TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006"

Transkript

1 69 TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ÖZET Prof. Dr. Rahmi YAMAK Arş. Gör. Zehra ABDİOĞLU Hall un esadüfi yürüyüş modeli, cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları arafından açıklandığını ileri sürmekedir. Bu çalışmada, Türkiye de döneminde dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamalarının esadüfi yürüyüş sergileyip sergilemediği es edilmişir. Ayrıca dayanıklı malların ükeim harcamalarını kapsayan oplam özel ükeim harcamalarının da esadüfi yürüyüş izleyip izlemediği incelenmişir. Elde edilen sonuçlara göre Türkiye de söz konusu dönem iibariyle hem dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları hem de oplam özel ükeim harcamaları Hall un esadüfi yürüyüş modelinin varsayımlarını doğrulamakadır. Rasyonel bekleniler hipoezine göre Türkiye de geçmiş dönemin ükeim harcaması mevcu üm bilgiyi içerdiği için cari dönem ükeim harcamasının en iyi ahmincisidir. Anahar Sözcükler: Rasyonel Bekleniler, Dayanıklı Tükeim Malları, Dayanıksız Tükeim Malları, Euler Denklemi ABSTRAT Random Walk Of onsumpıon: Example Of Turkey Hall s Random Walk Model argues ha curren consumpion expendiures have been only explained by he pas consumpion expendiures. In his sudy, i was esed wheher consumpion expendiures for nondurable goods and services have been characerized by random walk process for Turkey a he period of In addiion, aggregae privae consumpion expendiures which also include durable goods consumpion expendiure were examined for random walk process. According o resuls, consumpion expendiures for durable and nondurable goods and services verify Hall s Random Walk Model assumpions for Turkey. So, in he conex of Raional Expecaion Hypohesis, i has been found ha he pas consumpion expendiures is he bes indicaor of curren consumpion expendiures because he pas consumpion expendiures include all curren informaion. Keywords: Raional Expecaions, Durable onsumer Goods, Nondurable onsumer Goods, Euler Equaion I-GİRİŞ İkisa lieraüründe ükeim-gelir ilişkileri Keynes in (1936) mulak gelir hipoezi ile arışılmaya başlanmışır. II. Dünya savaşı sonrası elde edilen ampirik bulgular söz konusu arışmayı şiddelendirerek günümüze kadar geirmişir. Özellikle Simon Kuznes in Amerika Birleşik Devleleri nde (ABD) dönemlerini kapsayan uzun dönem ükeim ve gelir verilerini kullanarak elde eiği sonuçlar ükeim bulmacası kavramının oraya çıkmasına neden olmuşur. Kuznes, uzun dönem zaman serilerini kullanarak gerçekleşirmiş olduğu analizi ile oralama ükeim eğiliminin gelir arışları sonucu azalmadığını aksine sabi kaldığını gösermişir. Oralama ükeim eğilimi ile ilgili bu arışmaya lieraürde ükeim bulmacası (consumpion puzzle) adı verilir. Tükeim harcamalarını ekileyen fakörlerin neler olduğu ve ükeim fonksiyonunda hangi değişkenlerin yer alması gerekiği arışması mulak gelir hipoezinden sonra birçok ükeim eorisinin oraya çıkmasına neden olmuşur. Bu arışma Duesenberry nin (1949) nispi gelir hipoezi, Modigliani nin (1954) haya boyu gelir hipoezi, Friedman ın (1957) sürekli gelir hipoezi, Hall un (1978) esadüfi yürüyüş modeli ve ampbell-mankiw in (1989) λ ükeim eorisi ile devam emişir. Hall (1978), bireylerin daima rasyonel bekleniler varsayımı alında ükeim kararlarını aldıklarını öngörmekedir. Tükeim bulmacasına çözüm geiren önemli çalışmalardan biri kuşkusuz Hall un esadüfi yürüyüş modelidir. Hall (1978), sürekli gelir hipoezini diğerlerinden farklı olarak rasyonel bekleniler Karadeniz Teknik Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, Ekonomeri Bölümü Karadeniz Teknik Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, Ekonomeri Bölümü

2 70 alında incelemekedir. Hall (1978) çalışmasında, dayanıksız ükeim harcamalarının esadüfi yürüyüş sergilediğini savunmakadır. Lieraürde ükeim fonksiyonlarını rasyonel bekleniler çerçevesinde inceleyen çok sayıda çalışma mevcuur. Bu çalışmalardaki emel amaç, incelenen ülke ve dönem iibariyle Hall un hipoezinin varsayımlarını es emek ve ükeimin esadüfi yürüyüş sergileyip sergilemediğini oraya koymakır. Hall un esadüfi yürüyüş modeline ilk eleşiri Sargen (1978) en gelmişir. Tesadüfi yürüyüş modelini es emek amacıyla ABD nin üçer aylık veri seini kullanan Sargen (1978), ükeimin anımına Hall un yaırım harcaması olarak değerlendirdiği dayanıklı ükeim mallarını da ilave emişir. Çalışmada mevsimselliken arındırılmış ve mevsimselliken arındırılmamış olmak üzere iki çeşi veri sei kullanmışır. Sargen (1978) çalışmasında mevsimselliken arındırılmış veri sei ile elde edilen sonuçların Hall un hipoezini reddeiğini, mevsimselliken arındırılmamış veri sei ile elde edilen sonuçların ise bu hipoezi doğruladığını gösermişir. Hall un modelini es eden diğer bir çalışma Flavin (1984) arafından yapılmışır. Flavin (1984), ükeim harcamalarının cari gelire aşırı duyarlı olup olmadığını belirlemek için ve yıllık zaman serilerini kullanarak gerçekleşirdiği çalışmasında sadece dayanıksız ükeim harcamalarını ele almışır. Flavin bu çalışmada likidie kısılarının ükeim harcamalarının bugünkü gelire aşırı duyarlı olmasında ekin rol oynayıp oynamadığını belirlemeye çalışmışır. Çalışmada işsizlik oranının likidie kısıını emsil emesi durumunda ükeim harcamalarının bugünkü gelire aşırı duyarlı olduğu sonucuna ulaşmışır. Flavin, mükemmel sermaye piyasaları ile karşı karşıya olmamaları nedeniyle bireylerin likidie kısıına abi olduklarını ve bu kısıın ükeim harcamalarının cari gelire aşırı hassasiyeinin bir nedeni olduğunu ileri sürmüşür. Bunun yanı sıra Flavin, bireylerin geleceği görememelerinin de (myopia) ükeim harcamalarının cari gelire aşırı hassas olmasına neden olduğu şeklinde bulgulara ulaşmışır. Mankiw ve Shapiro (1985), sürekli gelir hipoezinin reddedilmesinin gelir ve ükeim için rendden ayrışırılmamış zaman serilerinin kullanılması ile ilişkili olduğunu savunmuşlardır. Onlara göre eğer gelir durağan değilse veya sınırlı bir durağanlık söz konusu ise bu durumda rendden ayrışırma süreci eorinin savunduğu kısıların reddedilmesi için uygun değildir. Yazarlar daha önce yapılan ükeim çalışmalarının rendden arındırılmamış verilerle elde edildiğini, özellikle de Flavin in rendden arındırılmamış verilerle elde eiği sonuçların kesin olmadığını savunmuşlardır. Mankiw ve Shapiro ABD de bireysel kullanılabilir gelirin yaklaşık olarak esadüfi yürüyüş izlediğini gösermişlerdir. ABD de ükeimin esadüfi yürüyüş sergileyip sergilemediğini es eden bir diğer çalışma ampbell-mankiw (1989) in çalışmalarıdır. ampbell-mankiw (1989), 1953(1)-1986(4) dönemini kapsayan çalışmalarında kişi başına bireysel kullanılabilir gelir ile kişi başına dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamalarını kullanmışlardır. ampbell ve Mankiw, ABD de nüfusun yüzde 50 sinin cari gelirini cari ükeim harcamalarının belirlediğini yani bu ükeicilerin mulak gelir hipoezine göre hareke eiklerini, nüfusun geri kalan yüzde 50 sinin ise sürekli gelirlerinin ükeim harcamalarını ekilediğini yani bu ükeicilerin Hall un esadüfi yürüyüş modeline göre davrandıklarını espi emişlerdir. ampbell ve Mankiw, ABD verileri ile elde emiş oldukları sonuçları eyi emek amacıyla aynı çalışmayı G 7 ülkeleri (Fransa, Kanada, Almanya, İalya, Japonya, İngilere ve ABD) için ekrarlayarak İngilere hariç diğer G 7 ülkelerinde nüfusun hemen hemen yüzde 50 sinin cari ükeim harcamalarına göre hareke eiğini gösermişlerdir. Pisoresi (1997), ABD nin dönemlerini kapsayan üçer aylık mevsimselliken arındırılmış veri seini kullanarak haa düzelme modeli ile serilerdeki sürekli ve geçici şokların dinamik ekilerini gösermişir. Çalışmada ABD de dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları ile oplam kullanılabilir gelir serilerinin rend ve devresel ayrışırmaları da gerçekleşirilmişir. Pisoresi, ABD de ükeim harcamalarının oplam gelirdeki rendi emsil eiğini, esadüfi bir yürüyüş olmadığını ve ükeim harcamalarının hem aşırı hassasiye hem de aşırı düzlük sergilediğini espi emişir. Bunun yanı sıra Pisoresi, oplam ükeimdeki sürekli bileşenin serilerdeki varyansın %93 ünü açıkladığını, gelirdeki sürekli bileşenin ise oplam değişimin sadece %34 ünü açıkladığını belirmişir. Çalışmaya göre gelir sürekli şoklara epki göserirken bu şokların ükeim harcamaları üzerindeki ekisi daha düşük olmakadır. Geçici şokların ükeim harcamaları üzerinde herhangi bir ekisi yokken gelir üzerinde bu şokların ekisi daha büyükür.

3 71 Özmen (1999), Türkiye de ükeimin esadüfi yürüyüş sergileyip sergilemediğini dönemi iibariyle es emişir. Çalışmada reel özel ükeim harcamalarını ele alarak Genişleilmiş Dickey- Fuller birim kök esi ile serinin birinci farkında durağan olduğunu ve Türkiye de oplam özel ükeim harcamalarının dönemleri arasında esadüfi bir yürüyüş sergilediğini gösermişir. Hall un esadüfi yürüyüş modelini dayanıklı malların ükeim harcamalarını içeren oplam özel ükeim harcamalarını kullanarak es eden Özmen (1999), söz konusu modelin Türkiye için dönemleri iibariyle geçerli bir ükeim modeli olduğunu ifade emişir. Huang (2002), esadüfi yürüyüş modelinin, Avusurya, Kanada ve Tayvan da geçerliliğini es emek üzere hem sandar koenegrasyon analizi hem de mevsimsel koenegrasyon analizini kullanmışır. Üç ülke için gerçekleşirmiş olduğu sandar koenegrasyon analizi sonucunda, dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları ile kullanılabilir gelir ve işsizlik oranı arasında üç ülkede de uzun dönemde ilişki olduğunu espi emişir. Ayrıca oplam ükeim harcamalarının ise sadece Kanada da kullanılabilir gelir ve işsizlik oranı ile koenegre olduğunu gösermişir. Huang, çalışmasında Kanada da ükeimin dayanıksız malların ükeim harcaması olarak ele alınması sonucunda Hall un modelinin reddedilemediğini, Tayvan da ise ükeimin dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcaması olarak ele alınması sonucunda bu modelin reddedildiğini ifade emişir. Çalışmada Huang, frekansların ayır edilmeksizin kullanıldığı geleneksel koenegrasyon analizi ile elde edilen sonuçların frekansların ayır edildiği mevsimsel koenegrasyon ile elde edilen sonuçlardan farklılık arz eiğini vurgulamışır. Huang, geleneksel koenegrasyon esi ile elde edilen sonuçların üç ülkede de Hall un hipoezini reddeiğini, mevsimsel koenegrasyon esi ile elde edilen sonuçların ise Hall un modelini reddedemediğini gösermişir. Drakos (2002), Yunanisan ın dönemini kapsayan yıllık zaman serileriyle gerçekleşirmiş olduğu çalışmasında hem EKK hem de İki Aşamalı EKK meodunu kullanarak gelirdeki harekelerin ükeimdeki büyümeyi önemli ölçüde ekilediğini ve Hall un esadüfi yürüyüş hipoezinden farklı olarak reel gelirdeki büyümeyle ilgili ahmin edilebilir harekelerin ükeimdeki büyüme üzerinde önemli derecede açıklayıcılık gücü olduğunu espi emişir. Ayrıca bireylerin bugünkü borçlarının geleceke yeni vergi anlamına geldiğini fark ememeleri durumunda (myopia) ükeim harcamalarının simerik olarak gelirdeki sapmalara epki göserdiğini ve likidie kısıı alında ükeim harcamalarının gelirdeki azalışlardan çok arışlara cevap verdiğini ileri sürmüşür. Hall un hipoezi alında ükeim harcamalarının gerçeken esadüfi yürüyüş sürecine sahip olup olmadığı merak konusu olmuşur. Bu çalışmada Türkiye de ükeim harcamalarının esadüfi yürüyüş sergileyip sergilemediğinin espii amaçlanmışır. Bu amaçla çalışmada Hall un çalışması baz alınarak dayanıksız mal ve hizmelerin Türkiye de dönemleri arasında esadüfi yürüyüş izleyip izlemediği belirlenmeye çalışılmışır. Ayrıca dayanıklı/dayanıksız ükeim harcaması ayrımının Hall un modelinin geçerliliği açısından eşkil eiği önemi oraya koymak amacıyla dayanıklı malların ükeim harcamalarını da içeren oplam özel ükeim harcamalarının da esadüfi yürüyüş sürecine sahip olup olmadıkları incelenmişir. Çalışmanın bundan sonraki bölümlerinde öncelikle Hall un esadüfi yürüyüş modeli eorik çerçevede incelenmişir. Daha sonra Türkiye de ükeim harcamalarının esadüfi yürüyüş sergileyip sergilemedikleri ekonomerik bir analiz ile es edilmişir. Bu bağlamda öncelikle veri sei ve yönem anıılmış ardından da elde edilen bulgular ile bu bulgulara ilişkin değerlendirmeler sunulmuşur. II-TEORİ Hall (1978) esadüfi yürüyüş modelinde, bireylerin kendi ükeim kararlarını rasyonel bekleniler çerçevesinde aldıklarını varsaymakadır. Rasyonel bekleniler alında gelir düzeyinin gelecekeki değerini üm mevcu bilgiden yararlanarak ahmin eden bireyler beklenmedik bir değişiklik olmadıkça sürekli gelir düzeylerini içinde bulundukları her dönemde oralama olarak doğru ahmin emekedirler. Hall un modelinde cari ükeim, bir önceki dönemin ükeimi ile esadüfi bir haa eriminin oplamından oluşmakadır. Lieraürde bu model esadüfi yürüyüş modeli olarak adlandırılmakadır. Tesadüfi yürüyüş modeli birinci derece ooregresif sürecin (AR(1)) özel bir durumu olarak da anımlanmakadır. y α 0 α1y 1 ε modelinde α 0 =0 ve α 1 =1 olduğunda esadüfi yürüyüş modeli AR(1) sürecinin özel bir durumu olarak karşımıza çıkmakadır. Tesadüfi yürüyüş modelinde α 1 =1 ise ükeim harcamaları durağan değildir yani seri sabi oralama ve sabi varyansa sahip değildir.

4 72 Tesadüfi yürüyüş modeli, bekleni problemini emsilci birey hipoezi yoluyla çözümlemişir. Hall, oplam ükeim modelini emsilci bireylerin dönemler arası opimizasyon davranışlarından üremişir. Tükeim modelinden üreilen bu yaklaşım Euler denklemi yaklaşımı olarak adlandırılmakadır. Euler denklemi, Hall un dönemler arası seçim yaklaşımı olarak ifade eiği modeldir. Euler denklemi gelecek yıl ve bu yılki ükeim harcamaları arasındaki marjinal ikame oranının denkliğini gösermekedir (hao, 2000: 2). Hall (1978) un esadüfi yürüyüş modelini Euler denklemi yaklaşımı ile ifade edebilmek için emsili bir bireyin uzun dönem fayda fonksiyonunu maksimize eiği varsayılsın. Bireyin uzun dönem fayda fonksiyonu 1 numaralı ifadede göserilmişir (Hall, 1978: 974). E T τ (1 δ) υ(τ ) υ (1) τ0 (1) numaralı ifadede, E; bekleni operaörünü, δ; sübjekif zaman ercih oranını, υ (.) ; belirli bir dönemin fayda fonksiyonunu, T; emsilci bireyin yaşam uzunluğunu ve ;. dönemin ükeim harcamasını gösermekedir. (1) numaralı fayda fonksiyonu numaralı eşilike göserilen kısıa abidir. T τ ( 1 r) ( τ wτ ) A τ0 numaralı ifadede, r; sabi reel faiz oranını, w ; dönemindeki kazanımları ve sermaye dışı varlıkları gösermekedir. Ayrıca r δ dır. Denklemde A ; bireysel w, sokasikir ve belirsizliğin ek kaynağıdır. Her bir dönemde ükeici mevcu bilgiler ışığında haya boyu beklenen faydasını maksimize eme yolunu seçer (Hall, 1978: 973). (1) ve numaralı denkliklere göre Lagrange fonksiyonu numaralı eşilikeki gibi yazılabilir. T T τ τ L E (1 δ) υ( τ ) θ[a (1 r) (τ w τ )] τ0 τ0 numaralı ifadede θ, Lagrange parameresidir. ve 1 in birinci sıra şarı (4) ve (5) numaralı ifadelerde göserilebilir. ' υ ( ) θ (4) 1 ' 1 δ E υ θ1 r 1 (5) 1 (4) numaralı eşilik (5) numaralı denklemde yerine konularak (6) numaralı ifade elde edilir. ' E υ 1 δ 1 r ' υ 1 (6) Hall a (1978) göre (6) numaralı ifadede herhangi bir kredi kısıı yokur, kuadraik bir fayda fonksiyonu söz konusudur, alışkanlık veya uyum maliyei yokur, dayanıksız mallar mevcuur, sübjekif ıskono oranı piyasa reel faiz oranına eşiir, ölçüm haaları veya ükeimle ilgili geçici şoklar yokur, faiz oranı sabiir ve bekleniler rasyoneldir. Kuadraik fayda fonksiyonunun varsayımları ve reel faiz oranı ile sübjekif iskono oranının eşiliği esadüfi yürüyüş modelinin sonucunun elde edilmesi açısından büyük önem arz emekedir. Bunu görebilmek için kuadraik fayda fonksiyonunun (7) numaralı eşilikeki gibi olduğu düşünülsün. υ 1/ 2 2 (7) (7) numaralı eşilike, ükeimin maksimum amin düzeyini gösermekedir. (7) numaralı eşiliken yararlanarak marjinal fayda fonksiyonu (8) numaralı ifadede olduğu gibi göserilebilir.

5 73 υ ' (8) Yukarıdaki açıklamalardan sonra (6) numaralı denklemin ifade eiği Euler denklemi (9) numaralı eşilik haline gelir. 1δ 1r 1δ 1 r 11 E (9) (9) numaralı ifadede δ r olduğundan bu eşilik (10) numaralı eşiliğe dönüşür. E 1 (10) Bu denklemde bekleninin yerine konulması ile (11) numaralı eşilik elde edilir. 1 ε (11) 1 (11) numaralı ifadede ükeim esadüfi bir yürüyüşür. Tesadüfi yürüyüş hipoezinin en önemli varsayımı ükeimin 1 den daha yüksek derecedeki gecikmelerinin bugünkü ükeimi ahmin eme gücüne sahip olmadığı varsayımıdır. Daha kaı bir anlamda esadüfi yürüyüş modeline göre ükeim, daha önceki dönemlerde gözlemlenen herhangi bir ikisadi değişkenle ilişkili değildir. Eğer ükeimin önceki değeri bu döneme ilişkin üm bilgiyi içeriyorsa gelirin gecikmeli değerleri ükeimin bugünkü değerini ahmin emede ek bir açıklayıcı değişken olarak kullanılamaz. Çünkü Hall a göre geçmiş dönemin ükeimi bu dönemki ükeimi açıklamaka yeerli olacakır. Hall, esadüfi yürüyüş modelini çeşili modellere karşı es emişir. Tükeim fonksiyonunun esadüfi yürüyüş modelini aşağıdaki modellerle kıyaslayarak bu modelin geçerliliğini incelemişir (hao, 2000: 6) i i1 β β 1 1 β (12) Y μ (13) π π π Y π Y π Y π Y υ (14) θ 0 θ 1 1 θ 2 Y 1 ζ (15) (12), (13), (14) ve (15) numaralı denklemlerde, ükeimi göserirken Y geliri ifade emekedir., on iki gecikmeli bir Almon modelidir 16. Almon gecikmesinde dağıılmış gelir modeli çalışırılarak uzun gecikmelerin gelecek ükeimi ahmin eme gücünün açığa çıkarılması amacı güdülmüşür. Hall, esadüfi yürüyüş modeli ile (12 15) numaralı denklemleri karşılaşırarak -1 dışındaki diğer değişkenlerin cari ükeim harcamalarını ekileyip ekilemediğini es emeye çalışmışır. Hall (1978), ABD nin dönemine ilişkin üçer aylık veri seini kullanarak yukarıdaki modelleri ahmin emişir. Çalışmada ükeim harcamalarını dayanıksız mal ve hizmelerin bir oplamı olarak ele alırken dayanıklı ükeim mallarına yapılan harcamaları yaırım harcaması olarak değerlendirmişir. Bu nedenle Hall un ükeim anımında dayanıklı mallar yer almamakadır. Hall un elde eiği sonuçlar gelirin bir ve daha yüksek düzeydeki gecikmeli değerleri (Y -1, Y -2, ) ile ükeim harcamalarının 1 den yüksek düzeydeki gecikmeli değerlerinin ( -2, -3, ) cari ükeim harcamalarını ahmin eme gücünün düşük olduğunu gösermişir. Böylece Hall esadüfi yürüyüş modelinin geçerli olduğunu yani cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları ile ilişkili olduğunu kanılamışır. Faka Hall, esadüfi yürüyüş modelinin, servein yerine sok fiyalarının kullanılması durumunda reddedildiği sonucuna ulaşmışır. 16 Almon modeli gecikmesi dağıılmış bir regresyon modelidir. Almon gecikmesinde dağıılmış regresyon modellerinde gecikme ağırlıklarının sürekli fonksiyonlar arafından emsil edilebileceği varsayılmakadır. Bu modelde gecikme ağırlıklarının şekli genellikle kısılı ve kısısız olmak üzere iki varsayıma dayandırılmakadır. Almon gecikme modelinde önce gecikmesi dağıılmış regresyon denkleminde gecikme uzunluğu daha sonra ise polinomun derecesi belirlenmekedir.

6 74 III- VERİ SETİ VE EKONOMETRİK YÖNTEM Çalışmada 1987(1)-2006 dönemi üçer aylık zaman serileri kullanılmış olup veriler Merkez Bankası Elekronik Veri Dağıım Siseminden elde edilmişir. Analizde üm değişkenler doğal logarimaları alınarak kullanılmışır. Serilerin ümü ükeici fiya endeksi (TÜFE) (1987=100) ile reel hale geirilmişir 17. Çalışmada kullanılan veri sei X12-ARIMA yönemi ile mevsimselliken arındırılmışır. 18 X12-ARIMA yönemi mevsimselliğin doğrusal olarak ayrışırıldığı harekeli oralama ekniğine dayanır, faka daha deaylı olmakla birlike her ürlü seriye kolaylıkla uygulanabilen bir yönemdir. X12-ARIMA yönemi, serinin seviyesinde bulunan dış-eki, yapısal kırılma ve akvim ekilerinin (dini ve milli bayramlar vb.) belirlenmesinde kullanılan bir zaman serisi modellemesini (ARIMA) içermekedir. Çalışmada esadüfi yürüyüş hipoezi öncelikle ükeim harcamaları serilerinin durağanlık analizleri ile es edilmişir. Ayrıca elde edilen sonuçların karşılaşırılması amacıyla regresyon analizi ile de ükeimin esadüfi yürüyüş modeli ahmin edilmişir. Çalışmada durağanlık analizleri için logarimik dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları (LUDON) ve logarimik oplam özel ükeim harcamaları (LPON) serileri Genişleilmiş Dickey-Fuller (ADF), Phillips-Perron (PP) ve Kwiakowski- Phillips-Schmid-Shin (KPSS,) birim kök eslerine abi uulmuşur. Dickey-Fuller (1979; 1981) yaklaşımında bağımsızlık ve homojenlik varsayımına karşılık Phillips-Perron (1988) es yaklaşımında zayıf bağımlılık ve heerojenlik söz konusudur. Ancak her iki birim kök esinden hangisinin daha güvenilir sonuç verdiği konusunda herhangi bir varsayım yokur. Zaman serileri için gerçekleşirilen ADF ve PP eslerinin sonuçları gecikmelere karşı duyarlı olduğu için çalışmada KPSS (1992) esine de yer verilmişir. KPSS esi ADF ve PP eslerinin sıfır hipoezine karşılık serinin durağan olduğunu ifade emekedir. IV. BULGULAR Çalışmada öncelikle kullanılan veri seinin grafikleri sunulmuşur. Grafik:1 logarimik ve mevsimselliken arındırılmış LUDON ve LPON serilerinin grafiklerini gösermekedir. LPON serisi oralama, sandar sapma değerlerine sahip olurken LUDON serisi oralama ve sandar sapma değerlerine sahip olmakadır. LPON serisi en yüksek değeri olan ü 2006 yılının ikinci çeyreğinde alırken minimum olan değerine 1989 yılının birinci çeyreğinde sahip olmakadır. LUDON serisi ise olan en yüksek değerini 2005 yılının dördüncü çeyreğinde alırken, minimum değeri olan değerini de 1987 nin üçüncü çeyreğinde almakadır. Grafik:1 Serilerin Grafikleri :1 89:1 91:1 93:1 95:1 97:1 99:1 01:1 03:1 05:1 LUDON LPON 17 Reel Özel Tükeim Harcaması=(Nominal Özel Tükeim Harcaması / TÜFE(1987=100))*100 Reel Dayanıksız Tükeim Harcaması=(Nominal Dayanıksız Tükeim Harcaması / TÜFE(1987=100))* Çalışmada incelenen serilerin sokasik mevsimsel bileşen içerip içermedikleri HEGY (1990) mevsimsel birim kök esi yaklaşımı kapsamında incelenmiş olup her iki seride de sokasik mevsimsellik bulgularına ulaşılmışır.

7 75 Serilerin grafiklerine bakıldığında dönemler iibariyle dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamalarının oplam özel ükeim harcamalarını akip eiği görülmekedir. Bunun yanı sıra özellikle de 1994 ve 2001 kriz yıllarında dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları ile dayanıklı malların ükeim harcamalarını da kapsayan oplam özel ükeim harcamaları önemli bir düzeyde düşüş sergilemekedir. Serilere ilişkin isaisiksel bilgi verildiken sonra çalışmada serilerin durağan oldukları seviyelerin belirlenmesi amacıyla (ADF) ve (PP) eslerinin sabisiz-rendsiz, sabili-rendsiz ve sabili-rendli modelleri, KPSS esinin ise sabili-rendsiz ve sabili-rendli modelleri dönemi için uygulanmışır. ADF eslerinde bağımlı değişkenlerin opimal gecikme uzunlukları Akaike Bilgi Krieri (AI) ile espi edilirken PP ve KPSS eslerinde opimal gecikme uzunlukları Newey-Wes e göre belirlenmişir. 19 Serilere ilişkin ADF, PP ve KPSS es sonuçları sırasıyla Tablo 1, Tablo 2 ve Tablo 3 de raporlanmışır. Tablo 1, 2 ve 3 den görüleceği üzere ADF, PP ve KPSS eslerine göre LUDON ve LPON serileri seviyelerinde değil birinci farklarında durağan serilerdir. 20 Seril er LUD ON LP ON ΔLU DON ΔLP ON Tablo:1 Genişleilmiş Dickey-Fuller Birim Kök Tesi Sonuçları (0) (4) * * (0) (4) * * (0) (4) (8) * No: ADF eslerinde paranez içindeki rakamlar AI e göre belirlenmiş olan gecikme uzunluklarını, Δ fark operaörünü, * ise 0.10 anlamlılık seviyesinde isaisiğin anlamlı olduğunu ifade emekedir. Seril er LUD ON LP ON ΔLU DON Tablo:2 Phillips-Perron Birim Kök Tesi Sonuçları * * Sabilirendsiz Sabilirendli Sabisizrendsiz Sabilirendsiz Sabilirendli Sabisizrendsiz * (4) 19 RSS Akaike Bilgi Krieri, AI e 2k / n n formülü ile gecikme uzunluğunun belirlemesi için kullanılan bir yönemdir. RSS, Haa kareleri oplamını ifade eder. En küçük AI değerine karşılık gelen gecikme uzunluğu opimal gecikme uzunluğu olarak belirlenir. 20 Birim kök eslerine yapılan eleşirilerden biri yapısal kırılmanın göz ardı edilmesi sonucu birim kök sınamalarında boş hipoezin yanlış bir şekilde reddedilmesine neden olmasıdır. Bu amaçla çalışmada kullanılan serilerin durağanlığı, 1994 ve 2001 yılında gözlemlenen yapısal kırılmalar dolayısıyla Perron(1989) birim kök esi ile araşırılmışır. Peron birim kök esi, Dickey-Fuller regresyon modellerine 1994 ve 2001 kuklaları ilave edilerek gerçekleşirilmişir. Çalışmada kullanılan serilerin rendli (LPON; , LUDON; ) ve rendsiz (LPON;0.6054, LUDON; ) modeller yardımıyla seviyelerinde birim kök içerdikleri espi edilmişir. Birinci farklarında ise (rendli modelde LPON; , LUDON; , rendsiz modelde LPON; , LUDON; ) serilerin durağan oldukları gözlemlenmişir.

8 76 ΔLP ON * * * (4) No: PP eslerinde, paranez içindeki rakamlar Newey-Wes e göre belirlenmiş gecikme uzunluklarını, Δ fark operaörünü, * ise 0.10 anlamlılık seviyesinde isaisiğin anlamlı olduğunu ifade emekedir. Tablo:3 Kwiakowski-Phillips-Schmid-Shin Tesi Sonuçları Seriler Sabili-rendsiz Sabili-rendli LUDON (6) (6) LPON (6) (5) ΔLUDON * * ΔLPON * * No: KPSS eslerinde, paranez içindeki rakamlar Newey-Wes e göre belirlenmiş gecikme uzunluklarını, Δ fark operaörünü, * ise 0.10 anlamlılık seviyesinde serinin durağan olduğunu ifade emekedir. Hall un esadüfi yürüyüş modeline göre rasyonel beklenilere sahip bir bireyin ileriye dönük ükeimi esadüfi yürüyüş izlemekedir. Çünkü birey sadece beklenmedik gelir değişikliği halinde ükeim seviyesini değişirmekedir. Aksi durumda bireyin ükeimi bir önceki dönem ükeimi ile aynı olmakadır. Bu bağlamda bireyin gelecek dönem ükeim harcamasının ne kadar olacağını cari dönemin ükeim harcaması belirlemekedir. Bu aşamada ükeimin gerçeken esadüfi bir yürüyüş sürecine sahip olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Tesadüfi yürüyüş modeline ilişkin analiz, dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları ile dayanıklı malları içeren oplam özel ükeim harcamaları bazında yapılmışır. Tablo 4 ve Tablo 5 sırasıyla dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları ile oplam özel ükeim harcamalarına ilişkin esadüfi yürüyüş modeli sonuçlarını gösermekedir. eder. Tablo:4 Dayanıksız Mal ve Hizmelerin Tükeim Harcamalarının Değişkenler Tesadüfi Yürüyüş Modeli Bağımlı Değişken: LUDON Kasayılar LUDON * Sandar Haa R No: *, kasayının 0.01 anlamlılık seviyesinde anlamlı olduğunu ifade Tablo:5 Özel Tükeim Harcamalarının Tesadüfi Yürüyüş Modeli Bağımlı Değişken: LPON Değişkenler Kasayılar LPON * Sandar Haa

9 77 eder. 2 R No: *, kasayının 0.01 anlamlılık seviyesinde anlamlı olduğunu ifade Daha önce de bahsedildiği gibi esadüfi yürüyüş modeli rasyonel bekleniler çerçevesinde beklenmedik bir olay olmadığı müddeçe bu dönemki ükeim harcamalarının geçmiş dönemki ükeim harcamalarına hemen hemen eşi olacağını ifade emekedir. Dolayısıyla esadüfi yürüyüş modeline göre LUDON 1 değişkeninin kasayısının bire eşi olması gerekmekedir. Tablo 4 den görüldüğü üzere bu kasayı değerine sahip olup isaisiksel olarak 0.01 anlamlılık seviyesinde anlamlıdır. Sonuçlara göre Türkiye de dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları dönemi iibariyle esadüfi yürüyüş sergilemekedir 21. Hall un modelinde kullandığı varsayımları esas alarak yapılan bu analiz Türkiye de ükeimin esadüfi yürüyüş sergilediğini kanılamakadır. Yani rasyonel bekleniler hipoezine göre cari dönemin ükeim harcamaları mevcu üm bilgiyi içerdiği için gelecek dönemki ükeim harcamalarının en iyi ahmincisi durumundadır. Tablo 5, Hall un yaırım harcaması olarak değerlendirdiği ve ükeimin anımından dışladığı dayanıklı ükeim harcamalarını içine alan oplam özel ükeim harcamalarının geçmiş dönem ükeim harcamaları üzerine koşulması sonucu elde edilen esadüfi yürüyüş modelini ifade emekedir. Tabloya göre LPON 1 in kasayısı eorinin beklenilerine uygun bulunmuşur. LPON 1 kasayısının değerini alması Türkiye de döneminde cari ükeim harcamalarının en iyi ahmincisinin geçmiş dönemki ükeim harcamaları olduğunu gösermişir anlamlılık seviyesinde anlamlı olan bu kasayı Türkiye de ükeimin esadüfi yürüyüş sergilediğini yani beklenmedik bir şok olmadığı müddeçe cari ükeim harcamalarının en iyi ahmincisinin geçmiş dönemin ükeim harcamaları olduğunu ifade emekedir 22. Çalışmada Tablo 1, 2 ve 3 de göserilen durağanlık esleri ile Tablo 4 ve 5 de ahmin edilen esadüfi yürüyüş modeli sonuçları birbirini deseklemekedir. Her iki yönem, ükeim harcamalarının dayanıklı/dayanıksız olmak üzere ayrılması durumunda da ükeimin esadüfi yürüyüş sergilediğini kanılamakadır. Elde edilen sonuçlar rasyonel bekleniler hipoezinin cari ükeim mevcu üm bilgiyi içerdiği için gelecek dönemki ükeimin en iyi ahmincisi durumundadır varsayımını doğrulamakadır. Türkiye de dönemi iibariyle hem dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamalarının hem de dayanıklı ükeim harcamalarını kapsayan oplam özel ükeim harcamalarının esadüfi yürüyüş sergilediği yönünde bulgulara ulaşılmışır. Ayrıca elde edilen sonuçlar, dayanıklı malların ükeimin anımı kapsamına alınıp alınmaması hususunun Türkiye de esadüfi yürüyüş modelinin geçerliliği konusunda herhangi bir öneme sahip olmadığını gösermişir. V. SONUÇ Sürekli gelir hipoezini rasyonel bekleniler çerçevesinde ele alan Hall, rasyonel beklenilerin varsayımlarını ükeim eorisine dahil ederek esadüfi yürüyüş modelini gelişirmişir. Tesadüfi Yürüyüş Modeli ne göre belirli bir dönemdeki ükeim düzeyi bir önceki dönemdeki ükeim ile esadüfi bir haa eriminin oplamına eşiir. Tesadüfi yürüyüş modeli rasyonel bekleniler çerçevesinde beklenmedik bir olay olmadığı müddeçe cari ükeimin geçmiş dönemki ükeime eşi olacağını ifade emekedir. 21 Tablo 4 de sunulan regresyon denklemine dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamalarının 1 den 4 e kadar gecikmeli değerleri, 1994 ve 2001 kriz kuklaları ve bunun yanı sıra bir rend değişkeni ilave edilerek çözüldüğünde ükeimin bir dönemlik gecikmesinin kasayısı ile 2001 yılı kukla değişkeni kasayısı anlamlı bulunurken diğer açıklayıcı değişkenlerin kasayıları isaisiksel olarak anlamsız çıkmışır. Sonuçlara göre bir dönem önceki dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları cari dönem dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamalarını ekileyen en önemli değişkendir. Hall un modelinin geçerliliği açısından herhangi bir farklılık oraya çıkmadığı için çalışmada Hall un orijinal modeli üzerinden gidilerek sonuca ulaşma yolu seçilmişir. 22 Tablo 5 de sunulan regresyon denklemine özel ükeim harcamalarının 1 den 4 e kadar olan gecikmeli değerleri, 1994 ve 2001 kriz kuklaları ve ayrıca rend değişkeni ilave edilerek çözüm yapıldığında, bir dönem önceki ükeim düzeyinin kasayısı, her iki kriz kuklasının kasayıları ve ükeimin üçüncü gecikmesinin kasayısı dışında diğer değişkenler isaisiksel olarak anlamlı bulunamamışır. Bunun yanı sıra eklenen bu değişkenler, bir dönem önceki ükeim harcamalarının cari ükeim harcamalarını yüksek derecede ekileme özelliğini kaybemesine neden olmamışır. Hall un modelinin geçerliliği açısından kayda değer bir farklılık oraya çıkmadığı için çalışmada Hall un orijinal modeli üzerinden gidilerek sonuca ulaşma yolu seçilmişir.

10 78 Bu çalışmada dönemleri arasında Türkiye de esadüfi yürüyüş modelinin geçerliliği dayanıksız malların ükeim harcamaları ile dayanıklı malları da içeren oplam özel ükeim harcamaları iibariyle es edilmişir. ADF, PP ve KPSS birim kök esleri sonucunda ükeim serilerinin enegre derecelerinin bir olduğu sonucuna varılmışır. Serilerin seviyelerinde durağan olmamaları esadüfi yürüyüş izlediklerini gösermekedir. Ayrıca En Küçük Kareler yönemi ile ahmin edilen esadüfi yürüyüş modellerine göre dayanıksız mal ve hizmelerin ükeim harcamaları ile dayanıklı ükeim harcamalarını kapsayan oplam özel ükeim harcamaları Türkiye de esadüfi yürüyüş sergilemekedir. Bulgulara göre, dayanıklı malların ükeimin anımına dahil edilmesi, Türkiye de söz konusu dönemler iibariyle Hall un modelinin geçerli olması açısından bir engel eşkil ememekedir. Tükeim serilerinin birinci gecikmesinin anlamlı ve bire eşi olması ükeimin gerçeken esadüfi yürüyüş sergilediğini kanılamakadır. Gerek durağanlık esleri ve gerekse de regresyon sonuçları Türkiye de ükeimin esadüfi yürüyüş sergilediği konusunda uarlılık sergilemişir. Yani rasyonel bekleniler hipoezine göre Türkiye de geçmiş dönemin ükeim harcamaları mevcu üm bilgiyi içerdiği için cari dönem ükeim harcamalarının en iyi ahmincisi durumundadır. Hall un esadüfi yürüyüş modelinin varsayımları dönemi iibariyle Türkiye de geçerlidir. KAYNAKÇA AMPBELL, John Y. ve MANKIW, N. Gregory (1989), onsumpion, Income, and Ineres Raes: Reinerpreing he Time Series Evidence, Naional Bureau of Economic Research Working Paper, 2924, HAO, Hsiang-Ke (2001), A Srucural Realis Inerpreaion of he Euler Equaion Approach in Macroeconomics, Taiwan Economic Associaion Annual Meeing. DIKEY, David ve FULLER, Wayne A. (1979), Disribuion of he Esimaes for Auoregressive Time Series wih a Uni Roo, Journal of he American Saisical Associaion, 74, (1981), Likelihood Raio Saisics for Auoregressive Time Series wih Uni Roo, Economerica 49, DIKEY, David, BELL, W. ve MILLER, R., (1988), Uni Roos in Time Series Models: Tess and Implicaions, American Saisician, 40, DRAKOS, Konsaninos (2002), Myopia, Liquidiy onsrains and Aggregae onsumpion The ase of Greece, Journal of Economic Developmen, 27(1), DUESENBERRY, James S. (1962), Income, Saving and he Theory of onsumer Behavior, Harvard Universiy Press, ambridge, Massachuses. FLAVIN, Marjorie (1984), Excess Sensiiviy of onsumpion o urren Income: Liquidiy onsrains or Myopia?, Naional Bureau of Economic Research Working Paper,1341, FRIEDMAN, Milon (1957), A Theory of he onsumpion Funcion, Naional Bureau of Economic Research, NewYork. HALL, Rober (1978), Sochasic Implicaions of he Life ycle-permanen Income Hypohesis: Theory and Evidence, Journal of Poliical Economy, 86(6), HUANG Tai-Hsin (2002), A Join Tes of he Raional Expecaions-Permanen Income Hypohesis under Seasonal oinegraion, Ausralian Economic Papers, 41, HYLLEBERG, Svend., ENGLE, Rober F., GRANGER, live W. J., ve YOO, B. S.(1990) Seasonal Inegraion and oinegraion, Journal of Economerics, 44, KEYNES, John M. (1936), The General Theory of Employmen, Ineres, and Money,New York: Harcour Brace and o. KWIATKOWSKI, Denis, PHILLIPS, Peer. B., SHMIDT, Peer ve SHIN, Yongcheol (1992),. Tesing he Null Hypohesis of Saionariy Agains he Alernaive of a Uni Roo: How sure are we ha economic ime series have a uni roo?, Journal of Economerics, 54(1-3),

11 79 MANKIW N. Gregory ve SHAPIRO Mahew D. (1985), Trends, Random Walks, and Tess of he Permanen Income Hypohesis, Journal of Moneary Economics, 16, MODIGLIANI, Franco (1986), Life ycle, Individual Thrif and he Wealh of Naions, American Economic Review, 76, ÖZMEN, Mehme (1999), Tükeim Tesadüfi Yürüyüş İzler mi? Türkiye İçin Rasyonel Bekleniler Sürekli Gelir Hipoezinin Tes Edilmesi, İkisa İşleme ve Finans Dergisi, Sayı: 14, PHILLIPS, Peer ve PERRON, Pierre, (1988), Tesing for a Uni Roo in Time Series Regression, Biomerica, 75, PISTORESI, Barbara (1997), Using a VEM o haracerize he Relaive Imporance of Permanen and Transiory omponens of U.S. Toal Disposable Income and Toal onsumpion, Research in Economics, 51, THORP, John, (2003), hange of Seasonal Adjusmen Mehod o X12-ARIMA, Moneary and Financial Saisics, Bank of England. TMB Elekronik Veri Dağıım Sisemi, (hp://cmbf40.cmb.gov.r/cb.hml)

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

TESTING TO RICARDIAN EQUIVALENCE PROPOSITONS FOR TURKISH ECONOMY

TESTING TO RICARDIAN EQUIVALENCE PROPOSITONS FOR TURKISH ECONOMY Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 009, CİLT XXVI, SAYI TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN RİCARDO EŞİTLİĞİ HİPOTEZİ NİN TEST EDİLMESİ Erginbay UĞURLU Recep DÜZGÜN Öze Ricardo eşiliği konusu, makroekonomilerde

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

A nonlinear estimation of monetary policy reaction function for Turkey

A nonlinear estimation of monetary policy reaction function for Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive A nonlinear esimaion of moneary policy reacion funcion for Turkey Tolga Omay Omay and Mubariz Hasanov Çankaya Üniversiesi 6. July 006 Online a hp://mpra.ub.uni-muenchen.de/054/

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY?

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY? Akademik Araşırmalar ve Çalışmalar Dergisi / Journal of Academic Researches and Sudies Alınış arihi: 0.0.04 Kabul Ediliş arihi: 0.04.04 ÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ İCARE AÇIKLARI ÜZERİNDE EKİLİ Mİ?

Detaylı

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI Dergisi YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA Ali ACARAVCI Musafa Kemal Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi acaravci@homail.com ÖZET Bu çalışma,

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:19. Sayı:2. Aralık 2015 ss.135-149 Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbüünleşme Yönemi ile Tesing he Susainabiliy of Curren Accoun

Detaylı

NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING RATIOS

NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING RATIOS Journal of Economics, Finance and Accouning (JEFA), ISSN: 48 6697 Year: 05 Volume: Issue: 4 NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Akarım Mekanizması Seyfein ERDOĞAN Doç Dr., Kocaeli Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü serdogan@kou.edu.r Durmuş Çağrı YILDIRIM Arş. Gör., Kocaeli Üniversiesi, SBE cagri.yildirim@kocaeli.edu.r

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2009, CİLT XXVI, SAYI 1 OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Doç. Dr. Ebru ÇAĞLAYAN 1 Nazan ŞAK 2 Öze Bu çalışma OECD ülkeleri

Detaylı

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ Uluslararası Yöneim İkisa ve İşleme Dergisi, ICAFR 16 Özel Sayısı In. Journal of Managemen Economics and Business, ICAFR 16 Special Issue KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

REEL DÖVİZ KURLARINDA UZUN DÖNEM BAĞIMLILIK THE LONG-TERM DEPENDENCE IN REAL EXCHANGE RATES Emre ÜRKMEZ *

REEL DÖVİZ KURLARINDA UZUN DÖNEM BAĞIMLILIK THE LONG-TERM DEPENDENCE IN REAL EXCHANGE RATES Emre ÜRKMEZ * Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 10 Sayı: 49 Volume: 10 Issue: 49 Nisan 2017 April 2017 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 REEL DÖVİZ KURLARINDA

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli İler ÜNLÜKAPLAN

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

SAPAN GÖZLEM İLE YAPISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESPİTİ *

SAPAN GÖZLEM İLE YAPISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESPİTİ * Doğuş Üniversiesi Dergisi, 9 () 8, 46-57 SAAN GÖZLEM İLE YAISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESİTİ * THE RELATIONSHI OF ABERRANT OBSERVATION AND STRUCTURAL BREAK OINT:

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbüünleşme Analizi Yrd. Doç. Dr. C. Erdem HEPAKTAN Celal Bayar Üniversiesi,

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ Ekonomik Yaklaşım, Cil : 23, Sayı : 83, ss.69-91 TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ Özlem YİĞİT * Ailla GÖKÇE ** Öze Bu çalışmanın emel amacı, Türkiye ekonomisi için Yapısal VAR yönemi kullanılarak NAIRU

Detaylı

Finansal İstikrarın Bankacılık Sisteminin Borç Verme Politikaları Üzerindeki Etkisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme

Finansal İstikrarın Bankacılık Sisteminin Borç Verme Politikaları Üzerindeki Etkisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme Finansal İsikrarın Bankacılık Siseminin Borç Verme Poliikaları Üzerindeki Ekisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme Öze Ekrem ERDEM * M. Faih İLGÜN ** Cüney DUMRUL *** 2008 yılında

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (1980 2005)

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (1980 2005) Türkiye Ekonomisi İçin Tükeim Fonksiyonu Tahmini (98 5) 349 TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (98 5) Mehme DEMİRAL ÖZET Bir ükeim fonksiyonu, ükeim ile gelir arasındaki ilişkiyi vurgulamakadır.

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı