Alternatif Piyasa Oynaklıklarında Meydana Gelen Kırılmaların ICSS Algoritmasıyla Belirlenmesi ve Süregenliğe Etkileri: Türkiye ve Londra Örneği

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Alternatif Piyasa Oynaklıklarında Meydana Gelen Kırılmaların ICSS Algoritmasıyla Belirlenmesi ve Süregenliğe Etkileri: Türkiye ve Londra Örneği"

Transkript

1 Yrd. Doç. Dr. Erhan Demireli Alernaif Piyasa Oynalılarında Meydana Gelen Kırılmaların ICSS Algorimasıyla Belirlenmesi ve Süregenliğe Eileri: Türiye ve Londra Örneği Arş. Gör. Erdos Torun Yrd. Doç. Dr. Erhan DEMİRELİ Douz Eylül Üniv. İİBF. Arş. Gör. Erdos TORUN Douz Eylül Üniv. İşleme Faülesi Öze Bu çalışmada Türiye ve İngilere için 17/07/003 06/08/009 dönemini apsayan serbes piyasa alın fiyaları analize onu edilmişir. Çalışmada, Yinelenen Biriimli Kareler Meodu(Ieraed Cumulaive Sums of Squares Mehod - ICSS) aracılığıyla serbes piyasa alın fiyalarına ai ırılma arihleri belirlenmiş, ardından bu arihlerde Türiye (TR) ve İngilere (UK) için serbes piyasa alın fiyalarını eilediği düşünülen eonomi, polii, sosyal olaylar incelenmişir. Ayrıca çalışmada, uyarlanmış IT esi sonucunda bulunan anlamlı ırılma noalarının ısa ve uzun dönemli oynalı süreğenliği üzerindei eisini espii amacıyla söz onusu ırılma arihlerini emsil eden ula değişenler, CGARCH modelindei alıcı rend bileşeni ve geçici bileşen eşililerine dahil edilmişir. Çalışma sonucunda alernaif yaırım araçları olması nedeniyle Türiye ve İngilere serbes piyasa alın fiyalarının, döviz ve faizde meydana gelen değişililerden ve bu değişilileri yaraan faörlerden eilendileri ve özellile siyasi gelişmeler nedeniyle fiya isirarını sağlayamadıları düşünülmeedir. Bununla birlie CGARCH modeline ilişin sonuçlar incelendiğinde ırılmaların diae alınmasıyla birlie TR için ısa ve uzun vadeli süreğenlilerin sırasıyla %89 ve %15 azalıren; UK için ise süreğenlilerdei azalma oranının sırasıyla %87 ve %15 olduğu espi edilmişir. Bu noadan hareele oynalıa meydana gelen şoların ısa ve uzun dönemli olara fiya hareelerinde dalgalanma meydana geirdiği söylenebilir. Anahar Sözcüler: Yinelenen biriimli areler meodu, süreğenli, serbes piyasa alin fiyalari, oynali, ICSS, CGARCH. JEL Sınıflaması: C, C51, E 44. Absrac (Defining he Financial Breas on Alernaive Mare Volailiies hrough ICSS Algorihms and Effecs on Persisency: Cases of Turey and London) In his sudy, volailiy behavior and srucural breas in uncondiional variance are invesigaed by using Ieraed Cumulaive Sums of Squares Mehod ICSS and Componen GARCH-CGARCH on he 19

2 free mare gold price ha includes he 17/07/003 06/08/009 periods for Turey and England. Afer brea daes for free mare gold prices were deeced via ICSS, he economic, poliic, social evens ha hough as impressive on free mare gold prices a ha daes in Turey and England were examined. Also in his sudy, he effec of significan brea poins deeced by ICSS on long and shor erm volailiy persisence was analyzed by inroducing he dummy variables represening he brea daes o he permanen rend componen and emporary componen equaions of CGARCH model. In his sudy, i is found ha because hey are alernaive invesmen ools, he free mare gold prices are being effeced from he changes on boh foreign exchange and ineres raes along wih he facors ha creaes hose change. Moreover, gold prices are unable o provide he sabiliy of prices because of he poliical evens. Besides, he resuls of CGARCH model indicae ha when he breas are aen ino consideraion for Turey he shor and long erm persisence respecively decreased by 89% and 15% where for England i is respecively 87%and 15%. Wih he guidance of hose resuls i can be said ha he shocs ha occurs on volailiy creaes price flucuaions a long and shor erm. Key Words: Ieraed cumulaive sums of squares mehod icss, persisence, free mare gold prices, volailiy, ICSS, CGARCH. JEL Classificaion: C, C51, E Giriş Son 0 yılda Sovyeler Birliği nin dağılması ile başlayan süreçe Ameria Birleşi Devleleri (ABD), e güç odağı olara oraya çımışır. Çin in yeni bir üreim gücü olması, ABD nin sorunları aseri güç ullanara çözmeye çalışması ve Ira ile Afganisan ı işgali, son zamanlarda oraya çıan siyasi ve eonomi gelişmelerdir. Ayrıca ileişimin hızla arması sonucunda eonomilerin daha liberal hale gelmesiyle birlie, üreim faörlerinin sınır öesi hareelerinin ve üreimin önündei sınırların aldırılmasının üresel olara sağlanması hedefi oraya çımışır. Gerçee ise gelişmee olan ülelerin üsünde yü o- lan sınırlamalar halen devam emeedir. Son zamanlarda oraya çıan perol ve hammadde fiyalarının arışı, gelişmee olan üleler için oraya çıan icare anlaşmaları ve engeller ile bu ülelerin dış borç yüleri üreselleşmenin adil olara uygulanmasını güçleşirmeedir. Ayrıca ço uluslu şirelerin uumları da gelişmee olan ülelerin poliialarını eilemeedir (Apa ve Ayaç, 009). Bu gelişmeler ile ülelerin değişililere aya uydurma zorluları da finansal isirarsızlıları oluşurmaadır. Finansal isirarsızlıların alernaif bir sebebi de apializm olara arşımıza çımaadır. Kapializm; üreim araçları müliyeinin özel işilerin ellerinde olduğu ve ar elde eme amacıyla ullanıldığı, üreimin, yaırımın, gelirin bölüşümünün, mal ve hizme fiyalarının serbes piyasada belirlendiği bir eonomi sisemdir (Eğilmez, 009). Kapializmin doğası gereği eonomi bazen büyümee, bazen durgunluğa girmee bazen de üçülmeedir. Krizlerin bu şeilde onjonürel bir eğilim izliyor ve genellile büyü sıçramaların ardından geliyor olması apializmin balonlar yaraığını ifade emeedir. Bu balonların oluşumlarının engellenmesi rizlerin de çımasını önleyeceir. O halde apializm, riz yaraan bu balonların oluşumunu önleyemiyorsa, rizlerin öldürücü eisinden urulma için bunların aşırı biçimde şişmesini deneim alına alaca meanizmaları gelişirme zorundadır. Balonları izleyebilmenin alernaif bir yolu da seçilmiş maddelerin fiyalarını ya da indeslerini izleyebilmeir (Eğilmez, 009). Ayrıca, globalleşme sonucunda sermaye piyasaları, sadece endi ülelerindei iç dinamilerden değil, diğer ser- 130

3 maye piyasalarında da oluşan polii, e- onomi ya da sosyal olaylardan eilenir hale gelmişir. Dolayısıyla piyasaların ris durumunu yansıan piyasa oynalığının söz onusu olaylardan ne ölçüde eilendiğinin bilinmesi ris ahmini ve hedging sraejilerinin uygulanması baımından önem azanmaadır. Önemli üresel ya da bölgesel polii ve eonomi olaylar yaırım araçlarının fiyalarında dalgalanmalar meydana geirmee ve volailiede ani sıçramalara neden olara oynalı süreğenliğini eilemeedir. Dolayısıyla günümüzde oynalı modellemesinde sıça ullanılan GARCH modellerinde oynalıa meydana gelen ırılmaların diae alınmaması durumunda oynalı süreğenliği ve model asayıları gerçe değerinden farlı olabilmeedir 1. Tüm bu nedenlerle, bu çalışmada gelişmiş ve gelişmee olan ülelerde yapısal ırılmalara neden olan faörlerin belirlenmesi ve finansal isirarsızlılar sonucunda eonomilerin birbirlerinden eilenme düzeylerinin sapanması amaçlanmışır. Bu amaca yöneli olara Türiye ve İngilere ye ai serbes piyasa alın fiyaları veri sei olara seçilmişir. Serbes piyasa alın fiyalarından hareele Türiye ve İngilere piyasaları değerlendirilmiş, gelişmiş ve gelişmee olan ülelerdei isirarsızlıların oluşum nedenleri ve bu isirarsızlıların sözonusu piyasaları eileme düzeyleri belirlenmişir. Çalışma apsamında oynalıa meydana gelen ani değişimlerin içsel olara espi edilmesine iman veren Yinelenen Biriimli Kareler Meodu (Ieraed Cumulaive Sums of Squares Mehod - ICSS) algoriması ullanılmış, söz onusu ırılmaların oynalı süreğenliğindei ısa ve uzun dönemli eisi CGARCH modeli aracılığıyla 1 Ayrınılı bilgi için bz. Lamoureux and Lasrapes (1990) incelenmişir. Çalışmanın ana amacı alın piyasalarında meydana gelen oynalı davranışlarının ve süreğenliğin eilerinin incelenmesidir. Oynalı süreğenliğinin, finansal zaman serilerinde meydana gelen şoun alıcığını ölçmesinden öürü, süreğenliği eileyen olayların bilinmesi poliia yapıcılar ve yaırımcılar açısından ö- nemli hale gelmeedir. Oynalıai ırılmaları eileyen olayların incelenere geleceei fiyaları eileyebilece olayların emel nielilerinin belirlenmesi alernaif yaırım sraejilerinin uygulanması baımından rii önem aşımaadır. Çalışmanın bundan sonrai bölümleri şu şeilde düzenlenmişir. İinci bölümde onuya ilişin yapılan lieraür araması sunulmuşur. Üçüncü bölümde analizler sırasında ullanılan meodoloji haında bilgi verilmişir. Dördüncü bölüm çalışmada ullanılan veri seine ayrılmış, beşinci bölümde ise ampiri sonuçlar yer almışır. Son olara, alıncı bölümde çalışmanın sonuçları değerlendirilmişir.. Lieraür Taraması Yaırım araçlarının seyrinde eonomi, polii ve sosyal nedenlerle birço değişenliler gözlemlenmeedir. Öylei ris düzeyinin yüseliğine bağlı olara süreli azandıran bir yaırım alernaifine ai geiriler, piyasalara yansıyan olumsuz bir haberin eisiyle azanç eisini yiirebilmee, yaırımcılar belemediği durumlarla arşılaşabilmeedirler. Finansal alanda volailie üzerinde bu ür azanç ve ayıp noalarının belirlenmesi amacıyla birço çalışma gerçeleşirilmişir. Çalışmanın bu bölümünde volailie üzerindei yapısal ırılmaların ICSS algoriması ve GARCH meodolojileri ile belirlenmesine yöneli araşırmalara yer verilmişir. 131

4 Klaassen (00) çalışmasında, GARCH modeli ile yapılan volailie öngörümlemelerinde şoların süreğenliğini incelemişir. Mali (003), çalışmasında volailiedei ani değişimleri ve bu değişimlerin gerçeleşiği arihlerdei eonomi olayları Oca 1990 Eylül 000 döneminde ICSS algorimasıyla incelemişir. Çalışmada, GARCH modeliyle hesaplanan volailiedei ani değişimlerin süreğenliğinin azaldığı sapanmışır. Mali ve Hassan (004), çalışmalarında volailiedei ani değişimleri ICSS algorimasıyla es emişlerdir. Oca 199- Ağusos 003 dönemi için 5 büyü seör endesi verileri üzerinden gerçeleşirilen analizlerde, sandar GARCH modelinin volailiedei ahmin edilen süreğenliği azalığı sapanmışır. Mali vd. (005), çalışmalarında sandar GARCH modeli yerine ICSS modeli ile varyansai ani değişimleri incelemişlerdir. Çalışmada Kanada borsası için hafalı verilerden hareele dönemi incelenmişir. GARCH modeline göre oluşurulan volailie modelinde, öncei çalışmalara zı olara varyansai değişenliğin azaldığı sapanmışır. Marcelo vd. (006), İspanya sermaye piyasalarında üçü ve büyü ölçeli porföyler için varyansai ani değişimleri incelemişlerdir. Çalışmada varyansai ani değişenlileri espi için ii değişenli GARCH modelleri çerçevesinde ICSS algorimasına dayalı yeni bir model gelişirilmişir. Çalışma sonucunda Avrupa Parasal Birliği oluşurulduan sonra volailiede ani değişimler olduğu durumlarda asimeri eilerin meydana geldiği bulgulanmışır. Alshimmiri ve Aldihani (006) çalışmalarında, Kuvey Borsası nda büyü ve üçü ölçeli porföy geirileri arasında geri bildirim ve bilgi aışı eisi olup olmadığını araşırmışlardır. Çalışma sonucunda lieraürü deseler nielie, hisse senedi geirilerinin ve bu hisse senelerine ilişin volailienin her zaman bilgi aışından eilendiği bulgulanmışır. Anca çalışma sonuçlarına göre bu ei, porföyün ölçeğine göre değişmeedir. İnceleme döneminde Kuvey Borsası nda volailie süreğenliği de sapanmışır. Bu süreğenli yine bu dönemde üçü ölçeli porföyler için daha uzun sürmüşür. Chen vd. (006), çalışmalarında ürev ürünlerin değerlenmesi ve volailie davranışının sapanması için S&P 500, NASDAQ, Yen, Pound, Avusurya Doları, domuz ve sığır ei üzerine yazılmış fuure sözleşmelerinin volailielerini modellemişlerdir. Çalışmada gün içi geirilere ai volailie ahminleyicilerinin gizli volailienin sapanması için sapmasız ölçümler sağladığı sonucuna ulaşılmışır. Fernandez ve Lucey (006), porföy yöneimi uygulamalarında oşullu heerosedasisieyi, volailiedei ani değişimleri Dow Jones Counry Tians ile Chicago Borsası devle ahvilleri için döneminde araşırmışlardır. Çalışmada uzun dönem volailie hareelerinin belirlenmesi için ICSS algorimasından yararlanılmışır. Çalışma sonucunda, GARCH eisinin ve volailie süreğenliğinin göz ardı edilmesiyle uzun dönemde finansal risin olduğundan yüse hesaplandığı sonucuna varılmışır. Cheong vd. (007) çalışmalarında Malezya sermaye piyasalarındai 8 büyü seör endesi arasındai volailie ilişini incelemişlerdir. Çalışmada ısa ve uzun dönem volailie süreğenliğinin belirlenmesinde ullanılan zaman serisi modellemeleri ullanılmışır. Çalışma sonucunda üm seörler için geirilerin süreli (reurn spillovers) olduğuna ilişin bulgular olduğu sapanmışır. Wang ve Moore (007), volailiedei ani değişimleri Avrupa Birliği üye üleleri borsaları için döneminde hafalı verilerle ve ICSS algorimasıyla incelemişlerdir. Ça- 13

5 lışmada volailie değişimlerinin özellile gelişmee olan üle borsalarından, döviz uru poliialarındai değişimlerden ve finansal rizlerden aynalandığı sapanmışır. Mansur vd. (007) çalışmalarında volailie süreğenliğindei değişimi ICSS- GARCH modeli ile araşırmışlardır. GARCH (1,1) modeli emel alınara yapılan çalışmada, örnelem sonuçlarına ai volailiedei arışların, volailie süreğenliğini ve ARCH-GARCH model asayılarının anlamlılığını azalığı sapanmışır. Çalışmada GARCH ve ICSS-GARCH modelleri arşılaşırılmış, ICSS-GARCH modellerinin volailiedei süreğenliği belirlemede daha yüse performans göserdiği bulgulanmışır. Çalışmada dinami orunmanın önemli olduğu durumlarda volailiedei ani değişimlerin göz ardı e- dilemeyeceği vurgulanmışır. Hammoudeh ve Li (008) çalışmalarında, dönemi için Körfez Eonomi Alanı Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) üleleri o- lan Bahreyn, Kuvey, Umman, Kaar, Suudi Arabisan ve Birleşi Arap Emirlileri finansal piyasalarındai ani varyans değişimlerini ve bu ani değişimlerin volailie üzerindei eilerini ICSS algorimasıyla incelemişlerdir. Çalışmada Körfez ülelerinin birçoğunun yerel ve bölgesel faörlerden ço global değişimlere arşı daha duyarlı olduları sapanmışır Asya rizi, rizden sonra 1998 yılında perol fiyalarında görülen düşüş, 000 yılında OPEC arafından fiya bandı meanizmasının benimsenmesi ve 11 Eylül saldırıları süreli olara Körfez piyasalarını eileyen faörler olara bulgulanmışır. Rapach ve Srauss (008) çalışmalarında, GARCH modelleri ile döviz uru oynalılarındai yapısal ırılmaları örnelem içi ve örnelem dışı eslerle incelemişlerdir dönemi için yapılan çalışmada döviz uru oynalılarına ilişin oşulsuz varyanslardai 8 yapısal ırılmanın 7 sinde süreğenliğe ilişin önemli anılar sapanmışır. Bununla birlie çalışmada yapısal ırılmaların döviz uru oynalıları ile gerçe zamanlı olara ahmin edilebildiğinde neredeyse her zaman oraya çıığı da bulgulanmışır. Éger ve Zumaquero (008) çalışmalarında, 10 Avrupa ve Doğu Avrupa geçiş eonomileri için döviz uru oynalılarının ihraca performansına doğrudan ve dolaylı eilerini araşırmışlardır. Veri sei olara üm ihraca raamları yerine, seörel ihraca raamları seçilmişir. Çalışmada döviz uru poliialarındai değişiliğin, döviz uru oynalığına eileri değerlendirilmişir. Çalışma sonucunda çeşili seörlerdei rejim değişilileri ve döviz uru eilerinin yönü ve büyülüğünün belirli dönemlerde çeşili seörler, haa üleler için birbirleriyle ilişili olduğu oraya onulmuşur. Fang vd. (008), çalışmalarında gayri safi yuriçi hasıla büyüme oranlarındai oşullu volailieyi Kanada, Almanya, İalya, Japonya İngilere ve ABD. için incelemişlerdir. Öncei çalışmalar volailiede süreğenliği bulgulamışlardır. Fang vd. çalışmalarında ise bu çalışmalardai bulguların durağan olmayan varyansı yansıığını sapamışlardır. Çalışmada gayrisafi milli hasılaya ai varyansai değişimlere ilişin yapısal ırılmaların sapanmasında ICSS algoriması ullanılmışır. Çalışmada arış oranlarına ilişin 6 ülede 1 ade yapısal ırılma sapanmışır. Daha sonra volailiedei ırılmalar diae alınmasızın GARCH modeli ile gayrisayfi milli hasıla arış o- ranları modellenmişir. Çalışma sonucunda Kanada ve Japonya için zamana bağlı değişen varyansın azaldığı, Almanya, İ- alya, İngilere ve ABD için amamen oradan alığı sapanmışır. Çalışmada daha sonra varyansai ırılmalar da 6 üle için modele dahil edilmişir. Çalışmada oşullu sandar sapmanın Japonya dai 133

6 negaif ei dışında üm üleler için isaisisel olara anlamsız olduğu sapanmışır. Japonya ve Almanya için ise gecimeli büyüme oranlarının oşullu varyans üzerinde negaif ve poziif eiye sahip olduları bulgulanmışır. Kanada, İalya, İngilere ve ABD için ise herhangi bir isaisisel öneme sahip ei bulunamamışır. Kormaz vd. (009) çalışmalarında, İsanbul Menul Kıymeler Borsası sında uzun dönem hafıza eisini, varyansai yapısal ırılma ve ARFIMA- FIGARCH modellerini ullanara es emişlerdir. Çalışmanın sonucunda volailie için uzun dönem hafıza eisi görülmesine rağmen özsermaye arlılığında bu ei görülememişir. Çalışmada, bu durumun volailie nedeniyle İsanbul Menul Kıymeler Borsası nın zayıf formda dahi ein olmadığı hipoezini deselediği vurgulanmışır. Shamiri ve Isa (009) çalışmalarında volailie ahmin modellerini arşılaşırmışlardır. Bu apsamda simeri GARCH, Asimeri E- GARCH ve doğrusal olmayan asimeri NAGARCH modelleri es edilmişir. Ayhan ve Kasman (009) ise çalışmalarında Türiye de dönemi için ur rejimlerinin maro eonomi değişenlerin oynalığına eisini de jure ve de faco ur rejimleri sınıflandırması apsamında incelemişlerdir. Çalışmada, ICSS algoriması ullanılara yapısal ırılmalı simeri ve asimeri oşullu varyans modelleri ahmin edilmişir. Elde edilen bulgular, ihraca, ihala, oplam redi hacmi ve hisse senedi fiya endesi oynalığının de jure ur rejimlerinden; döviz rezervleri, nominal döviz uru, reel döviz uru, ihraca ve oplam Tür Lirası mevdua oynalığının ise, de faco ur dua oynalığının ise, de faco ur rejimlerinden eilendiği sapanmışır. Çalışma sonucuna göre bu bulgular, de jure ur rejimi yansızlığı ya da de faco ur rejimi yansızlığının olmadığını oraya oymaadır. 3. Meodoloji Bu çalışmanın amacı Türiye ve İngilere alın piyasaları oynalığında meydana gelen ırılmaların espii ve söz onusu ırılmaların alın piyasalarına ai alıcı (permanen) ve geçici (ransiory) oynalı süreğenliği üzerindei eisinin incelenmesidir. Geiri serilerindei ırılmaların belirlenmesi için Sanso vd. (004) arafından Yinelenen Biriimli Kareler Meodu emel alınara gelişirilen uyarlanmış IT esi ullanılmışır. Oynalı süreğenliğindei değişim ise serilerdei oynalığı alıcı ve geçici oynalı olara ayrışıran Componen GARCH (CGARCH) ullanılara analiz edilmişir. Yinelenen Biriimli Kareler Meodu (Ieraed Cumulaive Sums of Squares Mehod - ICSS) Inclan ve Tiao (1994), zaman serilerinin oşulsuz varyanslarında meydana gelen ırılmaları espi eme amacıyla Yinelenen Biriimli Kareler Meodu nu (Ieraed Cumulaive Sums of Squares Mehod - ICSS) gelişirmişir. ICSS, haa erimlerinin arelerinin oplamı ullanılara elde edilen IT esinin hesaplanmasına dayanmaa olup aşağıdai biçimde göserilmeedir: 134

7 IT sup T / D (1) Burada C C D C C T T. haa eriminin biriimli aresini ifade emee olup 1, 1,..., T, şelinde göserilmeedir. ~ iid(0, ) Ma T / D değerinin rii değerden büyü olması durumunda sıfır hipoezi red edilere varyansa ırılma olduğu sonucuna varılmaadır. Çolu ırılma durumunda serinin büün olara analiz edilmesi ırılma noalarının espiini güçleşirmeedir, dolayısıyla söz onusu gizleme eisinin (masing effec) yo edilmesi için ICSS anlamlı ırılma arihleri arasında (ieraive) yinelemeli olara uygulanmaadır. IT es isaisiği haa eriminin i.i.d. dağıldığı varsayımına dayanmaadır. Anca yapılan çalışmalar gösermişir i finansal zaman serileri genellile lepouric dağılmaa ve değişen varyansa sahip olmaadırlar. Sanso vd (004) haa eriminin i.i.d. dağılmadığı durumlarda IT isaisiğinin gerçee olduğundan daha yüse hesaplandığını oraya çıarara haa eriminin dağılımını bozucu söz onusu eenleri de diae alan uyarlanmış IT esi (modified IT - MIT) gelişirmişir. MIT es isaisiği aşağıdai biçimde göserilmeedir: 1/ supt G () G ˆ Burada ifade edilebilir: T 1/ 4 ( C CT ). ˆ 4, 4 in uarlı ahmincisi olup aşağıdai biçimde ˆ 1 T m T 4 ( ˆ ) ( l, m) ( ˆ )( l ˆ ) T 1 T l 1 l1 (3) Burada ( l, m), Barle Kernel fonsiyonu emel alınara ( l, m) 1 l( m 1) olara anımlanmışır. Gecime parameresi, m, Newey-Wes (1994) prosedürü ullanılara hesaplanmışır. Componen GARCH (CGARCH) Bollerslev arafından gelişirilen (1986) genelleşirilmiş ARCH (GARCH) modeli aşağıdai biçimde göserilebilir: 135

8 R q j 1 I j 1 ~ N(0, ) j p i 1 i i (4) Burada ( ) 1 olması durumunda oşullu varyans ( )üsel olara azalara oşulsuz varyansa ( )yaınsama- a olup söz onusu oplam volailie süreğenliğini ifade emeedir. GARCH modeli oşullu varyansai oralamaya dönüş eğiliminin modellenmesinde ullanılmala beraber Chrisoffersen e al. (004) varyans serisinin ısa ve uzun dönemli bileşenlerine ayrışırılara volailie dinamilerinin daha iyi anlaşılabileceğini ileri sürmüşür. Engle vd (1999) GARCH modelindei sabi oşulsuz varyans değişeni ( ) yerine uzun dönemli oynalığı emsil eden ve zamana bağlı olara değişen alıcı bileşeni ( q ) eleyere CGARCH modelini gelişirmişir. CGARCH (1,1) modeli aşağıdai biçimde ifade edilebilir: q 1( 1 q 1) 1( 1 q 1 ) q ( ) ( q ) (5) (6) Burada 1 ( 1 1) ayrıca ( 1 1) ( ve ) 1 q 1 sırasıyla; alıcı rend bileşeninin zamana bağlı hareeini ve oşullu varyansai geçici bileşeni modellemeedir. Dolayısıyla, CGARCH oşullu varyansı zamana bağlı değişen uzun dönemli alıcı (permanen) rend bileşeni ve söz onusu rend bileşeninden ısa dönemli sapmaları ifade eden geçici (ransiory) bileşene ayrışırmaadır. Eşili (5) geçici bileşeni ifade emee olup ( ) 1 1 uvveiyle sıfıra yaınsamaadır; Eşili (6) ise uvveiyle ye yaınsayan alıcı bileşeni ifade emeedir. CGARCH modelinde oynalıai meydana gelen şoun geçici bileşen süreğenliğindei eisini ( ) 1 1, uzun dönemli volailie süreğenliğine eisini ise ifade emeedir. Dolayısıyla GARCH ve CGARCH modelleri arasındai emel far; oynalıa meydana gelen bir şoun eisi GARCH modelinde azalara oşulsuz varyansa yalaşmaa; CGARH modelinde ise ısa dönemli oynalı sıfıra yaınsaren biriimli oynalı ise uzun dönemli rend bileşenine yaınsamaadır. Sanso (004) arafından gelişirilen MIT esi sonucunda bulunan anlamlı ırılma noalarının ısa ve uzun dönemli oynalı süreğenliği üzerindei eisini espii amacıyla söz onusu ırılma arihlerini emsil eden ula değişenler, CGARCH modelindei alıcı rend bileşeni ve geçici bileşen eşililerine dahil edilmişir. Süreğenlileri modelleme için gelişirilen CGARCH(1,1) modeli aşağıdai biçimde ifade edilebilir: 136

9 q q ( q 1( 1 q 1) 1( 1 q 1) D i i (7) 1 ) ( 1 1) idi (8) Burada eşili (7) dei ula değişen oynalıa meydana gelen ırılmaların süreğenli üzerindei ısa dönemli eisini eşili (8) dei ula değişenler ise uzun dönemli oynalı süreğenliğindei eisini ölçme için ullanılmışır. 4. Veri Sei Bu çalışmada Türiye ve İngilere için 17/07/003 06/08/009 döneminde serbes piyasa alın fiyaları analize onu e- dilmişir. Türiye ve İngilere ye ai serbes piyasa alın fiyaları Fores Bilgi İleişim Hizmeleri A.Ş. den emin edilmişir. Analizde ullanılan geiri serileri, fiya serilerinin logarimi farı alınara oluşurulmuşur. Tablo 1 de belirilen geiri serilerine ilişin anımlayıcı isaisiler incelendiğinde geiri serilerine ilişin dağılımların çarpı özelli göserdiği espi edilmişir. Bu bulgu serinin normal dağılıma uymadığını beliren Jarque Bera esinin sonucuyla uyuşmaadır. Serilerin çarpılığa e olara alın uyru özelliği gösermeleri nedeniyle serilerin lepouri dağıldıları gözlemlenmeedir. Ayrıca geirilerin arelerine ai Q isaisiği ooorelasyonun varlığını işare emee olup serilerde farlı varyans özelliğinin varlığını ve dolayısıyla da serilerin modellenmesinde GARCH ipi modellerin ullanılması gereliliğini ifade emeedir. Sadece Türiye piyasası için geiride ooorelasyon gözlemlenmişir. Tablo 1. Geiri serilerine ai anımlayıcı isaisiler UK TR Oralama Sandar Sapma Çarpılı Basılı Minimum Masimum J-B * * Q(10) *** Qs (10) 30.30* 94.10* Nolar: J-B Jarque-Bera (1980) es isaisiği anlamına gelmeedir. *,**,*** sırasıyla %1, %5, %10 seviyelerinde isaisisel anlamlılığı emsil emeedir. Q(.) ve Q s (.) geiri ve geirilerin aresi için 10 gecimeli değerde Ljung-Box Q saisiğidir. 137

10 Tablo de Augmened Dicey Fuller (ADF) ve Philips-Perron (PP) eslerine ilişin sonuçlar yer almaadır. Her ii birim ö esinin sonuçlarına göre geiri serileri durağandır ve analiz yapılmaya uygundur. Tablo. Geiri serileri için birim ö es sonuçları Tes UK TR ADF Trendsiz (0)* (0)* Trendli (0)* -4.04(0)* PP Trendsiz (6)* -4.07(19)* Trendli (6)* (19)* Nolar: *,**,*** sırasıyla %1, %5, %10 seviyelerinde isaisisel anlamlılığı emsil emeedir. Paranez içindei sayılar ADF esi için Aaie Bilgi Krieri (AIC) ne göre belirlenmiş gecime sayısı; PP esi için ise Newey Wes (1994) e göre belirlenmiş ban genişliğini ifade emeedir. 5. Ampiri Sonuçlar Tablo 3 e Türiye ve İngilere serbes piyasa alın fiyalarına ilişin gelişirilmiş ICSS esi ullanılara elde edilen geiri serilerinin oşulsuz varyanslarında oluşan ırılma arihleri verilmişir. Belirlenen ırılma arihlerinde yaşanan olaylar ise aşağıda özelenmişir. Tablo 3: Gelişirilmiş ICSS esi ullanılara bulunan oynalıa meydana gelen ırılma arihleri Kırılma No TR UK Türiye Serbes Piyasa Alın Fiyalarını Eilediği Düşünülen Olaylar : 00 yılı Haziran ayında urulan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. (VOBAŞ) arihinde, Sermaye Piyasası Kurulu na (SPK) başvurara borsa için son bir yıllı süreyi başlamışır. Bu durum İMKB ye alernaif bir borsanın oraya onulması sürecini ve yaırımcıların yaırım alanlarının çeşilendirilmesini hızlandırmala birlie finansal derinleşme sürecini bir ez daha gündeme geirmişir. Bununla birlie Türiye İsa- 138

11 isi Kurumu, Eim ayı enflasyon raamlarını açılamışır. 003 yılı Eim ayında TÜFE %1,4 araren, TEFE %0,6 oranında yüselmişir. Yılın 10 ayında oplam enflasyon oranı, opan eşyada %11,3 ve üeici fiyalarında ise %15,5 olara gerçeleşmişir. Yıllı oranlar incelendiğinde ise TÜFE %0,8 ve TEFE %16,1 olmuşur. Çeirde enflasyon da Eim 003 e %0,6 o- lara gerçeleşmişir. Aynı arihe Hazine ve Dış Ticare Müseşarlığı, Eim ayında ihracaın milyon dolar olara gerçeleşiğini belirere, Cumhuriye arihinin ihraca reorunun söz onusu ayda ırıldığını bildirmişir. Bununla birlie banacılı seöründe bilanço açılayan e şire olan Aban T.A.Ş. üm zamanların en yüse ar raamını açılayara bir reora imza aaren üm zamanların en yüse zararını açılayan Sabah Yayıncılı ve Sabah Pazarlama ise bu alanda bir reor ırmışır : arihinde uluslararası redi derecelendirme uruluşu Fich Raings, Türiye nin redi nou görünümünü durağan dan poziif e yüselmişir. Değişiliğe gereçe olara eonomidei güçlü büyüme, azalan büçe a- çığı ve borçlar ile geniş abanlı eonomi ve siyasi isirarı göseren Fich, cari açığın ise en büyü endişe aynağı olduğunun alını çizmişir. Eonominin dış şolara arşı hala ırılgan olduğu belirilen açılamada, başa enflasyondai isirarlı düşüş, serbes ur rejimi ile mali sisemdei belli başlı gelişmeler gibi yapısal değişililer sayesinde bu rislerin üçüldüğüne dia çeilmişir : Kuzey Kore arafından gerçeleşirilen nüleer deneme, sözde Ermeni soyırımının inarını suç sayan yasa asarısının Fransa parlamenosunda abulü, enflasyona yöneli aygıların orunduğuna işare eden Amerian Merez Banası (FED), Eylül ayı oplanı uanaları, Uluslararası Para Fonu (IMF) heyeinin 9 Eim de başlayan Türiye emasları ve faiz oranlarını değişirmeme ararı ile sonuçlanan Japonya Merez Banası oplanısı, hafa içinde yaından aip edilen, anca piyasanın seyri üzerinde önemli bir ei yaraan başlıca gündem maddeleri olmuşur. Bu dönemde ciddi ölçüde arış göseren nai girişleri ve güçlenen işlem hacminin, piyasadai iyimser havayı deselediği görülmeedir. İMKB Tahvil ve Bono Piyasası ndai oranlarda hafa orasına adar arış, daha sonra da düşüş eğilimi göze çarpmışır : arihinde işsizli raamları açılanmışır. Türiye genelinde işsiz sayısı Mar-Mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 14 bin işi arara.450 bin işiye yüselmişir. İşsizli oranı 007 yılı Mar-Mayıs döneminde %9,8 seviyesinde gerçeleşmişir. İşsiz birey sayısının arması asarruf eğilimini düşürmüş, bu durum yaırım araçlarının fiyalarına olumsuz yansımışır. Bununla birlie Tür sermaye piyasalarında 007 yılı Temmuz ayında Çuurova Holding, yur dışındai yaırımcılara saılma üzere JP Morgan a hisse devri gerçeleşirmişir : FED in liidie sıışılığına yöneli açıladığı edbirlerin olumlu eisi Mar ayı başında devam emişir. Buna arşılı dünyanın en büyü eonomilerinden İngilere de enflasyon son 11 yılın zirvesine çımışır. Yıllı enflasyon Haziran ayındai % 3.8 seviyesinden % 4.4 e ırmanmışır. Aylı 0.6 puanlı arış da 1997 yılından, 008 yılına adar yaşanan en yüse aylı arışa işare emişir. İngilere de yaşanan enflasyonda en büyü sorumlu olara yıllı bazda yüzde 13.7 yüselen gıda fiyaları göserilmişir. 139

12 : arihinde ABD. başanı Barac Obama Türiye ziyareini gerçeleşirmişir. Aynı arihe perolün varil fiyaı 51 doların alına gerilemişir: Perolün Mayıs ayı varil eslim fiyaı 31 cenli düşüşle 50,74 dolara inmişir. Perolün düşmesinde, dünya perol alebindei azalma eili olmuşur. Bu dönemde dış piyasalardai olumsuz hava ve eurodolar pariesinin eisiyle dolar-tl yüselmiş, anca piyasa hacimsiz olduğundan bu ei geçici nielie gerçeleşmişir. Avusralya Merez Banası da bu dönemde faizleri iinci ere indirmişir. Bana, faizleri çeyre puan indirere, son 50 yılın en düşü faiz düzeyi olan yüzde 3 e çemişir. Avusralya Merez Banası nın faiz oranlarını reor düzeye indirmesinde, eonomi durgunlu ve yüse işsizliğe dair verilerin devam emesi eili olmuşur. İngilere Serbes Piyasa Alın Fiyalarını Eilediği Düşünülen Olaylar : arihinde, FED in ii gün süren Açı Piyasa İşlemleri Komiesi Toplanısı sona ermişir. Toplanıda aran enflasyonis ris nedeniyle faizlerin 0.5 puan yüselilere yüzde 1 seviyesinden yüzde 1.5 e çıarıldığı belirilmişir. Bununla birlie bundan sonrai arırım için eonomi verilerde yaşanaca değişimlerin izleneceği ve arırımın ölçülü bir oran ve zamanda gerçeleşirilebileceği dile geirilmişir. Bu ılımlı açılamalar sonrası ABD ahvillerinin faiz oranları gerileren ABD borsaları yüselmişir. Euro - Dolar pariesi ise bu arihe son 3 hafanın en yüse seviyesine ulaşmışır. Tüm bunlardan sonra bu arihe Ira ın devri lideri Saddam Hüseyin Ira yöneimine eslim edilmesi, piyasalar arafından o- lumlu bir siyasi gelişme olara algılanmışır : Avrupa Merez Banası(AMB) nın çeyre puanlı faiz arırımına arşın dolar, euro arşısında yüzde 1 daha değer azanmışır. AMB nin FED gibi u- zun solulu arırım yapmayacağı sinyali doları güçlendirmişir. Bu arihe siyasi basılara boyun eğmeyen AMB, son 5 yıldır il ez faiz arırmışır. AMB ısa vadeli faizi yüzde 'den,.5 seviyesine çemişir. Bu dönemde Euro Bölgesi'nde enflasyon yüzde.5 larda seyremeedir.. Avrupa yavaş yavaş aran enflasyon basısının yanı sıra düşü büyüme hızıyla da uğraşmışır. AB de 005 orası iibariyle büyüme %1 dolaylarında gerçeleşmişir. AB li siyasiler yeni yeni başlayan canlanmanın deselenmesi için faiz arırımına gimenin doğru olmayacağını elin emeye çalışmışlardır. ABD. de açılanan son verilerin güçlü büyümeye işare emesi de doların euro arşısında güçlenmesine neden olmuşur : Dünya borsalarının piyasa değerlerini.4 rilyon dolar düşüren ve bir hafadır süren saışların arası Mar 007 de esilmişir. Asya, Avrupa ve ABD de ucuzlayan hisselere gelen alımlarla borsa endesleri yüselmişir. Asya da hisseler son 3 ayın en büyü arışını aydederen Avrupa borsaları da Şuba ayının sonundan Mar ayının il hafasına adar il ez yüselmişir : Başbaan Tayyip Erdoğan ın ABD Başanı George W. Bush ile yapığı görüşmenin ardından Kuzey I- ra a operasyon onusundai ansiyonun düşmesi, piyasalara olumlu yansımışır. Ayrıca yurdışı borsalardai olumlu seyir de içeridei alımların armasını sağlamışır. Perol fiyaları dolardan fazla bir arışla erar 96 doların üzerine çımış ve reor ırmışır. Perolde yaşanan arışa dolardai değer aybının sürmesi ve solara ilişin olumsuz belenilerle spe- 140

13 ülaif alımlar eili olmuşur. Perol fiyalarında Ağusos oralarında 70 dolardan başlayan yüseliş, düşü dolar, speülaif alep ve jeopolii gerginlilerin arza yöneli endişeleri örülemesiyle 100 dolar sınırına adar dayanmışır. Uluslararası piyasalarda perol fiyalarındai arış hız eseren, aynı arihe alın fiyaı son 8 yılın zirvesine yüselmişir. Alının ons fiyaı, spo piyasada 807 dolar 60 senle son 8 yılın en yüse seviyesine çımışır. Fiyaların armasında yüse perol fiyaları ve doların zayıflığı eili olmuşur. Alının hızlı yüselişinde reora ulaşan perol fiyalarının yanısıra doların Euro arşısında en düşü seviyelere gerilemesi de eili olmuşur. Alın bundan öncei arihi reorunu, 1980 yılında onsu 875 dolarla ırmışır. Bir öncei hafa 96 dolara adar yüselere reorlar ıran perol fiyaları, ar saışıyla gerilemişir : Morgage rizinin yaraığı hasarı en aza indirmeye çalışan ABD hüümeinin morgage redi finansörleri o- lan Fannie Mae ve Freddie Mac i devralması global borsalara doping eisi yapmışır. Asya borsalarında yüseliren, Avrupa ve ABD borsalarında da alış sesleri yüselmişir. Hafanın il işlem günü ABD borsalarının vadeli işlemlerinde Dow Jones %.5 Nasdaq endeslerinde % 3 civarında yüseliş gözlenmişir. ABD. 10 yıllı Hazine ağıları da arihinde son ayın en iyi gününü yaşamışır. Avrupa borsaları da il işlem gününe büyü coşu ile başlamışır. Alman Dax Endes i gün içinde % 4 e dayanan yüseliş aydemişir. Fransa Cac Endesi ise % 4.59 oranında değer arışı yaalaren, İngilere de borsanın azancı % 3.81 düzeyini bulmuşur. Dünya borsalarında bayram havası esiren Fannie Mae ve Freddie Mac e amulaşırması ile piyasaların endisini güvende hissemeye başladığı ve ABD yöneiminin rizin derinleşmesine izin vermeme için elindei üm ensrümanları ullanacağı yönündei beleninin olumlu bir hava esirdiği vurgulanmışır. Anca dünyanın en büyü üçüncü borsası olan Londra Borsası (LSE), bu arihe yaşanan eni bir asalı nedeniyle am yedi saa boyunca apalı almışır. Tüm dünya borsalarında büyü bir coşu yaşanıren Londra da daha farlı bir hava esmişir. Teni bir asalı nedeniyle işlemler dururen, am 7 saa boyunca hiç bir işlem gerçeleşmemişir. Diğer arafan Londra Borsası ile birlie TradElec işlem plaformunu ullanan Güney Afria Borsası nda da işlemlerde asalı yaşanmışır : Uluslararası piyasalarda perol fiyaları, yaırımcıların Perol İhraç Eden Üleler Örgüü nün (OPEC) büyü bir üreim esinisine gideceği belenisi nedeniyle yüselmişir. Avrupa da öğle saalerinde Oca eslimi ABD ipi hafif ham perolün varil fiyaı,47 dolar arara 48,75 dolar olmuşur. Londra da Bren ipi ham perol de,06 dolar değer azanara varili 48,7 dolara adar yüselmişir. Bununla birlie Uluslararası Para Fonu (IMF) heyeinin Oca ayı başında Türiye ye geleceği bildirilmişir arihinde Hazine ve Dış Ticare Müseşarlığından yapılan açılamaya göre, Türiye ile IMF arasında bir program yapılmasına ilişin eni çalışmalarda önemli ilerlemeler sağlanmışır. Bununla birlie ABD eonomisi derin durgunluğa doğru gideren FED, birço Amerian vaandaşının hisseiği eonomidei gerilemenin eilerini azalma umuduyla göserge faiz o- ranını indirmeye hazırlanmışır. Piyasada FED in faizleri indireceğine belenisi gerçeleşmiş gibi algılanmışır. Düşü maliyeli borçlanmayla, insanlar ve iş sahipleri daha fazla harcama yapmaya eşvi edile- 141

14 re, eonominin canlandırılması hedeflenmişir : arihinde Avrupa nın Euro ullanım urallarını gevşemesi önerisinde bulunan IMF, Eurolizasyon olmadan döviz borcunun ehdi yaramaması için iç asarrufun daha fazla önem azandığını ifade emişir. IMF Başanı Dominique Srauss-Kahn, G-0 liderlerinin Londra zirvesinde aahhü eiği 1.1 rilyon dolar uarındai fonların bir bölümünün bir aç hafa içinde ullanılma için hazır olabileceğini belirmişir. Dünyanın en büyü iinci eonomisi Japonya, yine bu arihe en az 100 milyar dolarlı (10 rilyon Yen) yeni bir eonomiyi canlandırma paeini devreye soacağını açılamışır. Önlem paei, enerji, sağlı, sosyal yardım, çevre enolojileri, ülür, moda, urizm, işçilere ve üçü işlemelere yardım, bölgesel eonomileri deselemeyi apsamışır. Alın fiyalarındai ırılma arihlerinde birço eonomi, siyasi, sosyal olayın yaşanması ve alernaif yaırım araçları olan döviz urlarında ve faiz oranlarında biraım değişimlerin sözonusu ırılma arihlerinde gerçeleşmesi, alın piyasasının gelişmiş ülelerdei eonomi, polii, sosyal olaylardan eilendiğini, bununla birlie döviz urları ve faiz oranlarındai volailienin ve fiya isirarsızlarının Türiye ve İngilere de serbes piyasa alın fiyalarına ei eiğini gösermeedir. Çalışmanın bu bölümünde ırılma noaları belirlendien sonra oşulsuz varyansai ırılmaların oynalı süreğenliğinde meydana geirdiği ısa ve u- zun vadeli eileri ölçme amacıyla CGARCH(1,1) modelinde ırılma noaları ula değişen olara modele elen- Aaie bilgi rieri (AIC), Ljung-Box Q esleri sonucunda en iyi model GARCH(1,1) olara bulunmuşur. mişir. CGARCH modeline ilişin sonuçlar Tablo 4 e göserilmişir 3. Tüm CGARCH paramereleri isaisisel olara anlamlı çımışır. Oynalıa meydana gelen ırılmalar diae alınmadığında TR ve UK için ısa dönemli oynalı süreğenlileri sırasıyla ve 0.749; uzun dönemli oynalı süreğenlileri ise sırasıyla ve olara hesaplanmışır. Kırılmalar diae alındığında ise TR ve UK için ısa vadeli oynalılar 0.07 ve ya düşmeedir. Uzun vadeli oynalı süreğenliler ise TR için 0.531, UK için 0.84 ye inmişir. Kısaca ırılmalar diae alındığında TR için ısa ve uzun vadeli süreğenliler sırasıyla %89 ve %15 azalıren; UK için ise süreğenlilerdei azalma oranı sırasıyla %87 ve %15 olmaadır. Dolayısıyla oynalıa meydana gelen şolar ısa ve uzun dönemli olara fiya hareelerinde dalgalanma meydana geirmeedir. 3 CGARCH ahminlemesi aşamasında varyans eşililerindei sadece anlamlı ırılmaların dahil edildiği model ile üm ırılma noalarının elere elde edilen model sonuçlarında oynalı süreğenliği değerleri birbirine ço yaın çımasından öürü modellerden biri ablo olara göserilmişir. Ayrınılı bilgi için bz. Marcelo e al (007), Wang ve Moore (007), Mali e al (005), Mali ve Hassan (004). 14

15 Yaay ablo girece 143

16 6. Sonuç ve Öneriler Finansal piyasalarda ris unsurunun önem azanmaya başlaması ve ölçülebilirliği ile birlie yaırımcılar, asarruflarını değerlendiriren daha somu verilerle, daha diali ararlar almaya başlamışlardır. Bu nedenle finansal sınırlar oradan almaa, yaırımcılar asarruflarını alernaif piyasalarda, alernaif yaırım a- raçlarıyla değerlendirmeyi ercih emeedirler. Finansal sınırların oradan alması yaırımcılar açısından birço avanajla birlie biraım dezavanajları da beraberinde geirmeedir. Öylei özellile az gelişmiş ve gelişmee olan üle eonomileri gelişmiş finansal piyasalarda oraya çıan her ürlü haberden, eonomi, polii ve sosyal gelişmeden eilenmeedir. Bu durumun en güzel örneği gelişmiş bir eonomi olan ABD eonomisinde 006 Mayıs arihi iibariyle başladığı abul edilen morgage rizidir. Sözonusu riz, içsel dinamilerle ABD eonomisine zarar vermenin öesinde öncelili olara gelişmiş üle eonomilerini barındıran Avrupa Birliği ni eilemişir. Daha sonra ise gelişmee olan Türiye eonomisini eilemiş ve Çin e adar uzanmışır. İçinde bulunulan dönemde ise eilerini yavaş yavaş yiirmee, eonomi gösergeler normal seyirlerine dönmeedirler. Bu eiler nedeniyle siyasi liderler ve devle başanları Merez Banaları aracılığıyla çeşili önlemler alma zorunda almışlar, diğer bir ifadeyle devle müdahaleleri gündeme gelmişir. Finansal sınırların oradan almasıyla birlie elaffuz edilmeye başlanan eonomiler arasındai bu eilenme süreci finansal isirarı bozmaa, finansal gösergelerde ırılganlılara neden olmaadır. Türiye ve İngilere için 17/07/003 06/08/009 döneminde alernaif yaırım aracı olara serbes piyasa alın fiyalarını apsayan bu çalışmada, Yinelenen Biriimli Kareler Meodu (Ieraed Cumulaive Sums of Squares Mehod - ICSS) aracılığıyla serbes piyasa alın fiyalarına ai finansal ırılma arihleri belirlenmiş, ırılma arihlerinde Türiye ve İngilere için eonomi, polii ve sosyal gelişmeler incelenmişir. Ayrıca çalışmada, MIT esi sonucunda bulunan anlamlı ırılma noalarının ısa ve uzun dönemli oynalı süreğenliği üzerindei eisini espii amacıyla söz onusu ırılma arihlerini emsil eden ula değişenler, CGARCH modelindei alıcı rend bileşeni ve geçici bileşen eşililerine onmuşur. Çalışma sonucunda alernaif yaırım araçları olması nedeniyle Türiye ve İngilere serbes piyasa alın fiyalarının, döviz ve faizde meydana gelen değişililerden ve bu değişilileri yaraan faörlerden eilendileri ve özellile siyasi gelişmeler nedeniyle fiya isirarını sağlayamadıları espi edilmişir. Bununla birlie CGARCH modeline ilişin sonuçlar incelendiğinde ırılmaların diae alınmasıyla birlie TR için ısa ve uzun vadeli süreğenlilerin sırasıyla %89 ve %15 azalıren; UK için ise süreğenlilerdei azalma oranının sırasıyla %87 ve %15 olduğu espi edilmişir. Bu noadan hareele oynalıa meydana gelen şoların ısa ve uzun dönemli olara fiya hareelerinde dalgalanma meydana geirdiği söylenebilir. Kaynalar AYHAN A. D., KASMAN A., (009). De Jure ve De Faco Kur Rejimlerinin Maroeonomi Değişenlerin Oynalığına Eisi, İisa İşleme ve Finans Dergisi, 4, (78), 46-69, ISSN: X SHAMIRI A. ve ISA Z., (009). Modeling and Forecasing Volailiy of he Malaysian Soc Mares, Journal of Mahemaics and Saisics 5 (3): SANSÓ A., ARAGÓ V., CARRION J. L., (004). Tesing For Changes in he Uncondiional 144

17 Variance of Financial Time Series, Revisa de Economía financiera,, 1-4 ÉGERT B. ve ZUMAQUERO M. A., (008). Exchange Rae Regimes, Foreign Exchange Volailiy, and Expor Performance in Cenral and Easern Europe: Jus anoher Blur Projec?, Review of Developmen Economics, 1(3), , BOLLERSLEV, T. (1986). Generalized Auoregressive Condiional Heeroscedasiciy, Journal of Economerics 31, CHEONG C. W., NOR A.H. S. M., ISA Z., (007). Long Persisence Volailiy and Lins Beween Naional Soc Mare Indices, Inernaional Research Journal of Finance and Economics, ISSN Issue 7, LAMOUREUX C. G. ve LASTRAPES W. D.,, (1990). Persisence in Variance, Srucural Change, and he GARCH Model Journal of Business & Economic Saisics, 8, (), 5-34 RAPACH D. E., STRAUSS J. K., (008). Srucural Breas and GARCH Models of Exchange Rae Volailiy, Journal of Applied Economerics, 3: ENGLE, R.F. (198) Auoregressive Condiional Heeroscedasiciy wih Esimaes of he Variance of U.K. Inflaion, Economerica 50, ENGLE, R.F., T. BOLLERSLEV (1986). Modeling he Persisence of Condiional Variances, Economeric Review 5, 1 50 MALIK F., EWING B. T., PAYNE J. E., (005). Measuring Volailiy Persisence in he Presence of Sudden Changes in he Variance of Canadian Soc Reurns, Canadian Journal of Economics / Revue canadienne d Economique, 38, (3), Prined in Canada / Imprime au Canada MALIK F, (003). Sudden Changes in Variance and Volailiy Persisence in Foreign Exchange Mares, Journal of Mulinaional Financial Managemen 13: MALIK F., HASSAN S. A., (004). Modeling Volailiy In Secor Index Reurns Wih GARCH Models Using An Ieraed Algorihm, Journal of Economıcs And Fınance, Volume 8, Number, Summer KLAASSEN F., (00). Improving GARCH Volailiy Forecass wih Regimeswiching GARCH, Empirical Economics 7: INCLAN, C., and G.C. TIAO (1994) Use of Cumulaive Sums of Squares for Rerospecive Deecion of Changes of Variance, Journal of he American Saisical Associaion 89, MANSUR I., COCHRAN S. J., SHAFFER D., (007). Foreign Exchange Volailiy Shifs and Fuures Hedging: An ICSS-GARCH Approach, Review of Pacific Basin Financial Mares and Policies, 10, (3): MARCELO J. L. M., QUIR OS J. Luis Miralles, QUIR OS M. D. M. M., (008). Asymmeric Variance and Spillover Effecs Regime Shifs in he Spanish Soc Mare, Inernaional. Financial Mares, Insiuions and Money 18: 1 15 EĞİLMEZ M., (009). Küresel Finans Krizi: Para Siseminin Eleşirisi, Remzi Kiabevi, 4. Basım, NEWEY, W. K., WEST, K. D. (1994), Auomaic Lag Selecion in Covariance Marix Esimaion, Review of Economic Sudies, 61: HAMMOUDEH S., HUIMIN L., (008). Sudden Changes in Volailiy in Emerging Mares: The case of Gulf Arab Soc Mares, Inernaional Review of Financial Analysis APAK S., AYTAÇ A., (009). Küresel Krizler: Kronoloji Bir Değerlendirme ve Analiz, Avcıol Basım Yayın, İsanbul, KORKMAZ T., ÇEVİK E. İ., ÖZATAÇ N., (009). Tesing for Long Memory in ISE Using ARFIMA-FIGARCH Model and Srucural Brea Tes, Inernaional Research Journal of Finance and Economics, ISSN Issue 6: ALSHIMMIRI T., ALDIHANI T., (006). Informaion Transmission beween Small and Large Soc Reurns In Kuwai Soc Exchange, JGC, 14 (1),, 5-36 FERNANDEZ V., LUCEY B. M., (007)., Porfolio Managemen Under Sudden Changes in Volailiy and Heerogeneous İnvesmen Horizons, Physica A 375: FANG W S., MILLER S. M., LEE C. S., (008). Cross-Counry Evidence on Oupu Growh Volailiy: Nonsaionary Variance and GARCH Models, Scoish Journal of Poliical Economy, 55, (4): CHEN Z., DAIGLER R. T., PARHIZGARI A. M., (006). Persısence Of Volaılıy In Fuures Mares, The Journal of Fuures Mares, 6, (6), Finans-Almana; 003, 004, 005, 006, 007, 008, 009 Hürriye Gazeecili ve Mabaacılı AŞ., 003, 004, 005, 006, 007, 008, 009 Arşivleri Doğan Gazeecili A.Ş., 003, 004, 005, 006, 007, 008, 009 Arşivleri Turuvaz Gazee Dergi Basım A.Ş., 003, 004, 005, 006, 007, 008, 009 Arşivleri 145

FİNANSAL KIRILGANLIKLAR: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE UYGULAMA

FİNANSAL KIRILGANLIKLAR: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE UYGULAMA Elekronik Sosyal Bilimler Dergisi www.esosder.org Elecronic Journal of Social Sciences info@esosder.org Yaz-010 Cil:9 Sayı:33 (1-140) ISSN:1304-078 Summer-010 Volume:9 Issue:33 FİNANSAL KIRILGANLIKLAR:

Detaylı

Faiz Oranı, Getiri Farkı ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Örneği (1990-2006)

Faiz Oranı, Getiri Farkı ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Örneği (1990-2006) Doz Eylül Üniversiesi İisadi ve İdari Bilimler Faülesi Dergisi, Cil:4, Sayı:1, Yıl:009, ss.43-58. Faiz Oranı, Geiri Farı ve Eonomi Büyüme: Türiye Örneği (1990-006) Rahmi YAMAK 1 Ban TANRIÖVER Alınma Tarihi:

Detaylı

Almon Gecikme Modeli ile Domates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği

Almon Gecikme Modeli ile Domates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urjans.com Almon Gecime Modeli ile Domaes Üreiminde Üreim-Fiya İlişisinin Analizi: Türiye Örneği a Şenol ÇELİK*,

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

EXPORT-FOREIGN DIRECT INVESTMENT RELATIONSHIP IN TURKISH ECONOMY:A TIME SERIES ANALYSIS. Abstract. Özet

EXPORT-FOREIGN DIRECT INVESTMENT RELATIONSHIP IN TURKISH ECONOMY:A TIME SERIES ANALYSIS. Abstract. Özet Eonomi ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 6, Cil:3, Yıl:, Sayı:1, 3:117-16 TÜRK EKONOMİSİNDE İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM İLİŞKİSİ: BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ Mura KARAGÖZ İnönü Üniversiesi, İİBF,

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

TÜRKİYE DE YAŞAM BEKLENTİSİ EĞİTİM SÜRESİ İLİŞKİSİ: MVAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfettin Erdoğan 1

TÜRKİYE DE YAŞAM BEKLENTİSİ EĞİTİM SÜRESİ İLİŞKİSİ: MVAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfettin Erdoğan 1 The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Managemen 008, Volume III Fall TÜRKİYE DE YŞM EKLENTİSİ EĞİTİM SÜRESİ İLİŞKİSİ: MVR MODELİ İLE İR NLİZ Seyfein Erdoğan ÖZET Hilal ozur Eğiim harcamaları, beşeri

Detaylı

BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ

BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ Doğuş Üniversiesi Dergisi, 6 () 25, 5-23 BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ THE EFFECT OF ADVERSE SELECTION AND MORAL HAZARD ON BANK LENDING Şehnaz Baır YİĞİTBAŞ Çanaale Onseiz Mar

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory. 3 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 3, Ocak-Haziran 9, ss.39-337 VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ Sevda GÜRSAKAL

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Uluslararası Ham Petrol ve Altın Fiyatlarının Amerian Doları ile İlişisi: Amiri Bir Uygulama Mehmet Şentür 1 Yusuf Erem Abaş 2 Uğur Adıguzel 3 Özet Bu çalışmada, uluslararası altın ve etrol fiyatlarının

Detaylı

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003 Türiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındai Nedenselli İlişisi: 1984-2003 The Causal Relationship Between Exchange Rates and Inflation in Turey:1984-2003 Yrd.Doç.Dr. Erem GÜL* Yrd.Doç.Dr. Ayut EKİNCİ**

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Volume 5 Number 4 2014 pp. 71-88 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Aydın Yüksel a Aslı Yüksel b Öze: Bu makale Ağusos 2007 arihinde oraya

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

İdeal Sınıf Mekanının Yapay Sinir Ağı Modeli İle Belirlenmesi

İdeal Sınıf Mekanının Yapay Sinir Ağı Modeli İle Belirlenmesi 6 h Inernaional Advanced Technologies Symposium (IATS ), 6-8 May 20, Elazığ, Turey İdeal Sınıf Meanının Yapay Sinir Ağı Modeli İle Belirlenmesi H. D. Arslan, M. Ceylan 2, K. Çınar, P. Dinç 3 Selçu Üniversiesi,

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer Volume Number 3 011 pp. 1-17 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com RMD Hesaplamalarında Volailie Tahminleme Modellerinin Karşılaşırılması ve Basel II Yaklaşımına Göre Geriye Dönük Tes Edilmesi: İMKB 100 Endeksi

Detaylı

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Öze Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Dr. Veli YILANCI İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi

Detaylı

GÜNLÜK YATIRIM BÜLTENİ

GÜNLÜK YATIRIM BÜLTENİ Araştırma GÜNLÜK BÜLTEN 8 Ocak 213 GÜNLÜK YATIRIM BÜLTENİ Piyasalara Bakış 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, 4/12 1/12 Yurtdışı piyasalarda kar satışları etkili. S&P 5 endeksi %.31 eksiyle günü tamamladı. Bu sabah

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN. 27 Ekim 2008. Piyasa Verileri

GÜNLÜK BÜLTEN. 27 Ekim 2008. Piyasa Verileri 1 Piyasa Verileri Para Piyasaları : GÜNLÜK BÜLTEN 27 Ekim 2008 Piyasalarda Merkez Bankaları ve hükümetlerin piyasaları rahatlatmak için aldıkları önlemler piyasaları rahatmak için yeterli olmuyor. Gerek

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

Uluslararası Portföy Yönetiminde Rejim Geçişken Karar Destek Modelleri: Gelişmekte Olan Menkul Kıymet Piyasaları Üzerine Bir Uygulama

Uluslararası Portföy Yönetiminde Rejim Geçişken Karar Destek Modelleri: Gelişmekte Olan Menkul Kıymet Piyasaları Üzerine Bir Uygulama İşleme ve İkisa Çalışmaları Dergisi Cil 2, Sayı 2, 2014, ss.27-43 ISSN:2147-804X hp://www.islemeikisa.com Uluslararası Porföy Yöneiminde Rejim Geçişken Karar Desek Modelleri: Gelişmeke Olan Menkul Kıyme

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi Finans Poliik & Ekonomik Yorumlar 2007 Cil: 44 Sayı:512 43 Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yönemi İle Analizi Öze Bülen GÜLOĞLU 1 Ayşe AKMAN 2 Bu çalışmada, Mar 2001-Mar 2007 arihleri arası dönemde

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

31/12/2011-31/03/2012 tarihleri arasında fon getirisi %2,11 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi %2,49 olarak gerçekleşmiştir.

31/12/2011-31/03/2012 tarihleri arasında fon getirisi %2,11 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi %2,49 olarak gerçekleşmiştir. GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2012 YILI 3 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi genel olarak 2011 yılını bir önceki yıldan devraldığı Euro

Detaylı

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX Dumlupınar Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi / Dumlupınar Universiy Journal of Social Sciences BORSA YATIRIM FONLARININ ENDEKS PİYASALARDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İMKB-30 ENDEKSİ ÜZERİNE

Detaylı

GÜNE BAŞLARKEN 31 Ağustos 2009

GÜNE BAŞLARKEN 31 Ağustos 2009 GÜNE BAŞLARKEN 31 Ağustos 2009...ekonomikarastirma@halkbank.com.tr... YURTİÇİ GELİŞMELER Yurtiçi Piyasalar-Döviz B ankalararası döviz piyasasında dolar kuru bugün açılışta, euro dolar paritesine odaklı

Detaylı

7. SINIF MATEMATİK A. 2. Aşağıdakilerden hangisi 2

7. SINIF MATEMATİK A. 2. Aşağıdakilerden hangisi 2 . Mee, şeilei gibi puanlanmış heef ahasına 2 aış yapıyor. Poziif am sayıların oluğu her bölgeye iişer o, negaif am sayıların oluğu her bölgeye üçer o isabe eiriyor. Mee isabe eiriği her o için o bölgeei

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması Uluslararası Alanya İşleme Fakülesi Dergisi Inernaional Journal of Alanya Faculy of Business Yıl:014, C:6, S:3, s. 1-13 Year:014, Vol:6, No:3, s. 1-13 Vadeli İşlem Piyasasında Opimal Hedge Rasyosunun Saik

Detaylı

, t anındaki birey sayısı (popülâsyon büyüklüğü) olmak üzere,

, t anındaki birey sayısı (popülâsyon büyüklüğü) olmak üzere, Kaosu Kaosan Kuraralım ve Rasgeleliğin Haını Verelim Kaos sözcüğü ile ilgili Tür Dil Kurumu web sayfasındai Güncel Türçe Sözlü e yazılı olanlar: aos (isim, a os, Fransızca). Evrenin düzene girmeden öncei

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN. 15 Aralık 2008. Piyasa Verileri

GÜNLÜK BÜLTEN. 15 Aralık 2008. Piyasa Verileri 1 Piyasa Verileri Para Piyasaları : GÜNLÜK BÜLTEN 15 Aralık 2008 Yurtiçi ve yurtdışında önemli verilerin açıklanacağı bir haftaya başlıyoruz. Piyasalar da yurtdışında bugün NY Fed endeksi, ABD sanayi üretimi

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 2, 2010 53 FİNANSAL PİYASA ETKİNLİĞİ: S&P 500 ÜZERİNE BİR UYGULAMA Erhan DEMİRELİ *, Gökuğ Cenk AKKAYA ** ve Elif İBAŞ *** Öze Finansal ekinlik kavramı

Detaylı

EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL

EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL Ümran M. TEKŞEN KAHRAMAN *, Aşır GENÇ ** ÖZET Bu çalışmada, eşiksel ooregresif (TAR) modeller sınıfından kendinden

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ TAHVİL DEĞERLEMESİ Doç. Dr. M. Mee DOĞANAY Prof. Dr. Ramaza AKTAŞ 1 İçerik Tahvil ve Özellikleri Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı