Erzurum Đlinde Buğday, Arpa ve Çavdarda Girdi Talebi Araştırması

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Erzurum Đlinde Buğday, Arpa ve Çavdarda Girdi Talebi Araştırması"

Transkript

1 Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL SCIENCES 16 (2010) Erzurum Đlnde Buğday, Arpa ve Çavdarda Grd Taleb Araştırması Hedye KUMBASAROĞLU a, Vedat DAĞDEMĐR b a DSĐ 8. Bölge Müdürlüğü Đşletme ve Bakım Şube Müdürlüğü 25100, Erzurum, TÜRKĐYE b Atatürk Ünverstes Zraat Fakültes Tarım Ekonoms Bölümü, Erzurum, TÜRKĐYE ESER BĐLGĐSĐ Araştırma Makales Tarımsal Ekonom Sorumlu Yazar: Hedye KUMBASAROĞLU, e-posta: Tel: +90(442) /2212 Gelş tarh: 21 Mayıs 2010, Düzeltmelern gelş: 14 Aralık 2010, Kabul: 22 Aralık 2010 ÖZET Bu araştırmada, Erzurum lnde buğday, arpa ve çavdar üretmnde makne sahb olan ve olmayan şletmelerden anketlerle elde edlen verler kullanılmıştır. Đşgücü, araz, gübre, yakıt ve makne krası grd poltkalarında anahtar rol teşkl eder. Bunlar çn translog malyet fonksyonu kullanılarak fyat, çapraz ve Morshma teknk kame esneklkler hesaplanmıştır. Model çözümler Görünüşte Đlgsz Regresyon (SUR) yöntem le gerçekleştrlmştr. Araştırma sonuçları, buğday, arpa ve çavdar üreten üretclern tüm grd fyatlarına gösterdğ duyarlılığın nelastk olduğunu göstermştr. Đkame esneklklerne göre makne kralamak yerne makne sahb olup yakıt almanın daha avantalı olduğu tespt edlmştr. Anahtar sözcükler: Grd taleb; Translog malyet fonksyonu; Tahıl; Erzurum A Study on Input Demands for Wheat, Barley and Rye Producton n Erzurum Provnce ARTICLE INFO Research Artcle Agrcultural Economy Correspondng author: Hedye KUMBASAROĞLU, e-mal: Tel: +90(442) /2212 Receved: 21 May 2010, Receved n revsed form: 14 December 2010, Accepted: 22 December 2010 ABSTRACT In ths research, survey data obtaned from wheat, barley and rye producng farms wth or wthout havng machnes n Erzurum were used. Labor, land, fertlzer, fuel and machnery rent play an mportant role n nput polces. translog cost functons was used to calculate prce, cross and Morshma elastcty of techncal substtuton. The model was solved by usng Seemngly Unrelated Regresson method (SUR). The results of ths research showed that the senstvty of wheat, barley and rye producng farmers for all nput prces was nelastc. Based on elastcty of substtuton, t was determned that nstead of rentng machnery, ownng t and buyng fuel was more advantageous. Keywords : Input demand; Translog cost functon; Grans; Erzurum Ankara Ünverstes Zraat Fakültes

2 Erzurum İlnde Buğday, Arpa ve Çavdarda Grd Taleb Araştırması, Kumbasaroğlu & Dağdemr 1. Grş Türkye de 2006 yılında buğday, arpa ve çavdarda dekara ortalama verm sırasıyla 236, 262 ve 213 kg/da, Erzurum da se 116, 155, 174 kg/da dır. Erzurum un buğday ekm alanının Türkye dek ekm alanı çersndek payı %1.47, arpanın %1.41 ve çavdarın %7.02 dr (TUĐK 2010). Hububat üretmnde buğday ve arpa en öneml yer tutmaktadır. Her k ürünün de Anadolu'da bnlerce yıllık geçmş olup, bu ürünler kırsal kesmde yaşayan halkın öneml geçm kaynaklarından brsn oluşturmaktadır. Buğday üretm tüm ülke sathına yayılmış olmakla beraber Orta Anadolu, Trakya, Güneydoğu Anadolu ve Çukurova bölgeler öneml buğday üretm alanlarını oluşturmaktadır. Arpa se gerek hayvan beslenmesnde gerekse bra üretmnde büyük önem taşımaktadır. Soğuğa en dayanıklı tahıl olan çavdar yüksek yerlerde, kumlu ve gevşek topraklarda yetşr. Kışları çok sert geçen yörelerde de yetştrldğ çn buğday ve arpadan sonra 3. sırada yer almaktadır. Buğday ve arpa tarımına elverşl olmayan en vermsz topraklarda ble çavdar, dğer tahıllardan daha y ürün vermektedr. Tarımsal faalyetlerde malyet ve fzk üretm grdlernn kullanım düzeylernn belrlenmesnn esas amacı, tarım şletmelernde yer alan breysel üretm faalyetlernn gelr ve malyet analzlern yapablmektr (Özkan et al 2005). Son yıllarda tarımda kaynakların etkn kullanımı çn zorunlu ve gerekl olan ekonomk krterler üretm fonksyonlarından elde etme eğlmnde br artış olduğu gözlenmektedr. Bunlardan translog üretm fonksyonunun son 20 yıldır tarımsal üretm faalyetnn fonksyonel analznde özellkle gelşmş ülkelerde yaygın alanda kullanıldığı görülmektedr (Akçay & Esengün 1999). Chrstensen ve arkadaşları tarafından ortaya atılan Translog fonksyonu grd taleb ve üretmn temelndek teknolok yapıyı analz etmek çn sık sık kullanılmıştır. Translog çalışmalarını zaman sers ve toplulaştırılmış tarımsal verlerle kullananlar se Bnswanger, Kako, Ball, Chambers ve Ray olmuştur (Grsley & Gtu 1985). Son yıllarda tahıl üretmnde grd ve ürün arasındak fyat partes grd lehne değşmştr. Tahılın (özellkle de buğdayın) ülke tarımındak sosyo-ekonomk ağırlığı, tahıl le lgl poltkaların dkkatl br şeklde belrlenmes zorunluluğunu getrmektedr. Poltkaların başarısı se büyük ölçüde çftç veya şletme düzeyndek tepklern blnmesne bağlıdır. Tarımsal vermllk açısından dünya ortalamasının çok gersnde olan Türkye de tarım sektöründe kalkınmanın sağlanmasında en etkl faktörlerden olan etkn tarım poltkalarının nasıl uygulanableceğnn ortaya konulması gerekmektedr (Sezgn 2008). Özellkle grd fyatlarına dayalı poltkaların uygulanmasında, çftçlern o grdlern kullanımında yapableceğ muhtemel değşklkler ya da o grdnn yerne hang grdler ne ölçüde kame edeceğn önceden blmek poltkaların başarısı çn gerekldr (Mran et al 2002). Bu çalışmada, Erzurum lnde makne sahb olan ve olmayan şletmelerde grd poltkalarında anahtar rol teşkl eden, şgücü, araz, gübre, yakıt ve makne krası çn, fyat, çapraz ve Morshma teknk kame esneklklernn hesaplanması yapılmıştır. 2. Materyal ve Yöntem Bu çalışmanın ana materyaln, 2006 yılı üretm dönemnde Erzurum l Merkez (Büyükşehr Beledye Başkanlığına bağlı Palandöken ve Yakutye Đlçeler), Aşkale, Azzye (Ilıca), Pasnler, Köprüköy ve Horasan Đlçelernde yapılan anketler oluşturmuştur. Ayrıca, Erzurum Tarım Đl ve Đlçe Müdürlükler ve konu le lgl lteratür blgler araştırmanın dğer ver kaynaklarını oluşturmuştur. Örnek büyüklüğü, Đl ve Đlçe Tarım Müdürlüklernden Doğrudan Gelr Desteğ (DGD) ne kayıt yaptıran 18,492 şletme sayısı ve araz varlıkları dkkate alınarak tespt edlmştr. Bast tesadüf örnekleme yöntemne göre örnek sayısı Eştlk 1 le hesaplanmıştır (Ççek & Erkan 1996). n = n S 2 2 ( N 1) D S 2 + (1) Bu eştlkte; n, Örnek büyüklüğü; N, anaktle; S, Đşletme arazs genşlklernn gösterdğ varyansı; D, hata termdr. Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

3 A Study on Input Demands for Wheat, Barley and Rye Producton n Erzurum Provnce, Kumbasaroğlu & Dağdemr Elde edlen verlere göre örnek büyüklüğü ve hayvansal ürünlern brüt (gayrsaf) üretm n=133 olarak bulunmuştur. Örnek sayısını değerlernn hesaplanmasında, çftç elne geçen ana artırmanın ana ktley temsl etmede olumlu etks ve yan ürünlern satış fyatları ve üretm mktarları olacağı, anketlerde eksklklern veya yanlışlıkların çarpılmış ve bulunan değere lgl üretm dalında yıl olableceğ göz önünde bulundurularak ve anket çersnde meydana gelen kıymet artışları (nebat yapılacak şletmelerde üç ürünü de temsl edecek sermayesnde meydana gelen artışlar) eklenmştr. yeterl sayıya ulaşmak çn anket sayısına yaklaşık Brüt mar değer, lgl üretm dalının brüt üretm olarak %50 lave yapılarak 200 e çıkarılmıştır. değernden o üretm dalına at değşen masrafların Çalışmada; Makne sahb olanlar I. grup, makne çıkarılmasıyla elde edlmştr (Karagölge 1996). sahb olmayanlar II. grup şletmeler olarak fade Bunun hesaplanmasındak ana amaç; çftçnn sabt edlmştr. masraflarını dkkate almadan kar edp etmedğdr. Çalışmaya 30 köy dahl edlmş ve makne Tarımsal üretmde grd kullanımında faktörlern sahb olanları ve olmayanları eşt şeklde vermllkler ve elastkyetler tahmn edlmştr. karşılaştırablmek çn gayel olarak şletmelerle Çalışmada, pay eştlkler translog malyet model 100 er anket yapılacak şeklde 200 çftç le anket kullanılmıştır. Model çözümler Görünüşte Đlgsz yapılmıştır. Her çftçnn bu üç ürünü de aynı anda Regresyon (Seemngly Unrelated Regresson-SUR) ekmes beklenmedğnden; makne sahb olan le gerçekleştrlmştr (Chang 1984). Grdlern şletmelerde 87 buğday, 62 arpa ve 15 çavdar; fyat esneklkler ve çapraz esneklkler bu model makne sahb olmayan şletmelerde 86 buğday, 65 çözümlernden yararlanarak hesaplanmıştır. Aynı arpa ve 7 çavdar üretm yapan şletmelerle anket şeklde grdlern Morshma Teknk Đkame yapılmıştır. Esneklkler de pay eştlkler modellernden elde edlmştr. Brm alana düşen brüt kâr, brm alana buğday, arpa ve çavdar üretmnden elde edlen gayrsaf Pay eştlkler translog malyet fonksyonu üretm değerlernden, bu ürünlern üretm çn Eştlk 2 denklemndek gb tanımlanmıştır yapılan değşen üretm masraflarının çıkarılması le (Chambers 1988): saptanmıştır (Tanrıvermş 2000). Üretlen btksel 1 ln( m ) = α 0 + α ln( w ) + γ ln( w ) ln( w ) + β 0 ln( Q) + 2 (2) 2 β 1(ln Q ) + η ln( Q) ln( w ) + δ D + π ln w ) D + 3 ln( Q)( D) Φ Bu eştlkte; m, Brm çıktı malyet; w, Grd fyatları vektörü (şgücü, araz, gübre, yakıt ve makne krası); Q, Çıktı mktarı (verm); D, Alan veya bölgey temsl eden kukla değşkendr. Eştlk 2 de tanımlanan fonksyon le doğru malyet fonksyonuna sadece lokal br yaklaşım yapılablmektedr. Bu nedenle translog malyet fonksyonu, gerçek malyet fonksyonunun ç bükeylk özellğn hlal edeblr (Chambers 1988). Hesaplanan faktör talebnn kend ve çapraz elastkyetler translog malyet fonksyonundan elde edlen tahmn denklemnn her br faktör çn logartmk türevler alınarak (S) ve m w = X (shephard s lemma) eştlğ yardımı le elde edlmştr (Bnswanger 1974; Akçay & Esengün 2000). Translog denklemne Shephard denklem uygulandığında, malyet fonksyonu pay eştlklerne bağlı olarak Eştlk 3 dek gb elde edlmektedr (Mran et al 2002): s = α + γ ln( w ) + β ln( Q) + δ ( D) (3) Eştlk 3 de verlen malyet payı denklemnde s,. değşen üretm faktörünün malyet çndek payını göstermektedr. Pay eştlkler olarak tanımlanan denklem; Young teoremne göre, çapraz fyat tahmncler smetrk ve malyet payları toplamı 1 e eşt olmalıdır. Bu özellkler malyet fonksyonu tahmnnde aşağıdak parametrelerle gösterlen kısıtların modele konulmasını gerektrr (Fuller et al 1999). 196 Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

4 Erzurum İlnde Buğday, Arpa ve Çavdarda Grd Taleb Araştırması, Kumbasaroğlu & Dağdemr α = 1 ;γ = γ γ = β = δ k = 0 (4) Malyet payı eştlkler, bu araştırmada saptanan grd taleb ve kame esneklklernn temel dayanağını oluşturmaktadır. Pay eştlkler modelnn kullanılablrlğ test edldkten sonra fyat esneklkler Eştlk 5 ve 6 yardımıyla hesaplanmıştır: γ = + S S 1 ε (5) = γ S S + ε (6) Aynı modelden, Allen ve Morshma kame esneklkler de hesaplanablr. ve gb herhang k grd arasındak Allen kısm kame esneklğ (σ ), bu grdler arasındak çapraz fyat esneklğnn nc grdnn malyet payına (S ) bölünmesyle elde edlr. Herhang k grdnn fyat oranlarındak değşmeye bağlı olarak bu grdlern kullanım oranlarındak değşmey ölçmek çn Morshma grd kame esneklkler hesaplanmıştır (Fuller et al 1999; Şener & Koç 1999; Tanrıvermş 2000). Çok sayıda eştlkten oluşan br sstemde yer alan eştlkler yalnızca eştlklern karşılarındak hata payları termlernn brbrleryle korelasyonlu olmaları nedenyle lşkl olduklarında Görünüşte Đlşksz Eştlkler ortaya çıkmaktadır (Judge et al 1988). Bu çalışmada da tahmnc olarak SUR (Seemngly Unrelated Regresson) kullanılmıştır. Eştlk sstemnn tahmnnde matrsn tekl olmasını önlemek çn malyet payı eştlğnn tahmnnde I. grupta yakıt II. grupta makne krası tahmn edlen modeln dışında tutulmuştur. Eştlk sstemnn dışında kalan yakıt ve makne krası çn gerekl parametreler toplam ve homoenlk kısıtlarından hesaplanmıştır. Çalışmada verler, SHAZAM Professonal Edton ekonometrk blgsayar programı kullanılarak analz edlmştr. 3. Bulgular ve Tartışma 3.1. Çftç ve parsel blgler Đşletme başına düşen brey sayısı I. ve II. grup şletmelerde sırasıyla 6.26, 6.18 kşden oluşmaktadır. Đşletmeler ortalaması ortalama parsel büyüklüğü da olup ortalama parsel sayısı 7.24 tür (Çzelge 1). Tarla arazs varlığı I. ve II. grupta sırasıyla ve da olup sırasıyla ve dekarında hububat yetştrlmektedr (Çzelge 1 ve 2). I. grup şletmelerde buğday, arpa ve çavdar ekm alanı sırasıyla 56.49, ve 5.00 da, II. grup şletmelerde sırasıyla 40.08, ve 1.50 da dır. Buğday, arpa ve çavdarda I. ve II. grupta vermler sırasıyla 228 ve 224; 243 ve 240; 196 ve 191 kg/da dır. Her 3 ürün çn değşken ve sabt masraflar I. ve II. grupta sırasıyla % %76.21 ve %32.84-%23.79; %65.33-%74.85 ve %34.67-%25.15; %58.39-%69.71 ve % %30.29 olarak tespt edlmştr. Buğday, arpa ve çavdar üretm yapan şletmelerde brüt marın hesaplanması, üç ürün üretcsnn bu faalyetten elde ettğ gelrn belrlenmes ve alternatf ürünlerle karşılaştırılması yönünden önem taşımaktadır. Her üç üründe de brüt marlar I. grupta yüksek bulunmuştur (Çzelge 3) Pay eştlkler SUR model Araştırmada I. grup şletmelerde şgücü, araz, gübre ve yakıt, II. grup şletmelerde şgücü, araz, gübre ve makne krasının fyat değşmelerne olan duyarlılıkları, türetlmş talep modelnden tahmn edlmştr. Türetlmş talep model, translog malyet fonksyonundan hareketle malyet payı eştlk sstem olarak tanımlanmış ve tahmn edlmştr. Modelde değşkenler parasal olarak fade edlmştr (Kumbasaroğlu 2009). Buğday ve çavdar üretmnde I. ve II. grup şletmelerde pay eştlkler modelnden elde edlen tahmn değerlernn sıfırdan büyük olduğu, arpa üretmnde I. ve II. grup şletmelerde sırasıyla br ve yed gözlem dışında dğer gözlemlern sıfırdan büyük olduğu belrlenmştr. Bu durumda her üç üründe de modellern monotonk olduğu belrlenmştr. I. ve II. grup şletmelerde buğday, arpa ve çavdar üretmnde malyet paylarına lşkn eştlklern R 2 değerler Çzelge 4 de verlmştr. Bu konu le lgl olarak yapılan çalışmalara bakıldığında; mısırın grd taleb tahmn sonuçlarında I. ürün mısırın R 2 değerler %14 le Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

5 A Study on Input Demands for Wheat, Barley and Rye Producton n Erzurum Provnce, Kumbasaroğlu & Dağdemr Çzelge 1-Đşletmelerde araz kullanım durumu Table 1-Usng types of land n farms Đşletme Grupları Araz Çeştler I. Grup II. Grup Đşletmeler Ortalaması Mülk Araz Dekar % Kracılıkla şletlen Araz Dekar % Ortakçılıkla şletlen Araz Dekar % Toplam Araz Dekar % Ort. Parsel Sayısı Ort. Parsel Büyüklüğü (da) Çzelge 2-Đşletmelerde tarla arazsnden yararlanma durumu Table 2-Status of utlzaton from feld land n farms Ürün Gruplarına Göre Tarla Đşletme Grupları Arazsnn Tahss Durumu I. Grup II. Grup Đşletmeler Ortalaması Hububat Dekar % Yem Btkler Dekar % Endüstr Btkler Dekar % Dğer Ürünler (Bostan,Şalgam ) Dekar % Nadas Alanı Dekar % Tarla Arazs Dekar Toplam (%) Çzelge 3-Araştırma yöresnde buğday, arpa ve çavdar üretmne lşkn brüt üretm değer, değşken masraflar ve brüt mar Table 3-Gross producton value, varable expenses and gross margn for wheat, barley and rye producton Tutar (TL/da) Buğday Arpa Çavdar I. Grup II. Grup I. Grup II. Grup I. Grup II. Grup 1- Brüt Üretm Değer Değşken Masraflar Brüt Mar (1-2) Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

6 Erzurum İlnde Buğday, Arpa ve Çavdarda Grd Taleb Araştırması, Kumbasaroğlu & Dağdemr Çzelge 4-Pay eştlkler model SUR çözümü Table 4-Numerator equaltes model SUR soluton I.GRUP II. GRUP Bağımlı Değşken: Malyet Payları Bağımlı Değşken: Malyet Payları Bağımsız Değşken Đşgücü Araz Gübre Yakıt 1 Đşgücü Araz Gübre Makne 1 Krası 0.753* 1.349* * 0.24* 0.482* 0.241* Sabt Term (4.229) 2 (7.467) (-2.171) (2.796) (2.883) * * 0.156* * * Ln (Buğday Verm) (-3.654) (-5.419) (2.752) (-2.465) (-4.369) (0.101) Ln (Đşgücü * Fyatı/Yakıt Fyatı) (0.256) (-1.569) (1.149) (-0.164) (3.081) (-4.017) Ln (Araz * Fyatı/Yakıt Fyatı) (-1.569) (0.050) (1.404) (3.080) (0.457) (-1.364) Ln (Gübre * * Fyatı/Yakıt Fyatı) (1.149) (1.404) (-0.771) (-4.017) (-1.364) (7.827) D (Kukla Değşken) (0.230) (-0.841) (0.724) (-1.103) (0.652) (-0.763) Buğday R Malyet Payı * 0.528* * 0.19* Sabt Term (2.117) (3.048) (1.226) (0.394) (2.018) * Ln (Arpa Verm) (-1.816) (-2.016) (1.328) (1.128) (-0.966) (0.455) Ln (Đşgücü * Fyatı/Yakıt Fyatı) (0.317) (0.335) (-0.612) (1.254) (4.116) (-0.314) Ln (Araz * * Fyatı/Yakıt Fyatı) (0.335) (0.787) (0.717) (4.116) (-0.770) (-2.632) Ln (Gübre * * 0.027* Fyatı/Yakıt Fyatı) (-0.612) (0.717) (6.349) (-0.314) (-2.632) (5.254) * D (Kukla Değşken) (0.125) (0.544) (0.707) (-2.088) (1.502) (1.532) R Malyet Payı Sabt Term (1.179) (1.717) (0.725) (0.824) (-1.582) (0.318) Ln (Çavdar Verm) (0.594) (-1.762) (-0.124) (-0.529) (1.850) (1.065) Ln (Đşgücü * * 0.118* Fyatı/Yakıt Fyatı) (-2.319) (-0.401) (-0.255) (-2.825) (4.435) (1.584) Ln (Araz * Fyatı/Yakıt Fyatı) (-0.401) (1.369) (0.675) (4.435) (1.958) (-1.938) Ln (Gübre * Fyatı/Yakıt Fyatı) (-0.255) (0.675) (1.839) (1.584) (-1.938) (4.367) * * D (Kukla Değşken) (1.218) (-1.365) (-0.705) (-2.487) (-3.296) (0.922) R Malyet Payı Toplam kısıtından hesaplanmıştır. Arpa Çavdar 2 Standart hatalar parantez çnde gösterlmştr * P < 0.05 %75 arasında, II. ürün olarak mısırın R 2 değerler se %8 le %69 arasında değşmektedr (Aktaş & Yurdakul 2005). Domates le lgl yapılan çalışmada R 2 değerlernn %9 le %40 arasında değştğ görülmektedr (Tanrıvermş 2000). Pamuk le lgl yapılan çalışmada malyet paylarına lşkn denklemlern R 2 değerler %36 le % 52 arasında değşmektedr. Yatay kest verler çn açıklama düzeylernn y olduğu söyleneblr (Mran et al 2002). Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

7 A Study on Input Demands for Wheat, Barley and Rye Producton n Erzurum Provnce, Kumbasaroğlu & Dağdemr Pay eştlkler modelnn yardımıyla hesaplanan I. ve II. grup şletmelerde buğday grd taleb esneklkler Çzelge 5 de verlmştr. I. grupta grd talep modelnden şgücünün, araznn, gübrenn ve yakıtın kend fyat esneklkler sırasıyla , , ve -0,705 olarak tahmn edlmştr. Buğday üretmnde kullanılan grdler çersnde şgücü fyatları daha esnektr. Bütün grdlern (kend) esneklkler nelastktr. Đşgücü, araz, gübre ve yakıt fyatlarındak %10 luk artış, bu grdlern taleplern sırasıyla %7.43, %7.33, %7.04 ve %7.05 azaltacaktır. Bu değerlere göre her br grdnn kend fyatı arttığı zaman çftçnn en kolay vazgeçeceğ grd şgücü olacaktır. Bunu araz, gübre ve yakıt zlemektedr. II. grupta buğday grd talep modelnden şgücünün, araznn, gübrenn ve makne krasının kend fyat esneklkler sırasıyla , , ve olarak tahmn edlmştr. Buğday üretmnde kullanılan grdler çersnde şgücü fyatları daha esnektr. Bütün rdlern (kend) esneklkler nelastktr. Đşgücü, araz, gübre ve makne krasındak %10 luk artış, bu grdlern talebn sırasıyla %8.46, %7.28, %5.45 ve %4.53 azaltacaktır. II. grupta da I. grupta olduğu gb fyat artışları karşısında çftçnn en kolay vazgeçeceğ grdnn şgücü olduğu tespt edlmştr. Pay eştlkler modelnn yardımıyla hesaplanan I. ve II. grupta arpa grd taleb esneklkler Çzelge 6 da verlmştr. Her k grupta da bütün grdlern (kend) esneklkler nelastktr. Arpa üretmnde kullanılan grdler çersnde I. ve II. grupta araz fyatları daha esnektr. Bu da grdlern kend fyat esneklkler arttığı zaman üretcnn en kolay vazgeçeceğ grdnn araz olduğu anlamına gelmektedr. Bu grdy I. grupta şgücü, yakıt ve gübre zlerken, II. grupta şgücü, gübre ve makne krası zlemektedr. Pay eştlkler modelnn yardımıyla hesaplanan I. ve II. grupta çavdar grd taleb esneklkler Çzelge 7 de verlmştr. Çavdar grd taleb modelnde her k grupta da bütün grdlern (kend) esneklkler nelastktr. Çavdar üretmnde kullanılan grdler çersnde I. ve II. grupta şgücü fyatları daha esnektr. Đşgücünün kend fyat esneklğnn en yüksek olması, şgücünün fyat değşmelerne karşı modele dahl edlen dğer grdlere oranla daha fazla duyarlı olduğunu fade etmektedr. Grdlern kend esneklkler arttığı zaman üretcnn en kolay vazgeçeceğ grdnn şgücü olduğu anlamına gelmektedr. Yan şgücü ücretlerndek %10 luk artış, şgücü talebn I. ve II. gruplarda sırasıyla %16.78 ve %14.65 oranında azaltacaktır. Bu grdy I. grupta yakıt, araz ve gübre zlerken, II. grupta araz, gübre ve makne krası zlemektedr. Pay eştlkler model yardımı le hesaplanan mısır grd talep modelnden maknenn, gübrenn, tohumun ve lacın kend fyat esneklkler sırasıyla , -0.25, ve olarak tahmn edlmş, Çukurova da mısır tarımında kullanılan grdler çersnde makne kra fyatları daha esnek bulunmuştur (Aktaş & Yurdakul 2005). Çzelge 5, 6 & 7 de ana köşegen dışındak değerler çapraz fyat esneklklerdr. Poztf şaretl olanlar, k grd arasında rekabet lşks bulunduğunu veya brbrnn kames olduklarını; negatf şaretl olanlar se tamamlayıcılık lşks çnde bulunduklarını göstermektedr. Herhang br grdnn fyatı arttığında, bunun yerne çok düşük oranda başka br grdyle kame edleblmektedr. Buna göre her k grupta da buğday, arpa ve çavdar üretmnde grdlern her brnn üretm çn zorunlu olduğu düşünüleblr. Buğday üretmnde I. grupta en yüksek kame, şgücü le gübre arasındadır. Gübrenn fyatının artması şgücü talebn artırmaktadır. Çzelge 4 den de görülebleceğ gb gübrenn toplam malyet çersndek payı yüksektr. Bu nedenle gübre fyatının artması, malyet de artırmaktadır. Daha çok ürün daha fazla gübre kullanılarak elde edleblr düşüncesyle, çftç daha fazla gübre kullanıp, gelrn artırma çabasına grmektedr. Grdler arasında tamamlayıcılık yoktur. Araz fyatının %10 artması, şgücü talebn %1.54 artırmaktadır. Buna karşılık şgücü ücretndek %10 luk artış, arazye olan taleb %0.94 artırmaktadır. Çftçlern şgücü yevmyes ve araz fyat değşmelerne tepks araz yerne daha fazla şgücü kame etmek şeklnde olmaktadır. Đşgücü fyatının %10 artması gübre talebn %1.88 artırırken; gübre fyatının %10 artması şgücü talebn %3.92 oranında artırmaktadır. Yne şgücü fyatındak %10 luk artış yakıt talebn %1.33 artırırken, yakıt fyatındak %10 luk artış şgücü talebn %1.98 oranında artırmaktadır. 200 Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

8 Erzurum İlnde Buğday, Arpa ve Çavdarda Grd Taleb Araştırması, Kumbasaroğlu & Dağdemr Çzelge 5-Buğdayda grd taleb esneklkler Table 5-Input demands elastctes n wheat I. Grup II. Grup Buğday Fyat Esneklkler Đşgücü Araz Gübre Yakıt Đşgücü Araz Gübre Makne Krası Đşgücü Đşgücü Araz Araz Gübre Gübre Yakıt Makne Krası Morshma Teknk Đkame Esneklkler Đşgücü Đşgücü Araz Araz Gübre Gübre Yakıt Makne Krası Çzelge 6-Arpada grd taleb esneklkler Table 6-Input demands elastctes n Barley Buğday I. Grup II. Grup Fyat Esneklkler Đşgücü Araz Gübre Yakıt Đşgücü Araz Gübre Makne Krası Đşgücü Đşgücü Araz Araz Gübre Gübre Yakıt Makne Krası Morshma Teknk Đkame Esneklkler Đşgücü Đşgücü Araz Araz Gübre Gübre Yakıt Makne Krası Çzelge 7-Çavdarda grd taleb esneklkler Table 7-Input demands elastctes n rye I. Grup II. Grup Buğday Fyat Esneklkler Đşgücü Araz Gübre Yakıt Đşgücü Araz Gübre Makne Krası Đşgücü Đşgücü Araz Araz Gübre Gübre Yakıt Makne Krası Morshma Teknk Đkame Esneklkler Đşgücü Đşgücü Araz Araz Gübre Gübre Yakıt Makne Krası Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

9 A Study on Input Demands for Wheat, Barley and Rye Producton n Erzurum Provnce, Kumbasaroğlu & Dağdemr II. grupta buğday üretm çn en yüksek kame şgücü le makne krası arasındadır. Makne krasının artması şgücü talebn artırmaktadır. Çzelge 4 den de görülebleceğ gb makne krasının toplam malyet çersndek malyet payı yüksektr. Negatf şaretl çapraz esneklk katsayılarının tümü sıfıra çok yakındır. Grdler arasında tamamlayıcılık hemen hemen hç yoktur. Araz fyatının %10 artması, şgücü talebn %3.68 artırmaktadır. Araz fyatındak artış araznn %3.68 lk br düzeyde şgücüyle kame edlmes sonucunu doğurmaktadır. Buna karşılık şgücü ücretndek %10 luk artış, arazye olan taleb %2.29 oranında artırmaktadır. Çftçlern şgücü ücret ve araz fyat değşmelerne tepks araz yerne daha fazla şgücü kame etmek şeklnde olmaktadır. Đşgücü fyatının %10 artması gübre talebn %0.49 azaltırken; gübre fyatının %10 artması şgücü talebn %0.22 oranında azaltmaktadır. Yne şgücü ücretndek %10 luk artış makne talebn %1.64 artırırken, makne krasındak %10 luk artış şgücü talebn %5.00 oranında artırmaktadır. Çzelge 6 da arpa üretmnde en yüksek kame, I. grupta şgücü le yakıt arasında, II. grupta en yüksek kame, araz le şgücü arasındadır. I. Grupta toplam malyet çersndek malyet payı yakıtın yüksek ken II. grupta şgücünün yüksektr. Çzelge 7 de çavdar üretmnde en yüksek kame, I. grupta yakıt le şgücü arasında, II. grupta se gübre le şgücü arasındadır. I. ve II. grupta şgücünün toplam malyet çersndek payı yüksektr. Çzelge 5, 6 ve 7 de Morshma Teknk Đkame Esneklkler (MES) de gösterlmş olup kame esneklkler sıfırdan büyüktür. Burada k grdnn fyat oranları değştğnde, bu k grdnn üretmde kullanım mktarlarında oluşan değşme fade edlmektedr. Buna göre I. ve II. grupta tüm grd çftler arasında tam olmayan kame olduğu anlaşılmaktadır. Buğdayda I. grupta şgücü le yakıt arasındak teknk kame esneklğ olarak bulunmuştur. Bunun anlamı şgücü fyatları sabt ken yakıt fyatları arttığında, yakıt kullanım mktarı azalacak bunun yerne daha fazla şgücü (malyet düşük olan üretm faktörü) kullanılacaktır. Yakıt kullanımındak azalma, şgücü-yakıt kullanım oranının %0.941 kadar olacaktır. Yakıt kullanımındak azalma aynı şeklde araz-yakıt kullanımının %0.985 kadar, gübre-yakıt kullanımının %0.915 kadar olacaktır. Benzer durum dğer grdler çnde geçerl olup, söz konusu grdlern brbr yerne kame edleblen grdler olduğu ortaya çıkmaktadır. II. grup şletmelerde şgücü le makne krası arasındak teknk kame esneklğ olarak bulunmuştur. Đşgücü fyatları sabt ken makne krası arttığında, makne kullanım mktarı azalacak bunun yerne daha fazla şgücü (malyet düşük olan üretm faktörü) kullanılacaktır. Makne kullanımındak azalma, şgücü-makne kullanım oranının %1.345 kadar olacaktır. Makne kullanımındak azalma, araz-makne kullanım oranının %1.667 s kadar, gübre-makne kullanımının %0.924 ü kadar olacaktır. Benzer durum dğer grdler çnde geçerl olup, söz konusu grdlern brbr yerne kame edleblen grdler olduğu ortaya çıkmaktadır. Arpa çn Morshma Teknk Đkame Esneklkler I. ve II. grupta sıfırdan büyüktür (Çzelge 6). Buna göre tüm grd çftler arasında tam olmayan kame olduğu anlaşılmaktadır. I. grupta şgücü le yakıt arasındak teknk kame esneklğ olarak bulunmuştur. Đşgücü fyatları sabt ken yakıt fyatları arttığında, yakıt kullanım mktarı azalacak bunun yerne daha fazla şgücü kullanılacaktır. Yakıt kullanımındak azalma, şgücü-yakıt kullanım oranının %0.984 ü kadar olacaktır. II. grupta şgücü le makne krası arasındak teknk kame esneklğ olarak bulunmuştur. Makne kullanımındak azalma, şgücü-makne kullanım oranının %0.701 kadar olacaktır. Çzelge 7 de çavdar Morshma Teknk Đkame Esneklkler I. ve II. grupta br esneklk dışında dğer kame esneklklernn sıfırdan büyük olduğu belrlenmştr. Buna göre grd çftler arasında tam olmayan kame olduğu anlaşılmaktadır. I. grupta şgücü le yakıt arasındak teknk kame esneklğ 3.1 olarak bulunmuştur. Yakıt kullanımındak azalma, şgücü-yakıt kullanım oranının %3.1 kadar olacaktır. II. grupta şgücü le makne krası arasındak teknk kame esneklğ olarak bulunmuştur. Makne kullanımındak azalma, şgücü-makne kullanım oranının %2.106 sı olarak bulunmuştur. Pamuk çn Morshma Teknk Đkame Esneklkler sıfırdan büyük olarak hesaplanmıştır. Buna göre şgücü, çekgücü, gübre ve laç grd 202 Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

10 Erzurum İlnde Buğday, Arpa ve Çavdarda Grd Taleb Araştırması, Kumbasaroğlu & Dağdemr çftler arasında tam olmayan kame olduğu belrlenmştr. Elde edlen sonuçların bazıları, grd taleb esneklkleryle çelşyor gb görünmekle brlkte, buradak esneklk, grd fyatları arasındak oranda meydana gelen değşmenn, k grdnn kullanımları arasındak orana etksn göstermektedr. Đşgücü fyatı sabtken, şgücü ve laç fyatları arasındak görel olarak %1 değştğnde, laç kullanımındak azalma şgücü ve laç kullanım oranının %0.18 kadar olacaktır. Çekgücüyle laç arasındak teknk kame esneklğ 0.44 tür. Buna göre laç fyatındak görel değşme, lacın çekgücüyle kame oranını daha fazla etklemektedr (Mran et al 2002). Üç üründe yapılan t-test sonucunda, tüm ürünlerde makne sahb olan ve olmayan şletmelerde hesaplanan ürün malyetler arasında malyet farkı olduğu tespt edlmştr. Buğday, arpa ve çavdarda t-test sonucunda makne sahb olmanın avantalı ve statstk açıdan öneml olduğu bulunmuştur (Çzelge 8). Çzelge 8-Faktör analzlerne at t test Table 8-t-Test for factor analyss Ürünler Makne sahplğ N Ortalama Standart hata Ortalama farkı Serbestlk dereces P değer t (Eşt varyans) Var Buğday Yok Var Arpa Yok Var Çavdar Yok Sonuçlar Araştırma yöresnde buğday, arpa ve çavdar faktör taleb modellernn tahmnnden hesaplanan faktörlern kend fyat elastkyetler; faktör fyatlarındak artışın faktör taleplernde azalışa neden olduğunu göstermektedr. Grdlern çapraz fyat elastkyetler göz önüne alındığında her k grupta da buğday, arpa ve çavdar üretmnde grdlern her brnn üretm çn zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Malyet payı eştlklerndek parametreler çn genel olarak tutarlı tahmnler elde edlmştr. Đşletmelerde grd talebnn fyat esneklğ 1 den küçük bulunmuştur. Makne çek gücü fyat esneklğ yakıt a göre daha yüksek tahmn edlmştr. Đkame esneklklerne göre makne kralamak yerne makne sahb olup, yakıt almanın daha avantalı olduğu belrtleblr. Buğday, arpa, çavdar veya dğer ürünlern üretmnde kullanılan faktörler arasındak teknk kame oranlarını belrleyecek, daha detaylı faktör talep çalışmalarının yapılması, faktör kullanım sevyesn etkleyen tarım poltkalarının belrlenmesnde yararlı olacaktır. Kaynaklar Akçay Y & Esengün K (1999). Tokat l Kazova bölges tarım şletmelernde kaynak kullanım etknlğ ve vermllk. Turksh Journal of Agrcultural and Forestry 23(4): Akçay Y & Esengün K (2000). Türkye şekerpancarı üretmnde faktör talep analz ( ) Translog malyet fonksyonu uygulaması. IV. Ulusal Tarım Ekonoms Kongres. 1-6, 6-8 Eylül 2000,Tekrdağ Aktaş E & Yurdakul O (2005). Destekleme ve teknolo poltkalarının Çukurova bölgesnde mısır tarımı üzerne etks. Çukurova Ünverstes Zraat Fakültes Dergs, 20(2): Bnswanger H P (1974). A Cost functon approach to the measurement of elastcty of subtton. Amercan Journal of Agrcultural Economcs 56(2): Chambers R G (1988). Appled Producton Analyss: A Dual Approach. Cambrdge Unversty Press, Cambrdge, UK Chang A C (1984). Fundamental Methods of Mathematcal Economcs. 3rd Ed. McGraw-Hll Ççek A & Erkan O (1996). Tarım Ekonomsnde Araştırma ve Örnekleme Yöntemler. Gazosmanpaşa Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

11 A Study on Input Demands for Wheat, Barley and Rye Producton n Erzurum Provnce, Kumbasaroğlu & Dağdemr Ünverstes, Zraat Fakültes Yayınları:12, Ders Notları Sers No: 6, Tokat Fuller F, Koç A, Şengül H & Bayaner A (1999). Farm level feed demand n Turkey. AAEA Annual Meetng August 8-11, 1999, Nashvlle, Tennessee, USA Grsley W & Gtu K W (1985). A Translog cost analyss of Turkey producton n the Md Atlantc Regon. Southern Journal of Agrcultural Economcs Judge G G, Hll R C, Grffths W E, Lütkepohl H & Lee T C (1988). Introducton to the Theory and Practce of Econometrcs. Inc.Second Edton, John Wley & Sons, New York, USA Karagölge C (1996). Tarımsal Đşletmeclk-Tarım Đşletmelernn Analz ve Planlanması. Atatürk Ünverstes Zraat Fakültes Yayınları: 153, Erzurum Kumbasaroğlu H (2009). Erzurum l tarım şletmelernde tarım maknelerne sahp olmanın şletme gelr ve ürün malyetler üzerne etks. Doktora Tez. Atatürk Ünverstes Fen Blmler Ensttüsü (Basılmamış), Erzurum Mran B, Abay C & Gürden C (2002). Pamukta grd taleb: Menemen örneğ. Ege Ünverstes Zraat Fakültes Dergs 39(3):88-95 Sezgn A (2008). Erzurum lnde uygulanan hayvancılığa yönelk çftç eğtm proelernn karşılaştırmalı analz. Doktora Tez. Atatürk Ünverstes Fen Blmler Ensttüsü (Basılmamış), Erzurum Şener A & Koç A (1999). Türkye de kmyasal gübre taleb. Tarımsal Ekonom Araştırma Ensttüsü Yayınları: 25, Ankara Tanrıvermş H (2000). Orta Sakarya havzası nda domates üretmnde tarımsal laç kullanımının ekonomk analz. TÜBĐTAK-ESEP Proe Raporu , TEAE 42, Ankara TUĐK (2010). Bölgesel Đstatstkler: gov.tr/bolgesel/degskenleruzerndensorgula.do ( ) 204 Tarım Blmler Dergs Journal of Agrcultural Scences 16 (2010)

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği Ege Ünv. Zraat Fak. Derg., 2002, 39 (3): 88-95 ISSN 1018-8851 Pamukta Grd Taleb: Menemen Örneğ Bülent MİRAN 1 Canan ABAY 2 Chat Günden 3 Summary Demand for Inputs n Cotton Producton: The Case of Menemen

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

Türkiye de Süt Ürünleri Tüketim Harcamalarına Etki Eden Faktörlerin Analizi: Çoklu Heckman Örneklem Seçicilik Sistem Yaklaşımı

Türkiye de Süt Ürünleri Tüketim Harcamalarına Etki Eden Faktörlerin Analizi: Çoklu Heckman Örneklem Seçicilik Sistem Yaklaşımı Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, 21(2), 205 212 ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ Yavuz TOPCU

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği Atatürk Ünv. Zraat Fak. Derg., 42 (2): 153-157, 2011 J. of Agrcultural Faculty of Atatürk Unv., 42 (2): 153-157, 2011 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makales/Research Artcle Btksel Ürün Sgortası Yaptırma İsteğnn

Detaylı

Türkiye de Konvansiyonel ve Organik Çekirdeksiz Kuru Üzümde Kullanılan Girdilere Ait Talep Fonksiyonlarının Analizi: Manisa İli Örneği

Türkiye de Konvansiyonel ve Organik Çekirdeksiz Kuru Üzümde Kullanılan Girdilere Ait Talep Fonksiyonlarının Analizi: Manisa İli Örneği Türkye de Tarımsal Yayım Sstemnde Çoğulcu Yapının Br Görünümü Araştırma Makales (Research Artcle) Bülent MİRAN 1 Ela ATIŞ 1 Zerrn KENANOĞLU BEKTAŞ 1 Ece SALALI 1 Kenan ÇİFTÇİ 1 Ahmet BAYANER 2 1 Ege Ünverstes,

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 21 (41): (2007) 42-50

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 21 (41): (2007) 42-50 www.zraat.selcuk.edu.tr/derg Selçuk Ünverstes Zraat Fakültes Dergs 21 (41): (2007) 42-50 ŞANLIURFA İLİ HARRAN OVASINDA PAMUK ÜRETİMİNİN FONKSİYONEL ANALİZİ Yusuf ÇELİK 1 Zek BAYRAMOĞLU 2 1 Selçuk Ünverstes,

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Türkye İnşaat Mühendslğ, XVII. Teknk Kongre, İstanbul, 2004 İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Nur MERZİ 1, Metn NOHUTCU, Evren YILDIZ 1 Orta Doğu Teknk Ünverstes, İnşaat Mühendslğ Bölümü, 06531 Ankara

Detaylı

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ Yrd. Doç. Dr. Seda ŞENGÜL Çukurova Ünverstes İktsad Ve İdar Blmler Fakültes Ekonometr Bölümü Mart 2004 ANKARA YAYIN NO: 119 ISBN: 975-407-151-9

Detaylı

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Mehmet ARDIÇLIOĞLU *, Galp Seçkn ** ve Özgür Öztürk * * Ercyes Ünverstes, Mühendslk Fakültes, İnşaat Mühendslğ Bölümü Kayser

Detaylı

NİTEL TERCİH MODELLERİ

NİTEL TERCİH MODELLERİ NİTEL TERCİH MODELLERİ 2300 gözlem sayısı le verlen değşkenler aşağıdak gbdr: calsma: çocuk çalışıyorsa 1, çalışmıyorsa 0 (bağımlı değşken) Anne_egts: Anne eğtm sevyes Baba_egts: Baba eğtm sevyes Kent:

Detaylı

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*)

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*) Gazosmanpaşa Ünverstes Zraat Fakültes Dergs Journal of Agrcultural Faculty of Gazosmanpasa Unversty http://zraatderg.gop.edu.tr/ Araştırma Makales/Research Artcle JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN: 2147-8848

Detaylı

AN ANALYSIS OF RED MEAT PURCHASING PREFERENCES OF HOUSEHOLDS IN ANTALYA

AN ANALYSIS OF RED MEAT PURCHASING PREFERENCES OF HOUSEHOLDS IN ANTALYA Süleyman Demrel Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs Y.009, C.14, S. s.433-445. Suleyman Demrel Unversty The Journal of Faculty of Economcs and Admnstratve Scences Y.009, Vol.14, No. pp.433-445.

Detaylı

Türkiye Fındık Tarımında Kar Etkinsizliğinin Analizi

Türkiye Fındık Tarımında Kar Etkinsizliğinin Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü ECAS Uluslararası Yapı ve Deprem Mühendslğ Sempozyumu, Ekm, Orta Doğu Teknk Ünverstes, Ankara, Türkye Üç Boyutlu Yapı-Zemn Etkleşm Problemlernn Kuadratk Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak

Detaylı

Obtaining Classical Reliability Terms from Item Response Theory in Multiple Choice Tests

Obtaining Classical Reliability Terms from Item Response Theory in Multiple Choice Tests Ankara Unversty, Journal of Faculty of Educatonal Scences, year: 26, vol: 39, no: 2, 27-44 Obtanng Classcal Relablty Terms from Item Response Theory n Multple Choce Tests Hall Yurdugül * ABSTRACT: The

Detaylı

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ M.Ensar YEŞİLYURT (*) Flz YEŞİLYURT (**) Özet: Özellkle uzak verlere sahp ver setlernn analz edlmesnde en küçük kareler tahmnclernn kullanılması sapmalı

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ. 2 -n olup. nin dağılımı χ dir ve sd = (k-1-p) dir. Burada k = sınıf sayısı, p = tahmin edilen parametre sayısıdır.

UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ. 2 -n olup. nin dağılımı χ dir ve sd = (k-1-p) dir. Burada k = sınıf sayısı, p = tahmin edilen parametre sayısıdır. UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ Posson: H o: Ver Posson dağılıma sahp br ktleden gelmektedr. H a : Ver Posson dağılıma sahp br ktleden gelmemektedr. Böyle br hpotez test edeblmek çn, önce Posson dağılım parametres

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt:13 Sayı:2 sh.75-87 Mayıs 2012

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt:13 Sayı:2 sh.75-87 Mayıs 2012 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Clt:13 Sayı:2 sh.75-87 Mayıs 2012 ÇELİK YAPI SİSTEMLERİNDE İKİNCİ MERTEBE ANALİZ YÖNTEMLERİNİN İNCELENMESİ (INVESTIGATION OF SECOND ORDER ANALYSIS

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

SESSION 1B: Büyüme ve Gelişme 279

SESSION 1B: Büyüme ve Gelişme 279 SESSION 1B: Büyüme ve Gelşme 279 Türkye de Hanehalkı Tüketm Harcamaları: Pseudo Panel Ver le Talep Sstemnn Tahmn The Consumpton Expendture of Households n Turkey: Demand System Estmaton wth Pseudo Panel

Detaylı

GIDA SEKTÖRÜNDE İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL GRAFİKLERİNİN BİR UYGULAMASI

GIDA SEKTÖRÜNDE İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL GRAFİKLERİNİN BİR UYGULAMASI GIDA SEKTÖRÜNDE İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL GRAFİKLERİNİN BİR UYGULAMASI Aytaç PEKMEZCİ * Özet Kalte kontrol grafkler üreç kontrolü ve yleştrlmende öneml br yere ahptr. İşletmelerdek ürünlern kalte düzeylernn

Detaylı

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu Soğutucu Akışkan arışımlarının ullanıldığı Soğutma Sstemlernn ermoekonomk Optmzasyonu * 1 Hüseyn aya, 2 ehmet Özkaymak ve 3 rol Arcaklıoğlu 1 Bartın Ünverstes akne ühendslğ Bölümü, Bartın, ürkye 2 arabük

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, 2012 195 TÜRKİYE DE TİCARİ BANKACILIK SEKTÖRÜNDE REKABET DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ (2002-2009) Abdulvahap ÖZCAN * Özet Türkye nn yaşadığı 2000 ve 2001 krzler

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ

ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ Sosyal Blmler Dergs Sayı: 21 2009 ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tuncer ÖZDİL Kırgızstan Türkye Manas Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

YARIPARAMETRİK KISMİ DOĞRUSAL PANEL VERİ MODELLERİYLE ULUSLAR ARASI GÖÇ

YARIPARAMETRİK KISMİ DOĞRUSAL PANEL VERİ MODELLERİYLE ULUSLAR ARASI GÖÇ Özet YARIPARAMETRİK KISMİ DOĞRUSAL PANEL VERİ MODELLERİYLE ULUSLAR ARASI GÖÇ Atıf EVREN *1 Elf TUNA ** Yarı parametrk panel ver modeller parametrk ve parametrk olmayan modeller br araya getren; br kısmı

Detaylı

TARIMSAL DANIŞMANLIK HİZMETİ İÇİN ÖDEME İSTEKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZİNCAN İLİ ÖRNEĞİ

TARIMSAL DANIŞMANLIK HİZMETİ İÇİN ÖDEME İSTEKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZİNCAN İLİ ÖRNEĞİ TARMSA DANŞMANK HİZMETİ İÇİN ÖDEME İSTEKİİĞİNİ ETKİEYEN FAKTÖRERİN ANAİZİ: ERZİNCAN İİ ÖRNEĞİ Ayşe SEZGİN Abdulbak BİGİÇ Okan DEMİR asezgn@ataun.edu.tr ablgc@ataun.edu.tr okandemr@ataun.edu.tr Atatürk

Detaylı

DEFORMASYONLARIN MODELLENMESİ. Levent TAŞÇI 1 ltasci@firat.edu.tr

DEFORMASYONLARIN MODELLENMESİ. Levent TAŞÇI 1 ltasci@firat.edu.tr DFORMSYOLRI MODLLMSİ Levent TŞÇI 1 ltasc@frat.edu.tr Öz: Deformasyonların belrleneblmes çn farklı çalışma grupları tarafından ortaya konulmuş farklı yaklaşımlar söz konusudur. Deformasyon analznde, bloklar

Detaylı

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 4 Sayı: Ocak 04 ss. 9-9 BIST da Demr, Çelk Metal Ana Sanay Sektöründe Faalyet Gösteren İşletmelern Fnansal Performans Analz: VZA Süper Etknlk ve TOPSIS Uygulaması

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 24 (3): (2010) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 24 (3): (2010) ISSN: 2 Sorumlu Yazar: zbayramoglu@selcuk.edu.tr Araştırma Makales www.zraat.selcuk.edu.tr/ojs Selçuk Ünverstes Selçuk Tarım ve Gıda Blmler Dergs 24 (3): (2010) 62-68 ISSN:1309-0550 KAYNAKLARIN RASYONEL KULLANIMININ

Detaylı

VANTİLATÖR TASARIMI. Şekil 1. Merkezkaç vantilatör tipleri

VANTİLATÖR TASARIMI. Şekil 1. Merkezkaç vantilatör tipleri 563 VANTİLATÖR TASARIMI Fuat Hakan DOLAY Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Bu çalışmada merkezkaç ve eksenel vantlatör tpler çn gelştrlmş olan matematksel modeln çözümünü sağlayan br blgsayar programı hazırlanmıştır.

Detaylı

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt 6, Sayı:4, 2004 Devalüasyon, Para, Reel Gelr Değşkenlernn Dış Tcaret Üzerne Etksnn Panel Data Yöntemyle Türkye İçn İncelenmes Yrd.Doç.Dr.Ercan BALDEMİR*

Detaylı

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının 1 DİĞER ÖZEL İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL DİYAGRAMLARI X, R, p, np, c, u ve dğer kontrol dyagramları statstksel kalte kontrol dyagramlarının temel teknkler olup en çok kullanılanlarıdır. Bu teknkler ell

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 27,Sayı:4,2013 110 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE

Detaylı

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI Fırat Ünverstes-Elazığ MİTRAL KAPAK İŞARETİ ÜZERİNDEKİ ANATOMİK VE ELEKTRONİK GÜRÜLTÜLERİN ABC ALGORİTMASI İLE TASARLANAN IIR SÜZGEÇLERLE SÜZÜLMESİ N. Karaboğa 1, E. Uzunhsarcıklı, F.Latfoğlu 3, T. Koza

Detaylı

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü ZKÜ Müendslk Fakültes - Makne Müendslğ Bölümü Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değştrge Deney Föyü Şekl. Sudan suya türbülanslı akış ısı değştrge (H950 Deneyn adı : Boru çnde sudan suya türbülanslı akışta

Detaylı

ROBİNSON PROJEKSİYONU

ROBİNSON PROJEKSİYONU ROBİNSON PROJEKSİYONU Cengzhan İPBÜKER ÖZET Tüm yerkürey kapsayan dünya hartalarının yapımı çn, kartografk lteratürde özel br öneme sahp olan Robnson projeksyonu dk koordnatlarının hesabı brçok araştırmacı

Detaylı

SEK Yönteminin Güvenilirliği Sayısal Bir Örnek. Ekonometri 1 Konu 11 Sürüm 2,0 (Ekim 2011)

SEK Yönteminin Güvenilirliği Sayısal Bir Örnek. Ekonometri 1 Konu 11 Sürüm 2,0 (Ekim 2011) İk Değşkenl Bağlanım Model SEK Yöntemnn Güvenlrlğ Ekonometr 1 Konu 11 Sürüm,0 (Ekm 011) UADMK Açık Lsans Blgs İşbu belge, Creatve Commons Attrbuton-Non-Commercal ShareAlke 3.0 Unported (CC BY-NC-SA 3.0)

Detaylı

Samsun İli Atakum İlçesinde Ekmek Üreten İşletmelerde Teknik Etkinlik. Technical Efficiency of Bakeries in Atakum District, Samsun

Samsun İli Atakum İlçesinde Ekmek Üreten İşletmelerde Teknik Etkinlik. Technical Efficiency of Bakeries in Atakum District, Samsun O. GÜNDÜZ, V. CEYHAN, K. OĞUZASLAN / Çankırı Karatekn Ünverstes SBE Dergs 4(2): 001-010 Çankırı Karatekn Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs 4(2): 001-010 Samsun İl Atakum İlçesnde Ekmek Üreten İşletmelerde

Detaylı

TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ *

TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ * D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergs Clt:19 Sayı:1, Yıl:2004, ss:1-14 TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ Serdar KILIÇKAPLAN Gaye KARPAT ÖZET Sgorta sektörü tamamıyla güven sstemne dayalı br oluşumdur.

Detaylı

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER Akdenz İ.İ.B.F. Dergs (21) 2011, 17-45 ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER PREVALENCE AND SOCIOECONOMICS DETERMINANTS OF ADULTS OBESITY IN ANTALYA Arş. Gör. F.

Detaylı

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1 Yıldıztekn ve Tuna Araştırma Makales (Research Artcle) Akın F.OLGUN M. Metn ARTUKOĞLU 3 Hakan ADANACIOĞLU 4 Ege Ünverstes Zraat Fakültes Tarım Ekonoms Bölümü 35100 Bornova/İzmr., e-posta: akn.olgun@ege.edu.tr

Detaylı

Farklı Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = σ i2. Eşit Varyans. Hata. Zaman

Farklı Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = σ i2. Eşit Varyans. Hata. Zaman Farklı Varyans Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = σ Eşt Varyans Y X Farklı Varyans Hata Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = σ Farklı Varyans Zaman Farklı Varyans le Karşılaşılan Durumlar Kest Verlernde. Kar dağıtım

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46 2005 Gaz Ünverstes Endüstryel Sanatlar Eğtm Fakültes Dergs Sayı:16, s31-46 ÖZET BANKALARDA MALİ BAŞARISIZLIĞIN ÖNGÖRÜLMESİ LOJİSTİK REGRESYON VE YAPAY SİNİR AĞI KARŞILAŞTIRMASI 31 Yasemn KESKİN BENLİ 1

Detaylı

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı SRY ÜNİVERSİESİ Djtal ontrol Laboratuvar Deney Föyü Deney No: 2 Sıvı Sevye ontrol Deney 2.. Deneyn macı Bu deneyn amacı, doğrusal olmayan sıvı sevye sstemnn belrlenen br çalışma noktası cvarında doğrusallaştırılmış

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Konut Sahplğnn Belrleycler: Hanehalkı Resler Üzerne Br Uygulama Halm TATLI 1 Özet İnsanların barınma htyacını sağlayan konut, temel htyaçlar arasında yer almaktadır. Konut sahb olmayan ve krada oturan

Detaylı

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği *

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği * İMO Teknk Derg, 28 4393-447, Yazı 29 Şddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetk Algortma le Belrlenmes: GAP Örneğ * Hall KARAHAN* M. Tamer AYVAZ** Gürhan GÜRARSLAN*** ÖZ Bu çalışmada, Genetk Algortma (GA)

Detaylı

TÜRKİYE DE EĞİTİM ÇAĞINDAKİ KIZ VE ERKEKLERİN EĞİTİMLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ ÖZET

TÜRKİYE DE EĞİTİM ÇAĞINDAKİ KIZ VE ERKEKLERİN EĞİTİMLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ ÖZET TÜRKİYE DE EĞİTİM ÇAĞINDAKİ KIZ VE ERKEKLERİN EĞİTİMLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ Hamd EMEÇ M.Vedat PAZARLIOĞLU 2 Özlem KİREN 3 Şenay ÜÇDOĞRUK 4 ÖZET Türkye de eğtm le lgl sorunların çözülmesnde çeştl araştırmalar

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. YAPI ARAŞTIRMASI VE DOKÜMANTASYON Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 Ön Koşullar : Önerlen Dersler

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Admnstraton Clt/Vol:39, Sayı/No:2,, 310-334 ISSN: 1303-1732 www.fdergs.org Stokastk envanter model kullanılarak

Detaylı

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS NURAY TUNCER PROF. DR. DURDU KARASOY Tez Danışmanı Hacettepe Ünverstes Lsansüstü Eğtm-Öğretm Yönetmelğnn İstatstk Anablm Dalı İçn Öngördüğü

Detaylı

Sabit Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = s 2

Sabit Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = s 2 X Sabt Varyans Y Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = s Eşt Varyans EKKY nn varsayımlarından br anakütle regresyon fonksyonu u lern eşt varyanslı olmasıdır Her hata term varyansı bağımsız değşkenlern verlen değerlerne

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller www.statstkcler.org İstatstkçler Dergs 5 (01) 3-31 İstatstkçler Dergs Hasar sıklıkları çn sıfır yığılmalı keskl modeller Sema Tüzel Hacettepe Ünverstes Aktüerya Blmler Bölümü 06800-Beytepe, Ankara, Türkye

Detaylı

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi SDÜ Orman Fakültes Dergs SDU Faculty of Forestry Journal 2011, 12: 110-114 Araştırma makales/research artcle Ege Bölges orman şletmelerndek orman mühends dağılımının Atknson endeks le değerlendrlmes İsmal

Detaylı

UYGULAMA 2. Bağımlı Kukla Değişkenli Modeller

UYGULAMA 2. Bağımlı Kukla Değişkenli Modeller UYGULAMA 2 Bağımlı Kukla Değşkenl Modeller Br araştırmacı Amerka da yüksek lsans ve doktora programlarını kabul ednlmey etkleyen faktörler ncelemek stemektedr. Bu doğrultuda aşağıdak değşkenler ele almaktadır.

Detaylı

Black Litterman ve Markowitz Ortalama Varyans Modelinin Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceleri ve Toplam Riskleri Yönünden Karşılaştırılması

Black Litterman ve Markowitz Ortalama Varyans Modelinin Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceleri ve Toplam Riskleri Yönünden Karşılaştırılması Volume 3 Number 4 01 pp. 43-55 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com Black Ltterman ve Markowtz Ortalama Varyans Modelnn Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceler ve Toplam Rskler Yönünden Karşılaştırılması

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Berrn GÜLTAY YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 9 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Ramadan VATANSEVER Anablm Dalı: İşletme Mühendslğ Programı: İşletme

Detaylı

SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estimating of Crime Database with Logistic Regression Analysis: Bursa Case

SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estimating of Crime Database with Logistic Regression Analysis: Bursa Case SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estmatng of Crme Database wth Logstc Regresson Analyss: Bursa Case Mehmet NARGELEÇEKENLER * B Özet u çalışmada, Bursa Emnyet Müdürlüğünden

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama Anadolu Ünverses Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversy Journal of Socal Scences Kar Payı Polkası ve Yaşam Döngüsü Teors: İMKB İmalat Sektöründe Amprk Br Uygulama Dvdend Payout Polcy and Lfe Cycle Theory:

Detaylı

Tokat İlinde Çiftçilerin Organik Domates Üretme İsteği. E. İkikat Tümer 1, B. Miran

Tokat İlinde Çiftçilerin Organik Domates Üretme İsteği. E. İkikat Tümer 1, B. Miran XI. Ulusal Tarım Ekonoms Kongres 3-5 Eylül 2014, Samsun Tokat İlnde Çftçlern Organk Domates Üretme İsteğ E. İkkat Tümer 1, B. Mran 1 Kahramanmaraş Sütçü İmam Ünverstes Zraat Fakültes Tarım Ekonoms Bölümü

Detaylı

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI Ki-Kare Analizleri

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI  Ki-Kare Analizleri Kİ KAR ANALİZİ 1 Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI www.mehmetaksarayl K-Kare Analzler OLAY 1: Genelde br statstk sınıfında, öğrenclern %60 ının devamlı, %30 unun bazen, %10 unun se çok az derse geldkler düşünülmektedr.

Detaylı

Farklı Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = s 2 Eşit Varyans

Farklı Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = s 2 Eşit Varyans Farklı Varyans Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = s Eşt Varyans Y X 1 Farklı Varyans Hata Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = s Farklı Varyans Zaman EKKY nn varsayımlarından br anakütle regresyon fonksyonu u lern

Detaylı

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER İstanbul Ünverstes İktsat Fakültes Malye Araştırma Merkez Konferansları 47. Ser / Yıl 005 Prof. Dr. Türkan Öncel e Armağan HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

Detaylı

Türkiye de Bölgeler Arası Gelir Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Veri Analizi Uygulaması

Türkiye de Bölgeler Arası Gelir Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Veri Analizi Uygulaması Busness and Economcs Research Journal Volume 2. Number 1. 2011 pp. 143-151 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkye de Bölgeler Arası Gelr Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Ver Analz Uygulaması Fatma

Detaylı

THOMAS-FİERİNG MODELİ İLE SENTETİK AKIŞ SERİLERİNİN HESAPLANMASINDA YENİ BİR YAKLAŞIM

THOMAS-FİERİNG MODELİ İLE SENTETİK AKIŞ SERİLERİNİN HESAPLANMASINDA YENİ BİR YAKLAŞIM Osmangaz Ünverstes Müh.Mm.Fak.Dergs C.XVII, S., 004 Eng.&Arch.Fac.Osmangaz Unversty, Vol.XVII, No :, 004 THOMAS-FİERİNG MODELİ İLE SENTETİK AKIŞ SERİLERİNİN HESAPLANMASINDA YENİ BİR YAKLAŞIM Recep BAKIŞ,

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

Mut Orman İşletmesinde Karaçam, Sedir ve Kızılçam Ağaç Türleri İçin Dip Çap Göğüs Çapı İlişkileri

Mut Orman İşletmesinde Karaçam, Sedir ve Kızılçam Ağaç Türleri İçin Dip Çap Göğüs Çapı İlişkileri Süleyman Demrel Ünverstes, Fen Blmler Ensttüsü, 9-3,(5)- Mut Orman İşletmesnde Karaçam, Sedr ve Kızılçam Ağaç Türler İçn Dp Çap Göğüs Çapı İlşkler R.ÖZÇELİK 1 Süleyman Demrel Ünverstes Orman Fakültes Orman

Detaylı

TRA1 BÖLGESİNDE SÜT ÜRETİM DÜZEYİNDE ROL OYNAYAN FAKTÖRLERİN STOKASTİK SINIR MODELİ VE KESİR LOGİT/PROBİT MODELLERİ YARDIMI İLE BELİRLENMESİ

TRA1 BÖLGESİNDE SÜT ÜRETİM DÜZEYİNDE ROL OYNAYAN FAKTÖRLERİN STOKASTİK SINIR MODELİ VE KESİR LOGİT/PROBİT MODELLERİ YARDIMI İLE BELİRLENMESİ TRA1 BÖLGESİNDE SÜT ÜRETİM DÜZEYİNDE ROL OYNAYAN FAKTÖRLERİN STOKASTİK SINIR MODELİ VE KESİR LOGİT/PROBİT MODELLERİ YARDIMI İLE BELİRLENMESİ Emne AŞKAN 1 Vedat DAĞDEMİR 1 Abdulbak BİLGİÇ 1 emne_askan@hotmal.com

Detaylı

Özet: Franchising, mal ve hizmetlerin tüketicilere etkin bir şekilde

Özet: Franchising, mal ve hizmetlerin tüketicilere etkin bir şekilde TÜRKİYE MUHASEBE STANDARDI - 8 VE TEKDÜZEN HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE,FRANCHISING İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Abtter ÖZULUCW') Özet: Franchsng, mal ve hzmetlern tüketclere etkn br şeklde aktanlmasını

Detaylı

Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye de Yükseköğretimde Etkinliği Belirleyen Faktörler

Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye de Yükseköğretimde Etkinliği Belirleyen Faktörler blg 45-70 Avrupa Brlğ Ülkeler ve Türkye de Yükseköğretmde Etknlğ Belrleyen Faktörler Sbel Aybarç Bursalıoğlu Sbel Selm Öz Günümüz blg toplumunu şekllendren yükseköğretm kurumları, ülkeler açısından ekonomk

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler Ünverste Öğrenclernn Kred Kartı Sahplğn Belrleyen Faktörler H. Dlara KESKİN Yrd. Doç. Dr., Karadenz Teknk Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü dlarakeskn@yahoo.com Emrah KOPARAN Öğr. Gör., Amasya Ünverstes Merzfon

Detaylı

A İSTATİSTİK. 4. X kesikli rasgele (random) değişkenin moment çıkaran. C) 4 9 Buna göre, X in beklenen değeri kaçtır?

A İSTATİSTİK. 4. X kesikli rasgele (random) değişkenin moment çıkaran. C) 4 9 Buna göre, X in beklenen değeri kaçtır? . Br torbada 6 syah, 4 beyaz top vardır. Bu torbadan yerne koyarak top seçlyor. A İSTATİSTİK KPSS/-AB-PÖ/006. Normal dağılıma sahp br rasgele (random) değşkenn varyansı 00 dür. Seçlen topların ksnn de

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz *

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz * Busness and Economcs Research Journal Volume. umber. 0 pp. 65-84 ISS: 309-448 www.berjournal.com Hsse Sened Fyatları ve Fyat/Kazanç Oranı Đlşks: Panel Verlerle Sektörel Br Analz * Mehmet argelecekenler

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı Byomedkal Amaçlı Basınç Ölçüm Chazı Tasarımı Barış Çoruh 1 Onur Koçak 2 Arf Koçoğlu 3 İ. Cengz Koçum 4 1 Ayra Medkal Yatırımlar Ltd. Şt, Ankara 2,4 Byomedkal Mühendslğ Bölümü, Başkent Ünverstes, Ankara,

Detaylı

KAFES SİSTEMLERİN UYGULAMAYA YÖNELİK OPTİMUM TASARIMI

KAFES SİSTEMLERİN UYGULAMAYA YÖNELİK OPTİMUM TASARIMI PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 1999 : 5 : 1 : 951-957

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ TÜRİYE DEİ 38 kv LU 4 BARALI GÜÇ SİSTEMİDE EOOMİ YÜLEME AALİZİ Mehmet URBA Ümmühan BAŞARA 2,2 Elektrk-Elektronk Mühendslğ Bölümü Mühendslk-Mmarlık Fakültes Anadolu Ünverstes İk Eylül ampüsü, 2647, ESİŞEHİR

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

TRİSTÖR VE TRİYAK HARMONİKLERİNİN 3 BOYUTLU GÖSTERİMİ VE TOPLAM HARMONİK BOZUNUMA EĞRİ UYDURMA

TRİSTÖR VE TRİYAK HARMONİKLERİNİN 3 BOYUTLU GÖSTERİMİ VE TOPLAM HARMONİK BOZUNUMA EĞRİ UYDURMA PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİL İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : : : : 5- TRİSTÖR VE TRİYAK

Detaylı