15,63 19,54 20,06 52,20 42,70 38,37 32,93 31,28 29,00 9,68 9,50 9,99 4,77 5,16 5,16 7,92 8,68 8,76 4,47 3,62 3,13 46,14 33,50 27,31 2,20 1,94 1,77 1,42 1,84 1,80 5,95 9,80 10,82 1,83 2,92 4,62 3,95 6,70 8,97 30,12 26,67 25,25 1,2 ve 3 rakamları; sırasıyla ilk alı aya, ikinci alı aya (bir yıla) ve üçüncü alı aya (birbuçuk yıla) ilişkin varyans ayrışırması sonuçlarını ifade emekedir. Varyans ayrışırması analizi çerçevesinde, döviz kuru şoklarının üreici fiyaları değişimlerini açıklama gücünde, ikinci dönem iibariyle önemli bir arış gerçekleşiği görülmekedir. Üselik, ilk dönemde ÜFE değişimlerini açıklama gücüne sahip bulunmayan ara malları ihalaının, ikinci dönem iibariyle belirgin bir açıklayıcılığa sahip olduğu anlaşılmakadır. Dolayısıyla, kümülaif eki-epki fonksiyonları yanında, varyans ayrışırması analizi sonuçları da; döviz kuru değişimlerinin ihal girdi kullanımı yoluyla üreim maliyeleri üzerinde yaraığı ekinin, ikinci dönem iibariyle önemli bir arış göserdiğini oraya koymakadır.

11 İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 22 Ocak 2008 Sayı: VIII. Sonuç ve Değerlendirme Reel kur arışlarına bağlı olarak ulusal para birimi cinsinden ucuzlayan ara malları ihalaının, üreim maliyeindeki arışları sınırlayan ilave bir unsur olarak, dezenflasyon poliikalarına ve enflasyon hedeflemesi rejiminin başarısına kakı sağladığı anlaşılmakadır. Bununla birlike, ihal girdi kullanımındaki arış yoluyla para poliikası açısından elde edilen kazanımların, üreim kesiminde karşılığını bulan bir alernaif maliyei söz konusudur: Nominal kur değişimlerinin ihal girdi maliyeleri üzerinde yaraığı eki, yuriçi üreim maliyelerinin yerli ve yabancı girdi kullanımı şeklinde ifade edilebilecek olan bileşimini değişirmekedir. İhal edilen ara mallarının, üreim sürecinde giderek aran yoğunluka kullanılmaları dolayısıyla, yuriçi üreim ve isihdam sürecinde yerli üreim fakörlerinin kullanımları sınırlanmaka ve bu durum, başa isihdam hacmi olmak üzere, ekonominin reel kesiminde önemli olumsuzluklara yol açmakadır. Ekonomide aran ihala bağımlılığı para poliikası açısından değerlendirildiğinde ise, T.L. da olası değer kayıplarının yaşanmasıyla birlike -geçmiş dönemlerle kıyaslanmayacak ölçüde büyük bir enflasyonis eki yarama poansiyelinin bulunduğu görülmekedir. Nominal kur değişimlerinin ara malları ihalaı kanalıyla yuriçi üreim maliyeleri üzerinde yaraığı ekinin ahmin edildiği bu çalışmada elde edilen bulgular; aynı zamanda üreimin dışa bağımlılığına ilişkin bir göserge olarak da yorumlanabilir. Özellikle 2001 yılından iibaren uygulamaya konulan dalgalı döviz kuru ve enflasyon hedeflemesi rejimlerinin, enflasyon oranını azalmada göserdikleri başarı, gerçeken ekileyicidir. Bununla birlike, yuriçi üreim sürecinin giderek aran bir ihala bağımlılığına sahip olmasının, ersine çevrilmesi -kolaylıkla- mümkün olmayan ve giderek aran, birikimli bir süreç nieliği aşıdığı unuulmamalıdır. Bu olgunun, ülkemizde son yıllarda anık olduğumuz, isihdam arışı yaramayan büyüme sürecine ne ölçüde kakı sağladığının değerlendirilmesi ise bundan sonra yapılacak araşırmaların konusudur. Kaynaklar Ara, K.(2003) Türkiye de Opimum Döviz Kuru Rejimi Seçimi Ve Döviz Kurlarından Fiyalara Geçiş Ekisinin İncelenmesi, Tcmb Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Uzmanlık Yeerlik Tezi Arbalı, E. (2003) Exchange Rae Pass Through İn Turkey: Looking For Asymmerries, Cenral Bank Review, 2(1), Ss Carbo,V., Landernech,O.,Schmı-Hebbel K. (2001) Assessing Inflaion Targeing Afer A Decade Of World Experience, Inernaional Journal Of Finance And Economics, 6(4), Ss Die (2002),Yıllık İmala Sanayi Üreim Ve Tükeim İsaisikleri,Ankara Die (2004),İmala Sanayi Sekörünün Avrupa Birliği Pazarındaki Rekabe Gücü Araşırması, Ankara

12 112 Şenkan ALDEMİR Erekin, M.(2005) Sekörler İibariyle Üreim-Dış Ticare İlişkisi Ve Rekabe Koşulları,Hp://Www.Dm.Gov.Tr/Ead/Ticare/Ureım/D-Ur.Doc, Fareqee. H.(2004) Exchange Rae Pass- Through İn The Euro Area : The Role Of Asymmeric Pricing Behaviour, Imf Wp No:04/14, January 2004 Günlük Şenesen, G. Ve Şenesen, Ü.(2001) Reconsidering Impor Dependency İn Turkey: The Breakdown Of Secoral Demands Wih Respec To Suppliers, Economic Sysem Research, 13(4), Ss Hahn, E.(2003) Pass Through Of Exernal Schocks To Euro Area Inflaion, European Cenral Bank Wp, No:243 Kale, P.(2001) Turkey s Trade Balance İn The Shor And Long Run :Error Correcion Modeling And Coinegraion,Inernaional Trade Journal, 15(1), Ss Kara,H. Ve Öğünç, F.(2005) Exchange Rae Pass Thrugh İn Turkey: I İs Slow, Bu İs İ Really Low Cbr Wp, No: 05/10 Kara, H.,Küçük Tuğer, H.,Özlale, Ü.,Tuğer, B.,Yavuz, D.,Yücel, E.M. (2005) Exchange Rae Pass-Through İn Turkey: Has I Changed And To Wha Exend, Cbr Wp, No: 05/04 eyder, N. (2004) 2003 Yılında Kur Ve Maliyein İhraca Ve İhala Üzerindeki Ekisi,Asomedya, Ocak Sayısı, Ss Leıgh, D. Ve Rossı, M.(2002) Exchange Rae Pass-Through İn Turkey, Imf Wp No.02/204 Maddala.G. S. (1992) Inroducion To Economerics, Macmillan Publishing Company, Second Ediion. Mc Carhy, J. (2000) Pass Through Of Exchange Raes And Impor Prices To Domesic Inflaion İn Some Indusrialized Counries, Federal Reserve Bank Of New York Saff Repors, No:111 Pamukçu, T. Ve De Boer, P. (2000) A Srucural Decomposiion Analysis Of Impors Of Turkey ( ), Hp://www.Applsas. Org.Cn/ 180/13papers/Pamukcuurkeydecomposiion.Pdf, Sönmez, M. (2004) Türkiye nin Dış Ticareinin Sekörel Analizi: , Ege Bölgesi Sanayi Odası, İzmir. Sock, J. H.(2003) Inroducion To Economics, Addison Wesley. Şenesen,Ü. Ve Günlük Şenesen,G. (2003), Impor Dependency Of Producion İn Turkey: Srucural Change From 1970 s To 1990 s, Hp://Www.Erf.Org.Eg/Tenhconf/Secoral- Background/Senesen&Gulay.Pdf, Şimşek, M. Ve Kadılar, C.( 2004) Türkiye nin İhala Talebi Fonksiyonunun Sınır Tesi Yaklaşımı İle Eşbüünleşme Analizi: , Doğuş Üniversiesi Dergisi, 1(1), Ss Zengin,A.(2001), Reel Döviz Kuru Harekeleri Ve Dış Ticare Fiyaları (Türkiye Üzerine Ampirik Bulgular), Hp://www.Cumhuriye.Edu. Tr/Edergi/Makale/114.Pdf,

13 İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 22 Ocak 2008 Sayı: Son Nolar i Makine ve ulaşım araçları, enerji, kimyasallar, arımsal hammaddeler, işlenmemiş alın, madenler, ükeim malları, demir-dışı mealler. Ne ihracaçı sekörler ise hazır giyim, dokuma, yarı mamuller ve demir-çelikir. ii 18 aylık bir zaman periyodu iibariyle, döviz kuru en yüksek düzeyde dışsallık gösererek, yaklaşık %80 oranında geçmiş dönem değerleri arafından belirlenmekedir. Ara malları ihalaı, yaklaşık %44 oranında döviz kuru ve %47 oranında kendi geçmiş dönem değerleri arafından belirlenmekedir. Kapasie kullanımı, öncelikle döviz kuru (%65), ardından geçmiş dönem değerleri (%21) ve son olarak ihal girdi kullanımı (%14) ile belirlenmekedir. Birim işgücü maliyeleri, geçmiş dönem değerleri (%33), kapasie kullanımı (%24), döviz kuru (%22) ve ihal girdi kullanımı (%18) arafından belirlenmekedir. TEFE ise, öncelikle döviz kuru arafından belirlenen (%10) en içsel (bağımlı) değişken konumundadır. iii Almanya, ABD, İalya, İngilere, Fransa, Hollanda, Belçika, İsveç, Japonya iv Ülkelerin oransal payları ile endeks oluşurmada kullanılan ağırlıkları, sırasıyla Almanya için 0,21 ve 0,30; ABD için 0,09 ve 0,13; İalya için 0,12 ve 0,17; İngilere için 0,068 ve 0,0096 ; Fransa için 0,07 ve 0,1; Hollanda için 0,03 ve 0,042; Belçika için 0,024 ve 0,034; İsveç için 0,021 ve 0,03; Japonya için 0,064 ve 0,09 dur.1 Ocak 2002 arihinden iibaren Euro nun endekseki ağırlığı %64,6 olarak belirlenmişir.

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI Cenral Bank Review Vol. 11 (July 211), pp.15-28 ISSN 133-71 prin / 135-88 online 211 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ Ekonomik Yaklaşım, Cil : 23, Sayı : 83, ss.69-91 TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ Özlem YİĞİT * Ailla GÖKÇE ** Öze Bu çalışmanın emel amacı, Türkiye ekonomisi için Yapısal VAR yönemi kullanılarak NAIRU

Detaylı

Faiz Oranı Kanalının 2001 2008 Döneminde Türkiye de Etkinliğinin Değerlendirilmesi* The Evaluation of Interest Rate Channel in Turkey 2001 2008

Faiz Oranı Kanalının 2001 2008 Döneminde Türkiye de Etkinliğinin Değerlendirilmesi* The Evaluation of Interest Rate Channel in Turkey 2001 2008 Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Faiz Oranı Kanalının 200 2008 Döneminde Türkiye de Ekinliğinin Değerlendirilmesi* The Evaluaion of Ineres Rae Channel

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

Türkiye de İktisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürprizler Gerçekten Kaçınılmaz mı?

Türkiye de İktisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürprizler Gerçekten Kaçınılmaz mı? Türkiye de İkisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürrizler Gerçeken Kaçınılmaz mı? Hazırlayan ve Sunan: Eren Ocakverdi* eren.ocakverdi@yaikredi.com.r Boğaziçi Üniversiesi Finans Mühendisliği 26 Ekim

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008)

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 10 / 2 (2008). 25-45 DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Nezir KÖSE Ahme AY Nurgün TOPALLI Öz: Bu çalışmada reel

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five Journal of Yasar Universiy, 205 0(37) 638-6477 Kırılgan Beşlide Saın Alma Gücü Pariesi (SAGP) ipoezinin Tes Edilmesi The Tes of Purchasing Power Pariy ypohesis for Fragile Five İsmail ÇEVİŞ, Pamukkale

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrap ile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması

İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrap ile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 2 Sayı: 2 Nisan 202 ss. 37-48 İhala-İhraca-Döviz Kuru Bağımlılığı: Boosrap ile Düzelilmiş Nedensellik Tesi Uygulaması Dependence of Impor-Expor-Exchange Rae:

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Akarım Mekanizması Seyfein ERDOĞAN Doç Dr., Kocaeli Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü serdogan@kou.edu.r Durmuş Çağrı YILDIRIM Arş. Gör., Kocaeli Üniversiesi, SBE cagri.yildirim@kocaeli.edu.r

Detaylı

DÖVİZ KURUNUN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİ: TÜRKİYE ÇALIŞMASI

DÖVİZ KURUNUN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİ: TÜRKİYE ÇALIŞMASI DÖVİZ KURUNUN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİ: TÜRKİYE ÇALIŞMASI İktisadi Araştırmalar Bölümü Şubat 2013 Mustafa Kemal Gündoğdu Uzman Yardımcısı Bütün yayınlarımıza http://ekonomi.isbank.com.tr adresinden erişebilirsiniz.

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): 35-36 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALI: 2002-2008 DÖNEMİ 1 EXCHANGE RATE CHANNEL IN TURKEY: 2002-2008 PERIOD

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALI: 2002-2008 DÖNEMİ 1 EXCHANGE RATE CHANNEL IN TURKEY: 2002-2008 PERIOD Uluslararası Yöneim İkisa ve İşleme Dergisi, Cil 9, Sayı 18, 2013 In. Journal of Managemen Economics and Business, Vol. 9, No. 18, 2013 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALI: 2002-2008 DÖNEMİ 1 Yrd. Doç. Dr. Özer

Detaylı

İhracat ve İthalatın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği

İhracat ve İthalatın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 8-94 İhraca ve İhalaın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Ekisi: Türkiye Örneği The Effecs of Expors and Impors on Economic Growh: Turkey Case

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye ye Yönelik Uluslararası Turizm Talebinin Belirleyenleri: Panel Veri Yaklaşımı The Deerminans of Inernaional

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Temel GÜRDAL Hakan YAVUZ Öz Bu çalışmada Türkiye de dış borçlanma

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-6 / 1 Nisan 2010 EKONOMİ NOTLARI FİNANSAL STRES VE İKTİSADİ FAALİYET -10 -15 -20.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-6 / 1 Nisan 2010 EKONOMİ NOTLARI FİNANSAL STRES VE İKTİSADİ FAALİYET -10 -15 -20. Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-6 / 1 Nisan 2010 EKONOMİ NOTLARI FİNANSAL STRES VE İKTİSADİ FAALİYET Selim Elekdağ İbrahim Burak Kanlı Absrac: This noe examines he ineracion beween financial sress

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Enflasyon Hedeflemesi, Büyüme ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Enflasyon Hedeflemesi, Büyüme ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Bankacılar Dergisi, Sayı 68, 2009 Enflasyon Hedeflemesi, Büyüme ve Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Doç. Dr. Haydar Akyazı * - Ayku Ekinci ** Bu çalışma, enflasyon hedeflemesi (EH) döneminde ilk defa ciddi

Detaylı

Döviz kuru ve ithalat fiyatlarının yurt içi fiyatlara etkisi +

Döviz kuru ve ithalat fiyatlarının yurt içi fiyatlara etkisi + Döviz kuru ve ihala fiyalarının yur içi fiyalara ekisi + Hakan Kara ve Fehi Öğünç ++ Mar, 2012 Öze. Bu çalışma, vekör öz gecikmeli (vecor auoregression-var) modeller kullanarak Türkiye de döviz kuru ve

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

PARASAL ANALĐZE BĐR BAKIŞ: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ

PARASAL ANALĐZE BĐR BAKIŞ: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ Cenral Bank Review Vol. 11 (July 2011), pp.29-48 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2011 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ PARASAL ANALĐZE BĐR BAKIŞ: TÜRKĐYE

Detaylı

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013)

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2015 Cil:22 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) Musa ATGÜR * N. Oğuzhan ALTAY ** ÖZ Bu çalışmada,

Detaylı

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir Cenral Bank Review ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2009 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası

Detaylı

GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-2004)

GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-2004) Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 8 (2) 28: 843-86 GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-24) THE ANALYSIS OF EFFICIENCY AN TOTAL FACTOR PROUCTIVITY

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006)

REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006) REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006) Ahme AY * Şerife ŞAYLAN ** İsmail KOÇAK *** Öze Bu çalışma, reel döviz kuru ile çıkı düzeyi arasındaki nedensellik ilişkisini

Detaylı

BAKANLAR KURULU SUNUMU

BAKANLAR KURULU SUNUMU BAKANLAR KURULU SUNUMU Murat Çetinkaya Başkan 12 Aralık 2016 Ankara Sunum Planı Küresel Gelişmeler İktisadi Faaliyet Dış Denge Parasal ve Finansal Koşullar Enflasyon 2 Genel Değerlendirme Yılın üçüncü

Detaylı

A. ENFLASYON VE İŞSİZLİK A.1. Enflasyon ve Tanımı: Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlardır. Temel olarak ortaya çıkış nedenleri üçe ayrılır:

A. ENFLASYON VE İŞSİZLİK A.1. Enflasyon ve Tanımı: Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlardır. Temel olarak ortaya çıkış nedenleri üçe ayrılır: A. ENFLASYON VE İŞSİZLİK A.1. Enflasyon ve Tanımı: Fiyalar genel düzeyindeki sürekli arışlardır. Temel olarak oraya çıkış nedenleri üçe ayrılır: Birincisi, Maliye Enflasyonu üreim girdilerinin fiyaları

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 2, s

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 2, s Niğde Üniversiesi İİBF Dergisi, 2014, Cil: 7, Sayı: 2, s.61-74 61 TÜRKİYE DE CARİ AÇIĞIN ASİMETRİK DAVRANIŞININ ANALİZİ 1 ÖZET Uğur ADIGÜZEL 2 Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde cari açığın 01:2002,

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

ÖZEL ARAŞTIRMA MAKALE KONFERANS - SEMİNER ARALIK 2012

ÖZEL ARAŞTIRMA MAKALE KONFERANS - SEMİNER ARALIK 2012 SAYI 83 ARALIK 2012 ÖZEL ARAŞTIRMA Prof. Dr. Ümi Özlale Alper Karakur Türkiye de Tasarruf Açığının Nedenleri ve Kapaılması İçin Poliika Önerileri Yrd. Doç. Dr. Burak Darıcı Finansal İsikrar ve Finansal

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

Türkiye de Bütçe Açığı, Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi

Türkiye de Bütçe Açığı, Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi Türkiye de Büçe Açığı, Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi Asuman OKTAYER * Öze Geleneksel yaklaşıma göre enflasyon her zaman ve her yerde parasal bir olgudur. Bununla birlike yapılan araşırmaların çok bir

Detaylı

Stok-Akım Uyarlaması, Bütçe Açığı ve Kamu Borç Stoku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler Üzerine Bir Analiz

Stok-Akım Uyarlaması, Bütçe Açığı ve Kamu Borç Stoku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler Üzerine Bir Analiz Sok-Akım Uyarlaması, Büçe Açığı ve Kamu Borç Soku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Sok-Akım Uyarlaması, Büçe Açığı ve Kamu Borç Soku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

The Impact of Custom Union on the Foreign Trade of Between Turkey and EU (15)

The Impact of Custom Union on the Foreign Trade of Between Turkey and EU (15) GOÜ. Ziraa Fakülesi Dergisi, 7, 4 (), 43-49 Gürük Birliğinin Türkiye nin Avrupa Birliği (5) İle Dış Ticarei Üzerine Ekileri Orhan Gündüz Keal Esengün - Tarı İl Müdürlüğü, Proje ve İsaisik Şubesi, Malaya

Detaylı

PARA POLİTİKASININ FİYAT BİLEŞENLERİ ÜZERİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ: 1988-2009

PARA POLİTİKASININ FİYAT BİLEŞENLERİ ÜZERİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ: 1988-2009 Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 11 / 3 (29). 113-126 PARA POLİİKASININ FİYA BİLEŞENLERİ ÜZERİNE EKİSİ: ÜRKİYE ÖRNEĞİ: 1988-29 Yeliz YALÇIN * Ferhan ÇEVİK Öz: Bu çalışmada, CMB

Detaylı

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ DANIŞMAN YRD.DOÇ. DR. AHMET AY HAZIRLAYAN

Detaylı

DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİNİN İHRACAT ÜZERİNE ETKİSİ: OSMANİYE İLİ ÖRNEĞİ

DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİNİN İHRACAT ÜZERİNE ETKİSİ: OSMANİYE İLİ ÖRNEĞİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss4835 Number: 52, p. 105-118, Winer I 2016 Yayın Süreci / Publicaion Process Yayın

Detaylı

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cil:17 Sayı:2, Yıl:2002, ss:55-74 PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ Erdinç Telaar * Şadiye Türkmen ** Özgür Teoman *** ÖZET Bu çalışmada pamuk borsalarında oluşan fiyaların

Detaylı