598 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "598 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016"

Transkript

1 598 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Döviz Kuru, Alın Fiyaları ve Borsa Geirileri Yönünün Yüksek Dereceden Markov Zincirleri leri ile Tahmini Esimaion of Direcion of Exchange Rae, Gold Price and Sock Marke Reurns wih High Order Markov Chain s Prof. Dr. Süleyman Bilgin Kılıç (Çukurova Universiy, Turkey) Salih Çam (Çukurova Universiy, Turkey) Absrac This sudy uses a hybrid high order Markov Chains o predic direcion of exchange rae, gold price and sock marke reurns wih he Arificial Neural Nework Algorihm as an esimaor of ransiion probabiliy marix. Many forecasing echniques are used o examine he direcion of reurns forecasing in he lieraure such as Markov Chains and Arificial Neural Nework Algorihm. In his sudy, i is aimed o combine hese wo echniques and o uilize he predic values of he Arificial Neural Nework Algorihm for calculae ransiion probabiliies marix. Calculaions show ha he hybrid model gives high correc classificaion probabiliies besides of well approximaed ransiion probabiliies. Reurns series of USD/TRY exchange rae, closing price of Borsa Isanbul Sock Exchange and gold prices cover he period of 01/01/2003 and 31/01/2016. All series are obained from daabase of Cenral Bank of Turkey. As a resul, alhough he ransiion probabiliies almos equal o 0.5 and so esimaion of hese series are no easy, he ransiion probabiliies and correc classificaion probabiliies gained from he hybrid model provide subsanial informaion relaed o direcion of reurns forecasing. Besides, esimaed model provide valuable informaion o individual invesors and companies, and could help hem o ake posiion agains o risks. 1 Giriş Ekin piyasa hipoezi Amerikalı ekonomis Fama (1970) arafından oraya aıldığından beri birçok araşırmaya konu olmuşur. Fama (1970) göre ekin bir piyasa yeerince büyükür ve bu piyasada birbirleri ile kar maksimizasyonu için rekabe eden birçok akör vardır. Dolayısıyla ek bir alıcı veya saıcı piyasada fiyalama yapamaz. Genel olarak ekin piyasalar zayıf ekin piyasalar, ora ekin piyasalar ve güçlü ekin piyasalar olmak üzere üç şekilde karşımıza çıkmakadır. Zayıf ekin piyasa hipoezine göre verilerin arihsel özelliklerinden yola çıkarak gelecek ile ilgili çıkarım yapılamaz. Diğer bir ifade ile eknik analiz yardımı ile uzun dönemde piyasa oralama geirisinin üsünde bir geiri elde emek mümkün değildir. Ora ekin piyasa hipoezine göre ise yeni bir bilgi büün akörler arafından hemen elde edilmekedir. Sonuç olarak ora ekin bir piyasada bilgi fiyalanmışır ve oralamanın üsünde geiri sağlamaz. Bu ür bir piyasada oralamanın üsünde geiri sağlamak için halka açık olmayan (içerden) bilgi sağlanmalıdır. Nihaye güçlü ekin bir piyasada, halka açık bilginin yanında içerden bilgi de oralamanın üsünde kar sağlamak adına yarar sağlamayacakır. Bir piyasanın yeerince büyük olması sadece iç piyasadaki akör sayılarına bağlı değildir. Küreselleşen piyasalar ile birlike aran dış icare, iç piyasalara yabancı sermaye girişini ve yabancı yaırımcı sayısını arırmışır. Dolayısıyla icare ilişkilerin olduğu ekonomilerde meydana gelen bir şok direk olarak iç piyasadaki yabancı yaırımcıları ve döviz kuru üzerinden ihraca yapan yerli yaırımcıları ekilemekedir. Bu nokada hem yabancı yaırımcılar hem de yerli yaırımcılar açısından başa döviz kuru olmak üzere finansal piyasaların gelecek değerlerini öngörebilmek çok önemlidir. Bundan dolayı bu piyasalar ile ilgili eksra bir bilgi elde edilmesi yaırımcılara avanaj sağlamanın yanında sözü geçen piyasaların doğru bir şekilde ahmin edilmesi hükümeler, şirkeler ve yaırımcılara risklere karşı pozisyon alma şansı da anıyacakır. Örneğin hükümeler açısından döviz kurunun kısa ve ora vadede nasıl hareke edeceği ile ilgili eksra bir bilgi, uygulayacakları para poliikalarını daha ekin kullanmalarına yardımcı olacakır. Bireysel bir yaırımcının eksra bir bilgiye sahip olması ise uzun dönem geirisini oralama geirinin üsüne çıkarmasını sağlayacakır. Bu çalışmaya konu olan piyasalar ekin piyasalar ya da ekin piyasalara en yakın piyasalardır. Dolayısıyla bu piyasalarla ilgili doğru ve güçlü ahminler elde emek karar alıcılara ve yaırımcılara hareke alanı sağlayacakır. 2 Lieraür Markov zincirleri ve yapay sinir ağlarının uygulama alanları oldukça genişir. Markov zincirleri fizik, inerne, isaisik, ikisa, maemaiksel biyoloji, müzik ve spor gibi birçok alanda kendine yer bulmuşur. Yapay sinir ağları ise finans, haberleşme, ıp ve ilaç sanayi v.b gibi geniş bir uygulama alanına sahipir. Özellikle Markov zincirleri modelleri döviz kuru, alın fiyaları ve borsa verileri gibi gelecek değerlerinin ahmin edilmesi güç olduğu değişkenlerde sıklıkla kullanılmışır. Bu ekniklerin finans alanındaki uygulamalarının birkaçı burada özelenmişir. Ryan (1973) borsa harekelerini Markov zincirleri modellerini kullanarak ahmin emişir. Ryan yapığı analizler sonucunda Markov zincirleri modelinin borsa harekeleri ile ilgili önemli bilgiler verdiğini

2 SESSION 2D: Finans II 599 gösermişir. Engel ve Hamilon (1990) Amerikan dolarındaki ani iniş ve çıkışları Markov zincirleri modellerini kullanarak serinin rassal bir süreç izleyip izlemediğini başka bir ifade ile serinin Markov zincirleriyle ahmin edilip edilemeyeceğini araşırmışır. Yapılan analizler doğrulusunda yazar, incelediği dönem çerçevesinde serinin rassal yürüyüşen daha iyi performans göserdiğini bulmuşur. McQueen (1991) Markov zincirleriyle dönemine ai yıllık borsa geirisi serisinin Markov sürecine uyduğunu gösermişir. Başka bir ifade ile borsa geirilerinin Markov zincirleri modelleriyle ahmin edilebileceği sonucuna varmışır. Marsh (2000) çalışmasında iki durumlu Markov zinciri modelini üç günlük döviz kuru geiri oranları serisine uygulamış ve serinin Markov sürecine uyduğu sonucuna varmışır. Marsh analizine Alman Markı, İngiliz Serlini ve Japon Yenini dahil emiş ve bu üç döviz kuru serisini üç ayrı dönemler halinde analiz emişir. Araşırmacı , ve dönemleri olarak ele aldığı serilerin birinci dönemler için en iyi performansı sergilediklerini, dönem aralığı arıkça Markov zincirlerinin ahmin performansının biraz düşüğünü gözlemlemişir. Benzer bir çalışma Mills ve Jordanov (2003) arafından yapılmış ve dönemini kapsayan borsa verileri kullanılmışır. Yazarlar yapıkları analizler sonucunda Markov zincirlerinin özellikle uzun dönemde daha iyi ahmin performansı sergilediğini sonucuna varmışlardır. Kanas (2003) Amerika borsa verilerini dönemi için dör faklı ahmin ekniği kullanarak analiz emişir. Kanas ikisi paramerik ikisi non-paramerik olan eknikler arasından Markov zincirleri ve yapay sinir ağları algorimasının en az diğer iki eknik kadar iyi performans göserdiklerini bildirmişir. Ayrıca çalışmada dör değerlendirme krieri uygulanmış ve bu krierlere göre en iyi performansı Markov zincirleri gösermişir. Can ve Öz (2009) USD döviz kurunu saklı Markov zincirleri modelini kullanarak ahmin emişlerdir dönemi verileri kullandıkları çalışmalarında araşırmacılar, 2008 yılı için döviz kuru harekelerini başarılı bir şekilde ahmin emişlerdir. Aşkın, Güzin ve Gülüzar (2012), alın fiyalarının geiri yönlerini yılları arası günlük veriler kullanarak analiz emişler ve Markov zincirleri modellerinden anlamlı sonuçlar elde emişlerdir. Ayrıca Kılıç (2013) ve Onalan (2014) çalışmalarında TL/USD döviz kurunu Markov zincirleri yardımıyla ahmin emiş ve önemli bilgiler elde emişlerdir. İlarslan (2014) İMKB 10 indeksindeki on bankandan dokuz anesinin hisse senedi fiyaları hakkında doğru öngörüler yapmışır Yukarıda Markov zincirleri ile ilgili lieraürdeki çalışmaların bir kısmı özelendi. Burada ise yapay sinir ağları algorimasının finansal veriler ile uygulamasını içeren çalışmalar özelenecekir. Markov zincirleri modellerinde olduğu gibi özellikle döviz kuru ve borsa verilerinin gelecek ahminleri için yapay sinir ağları algoriması oldukça fazla kullanılmışır. Zhang ve Hu (1998) giriş kamanı ve gizli kamandaki düğüm sayılarının ağın performansı üzerindeki ekisini araşırdıkları çalışmalarında, Pound/USD döviz kuru serisini analiz için kullanmışlardır. Ampirik sonuçlar doğrulusunda yapay sinir ağları algorimasının araşırmada kullanılan lineer modellerden daha iyi ahmin performansı göserdiklerini gözlemlemişlerdir. Ayrıca ağ performansının verinin sıklığına göre de iyileşiğini bildirmişlerdir. Shin ve Han (2000) Won/USD döviz kuru değerlerini ahmin eikleri çalışmalarında Geneik algorima ile Yapay sinir ağları algorimasını birlike kullanımının amin eden sonuçlar verdiğini gösermişlerdir. Ayrıca Nag ve Mira (2002) de Geneik algorima ve Yapay sinir ağları algorimasını birlike kullanmış ve çalışmadaki diğer ekniklerden başarılı ahminler üreiğini gözlemlemişlerdir. Diğer bir çalışmada ise Leung, Chen ve Daouk (2000) Genel regresyon sinir ağları modelini döviz kuru fiyalarını analiz emek için kullanmışlar ve bu ekniğin kullanılan diğer ekniklere kıyasla iyi performans sergilediği sonucuna varmışlardır. Kamruzzaman ve Sarker (2003) Avusralya Dolarını beş farklı para birimi karşısındaki değerini Yapay sinir ağları algorimasıyla ahmin emişir. Kamruzzaman ve Sarker çalışmasında Yapay sinir ağları algorimasını ARIMA modeliyle beş kriere göre karşılaşırmış ve YSA dan daha başarılı ahminler elde emişir. Benzer şekilde Panda ve Narishman (2007) Rupi/USD döviz kurunun hafalık verilerinden yola çıkarak bir hafa sonraki değerini YSA, lineer ooregresif model ve rassal yürüyüş modelleriyle ahmin emişir. Yapılan değerlendirmelerden sonra YSA dan daha doğru ahminler elde emişlerdir. Gulseren, Kayakulu ve Daniels (2011) NASDAQ indeksi günlük verilerinin yaklaşık yedi aylık dönemini kapsayan veri seini çok kamanlı Yapay sinir ağları algoriması ve birkaç hibri modelin çıkıları üzerinden araşırmışır. Çalışmanın sonucuna göre çok kamanlı Yapay sinir ağları modelinin güçlü ahminler üreiği gözlemlenmişir. Borsa geirisi, alın fiyaları geirisi ve faiz geirisi verilerini konu alan çalışmasında Kılıç, Paksoy ve Genç (2014) serilerin YSA modeliyle ahminlerinin önemli bilgiler verdiği sonucuna varmışlardır. 3 Yönem Bu çalışmada USD/TL döviz kuru, alın fiyaları ve borsa verilerinin günlük geiri oranları kullanılmışır. Her bir değişkene ai ikinci dereceden ve üçüncü dereceden Markov zincirleri geçiş olasılıkları marisi hesaplanmışır. Değişkenlerin üçüncü dereceden geçiş olasılıklarını hesaplamak amacıyla giriş verisi son üç günün geiri yönünün poziif (+) veya negaif (-) olmasına bağlı olarak (+ + +), (+ + -), (+ - +), (- + +), (- - +), (- + -), (+ - -) ve (- - -) olmak üzere sekiz ade Yapay sinir ağı modeli ahmin edilmişir. Büün yapay sinir ağları modelleri için yaklaşık yüz deneme yapılmış ve en yüksek performansı göseren model seçilmişir. Performans krieri olarak Yapay sinir ağının oplam doğru ahmin eme başarısı ve geirinin iki yönünü minimum %50 doğruluka ahmin emesi dikkae alınmışır. İkinci dereceden geçiş olasılıkları marisini hesaplamak amacıyla ise giriş verisi son iki günün geiri yönünün poziif (+) veya negaif (-) olmasına bağlı olarak (+ +), (+ -),(- +) ve (- -) olmak üzere dör Yapay sinir ağı modeli ahmin edilmişir. Aynı şekilde büün Yapay sinir ağı modelleri için yaklaşık yüz deneme yapılmış ve

3 600 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 en iyi sınıflama başarısını göseren ağ yapısı ahmin edici olarak seçilmişir. Yapay sinir ağları modelleri hesaplanırken w giriş kamanı ile gizli kaman arasındaki ağırlıkları göseren maris, v ise gizli kaman ile çıkış kamanı arasındaki ağırlıkları göseren maris olarak hesaplanmışır. Yapay sinir ağının çıkısı olarak göserilebilir. Burada Y ( y 0, y1,..., ) y k R ( k1) Yˆ F [( V F ( W. T 2 1 ))] T ( p1) x1 ( x0, x1,..., x p ) R yapay sinir ağının giriş verisini emsil ederken, giriş verisine karşılık ağın çıkış verisini emsil emekedir. Ayrıca F ( W. ) giriş kamanından gizli kamana akivasyon fonksiyonudur ve şu şekilde göserilmekedir. 1 Burada F ( W 1 p j0 ) T q1) x1 F( ne ), F( ne )... F( ne ) R [2] 0( ) ne i( ) wij( ) x j( ), i 0,1,..., q 1( ) q( ). dir ve w ( ), =1,2,,q gizli kamandaki düğümlere giden T haa erimleridir. F [( V F1( W. ))] fonksiyonu ise gizli kamandaki ne girdinin v çıkış kamanı ağırlıklarıyla 2 çarpılmasıyla elde edilmişir (Yu ve diğerleri, 2007, s.28-29). Başka bir ifade ile ağın çıkısıdır. F 2 ( ne ) akivasyon fonksiyonu oluşurulan Yapay sinir ağı modellerinin performanslarına göre sigmoid fonksiyonu olarak seçilmişir. Eşilik [1] den elde edilen Yˆ ahmin değerleri geçiş olasılıkları marisini hesaplamak için kullanılmışır. Büün geçiş olasılıkları için n il...i 0 yüksek dereceden Markov zincirlerinde geçiş ipinin sayısını, p ˆ ilgili geçiş olasılığını ve m durum sayısını gösersin. Geçiş olasılıklarının en yüksek olabilirlik (EYO) ahmini şu şekilde hesaplanabilir. burada m n il n...1 i 1 p ˆ n n 1 i dır ve Yapay sinir ağının ahmin edilmiş değerleridir. Örneğin üç gün boyunca poziif geiri akip eden bir değişkenin bir adım sonraki geirisinin de poziif olma olasılığı poziif, poziif, poziif ( + + +) devam eden geirilerin sayısının bir sonraki gün poziif gerçekleşmiş geirilerin sayısına bölünmesiyle bulunmakadır. Birinci dereceden Markov sürecinde bir değişkene ai gözlemlerin sadece kendinden bir önceki gözlemden ekilendiğini daha eski gözlemlerden ekilenmediği varsayılmakadır. Faka ikinci dereceden ve üçünce dereceden Markov zincirlerinde bu varsayımın biraz gevşeilmesi gerekmekedir. P( / 0 i,..., 2 i2, 1 i1 ) P( / 2 i2, 1 i1 ) P( / 0 i,..., 2 i2, 1 i1 ) P( / 3 i3, 2 i2, 1 i1 ) Eşilik [4] ikinci dereceden Markov sürecini göserirken [5] üçüncü dereceden Markov sürecini gösermekedir. Buna göre üçüncü dereceden Markov zincirinin geçiş olasılığı marisi (8x2) boyuunda, ikinci dereceden Markov zincirinin geçiş olasılığı marisi ise (4x2) boyuunda olacakır 4 Uygulama Dolar/TL, Borsa İsanbul 100 indeksi ve alın fiyalarının geirileri için hesaplanan geçiş olasılıkları marisleri ve her bir Yapay sinir ağı algorimasının öze bilgileri aşağıdaki ablolarda verilmişir. Üçüncü dereceden Markov zincirleri için sekiz Yapay sinir ağı modeli ahmin edilmiş olup, büün modellerin doğru ahmin eme başarıları ilgili ablolarda verilmişir. Ayrıca büün Yapay sinir ağlarının hesaplanan ağırlıkları EkA da verilmişir. Yapay sinir ağları asarlanırken gizli kaman fonksiyonu oplam fonksiyonu, çıkış kamanı fonksiyonu ise sigmoid fonksiyonu ve ağın eğiiminde Gradien descen meodu kullanılmışır. Aşağıdaki alin(geiri) geirilerinin ikinci (1b) ve üçüncü (1a) dereceden geçiş olasılıklarını gösermekedir. P [1] [3] [4] [5] marisleri alın

4 SESSION 2D: Finans II 601 ( ) 0,410 0,590 ( ) 0,553 0,447 ( ) 0,469 0,531 ( ) 0,498 0,502 ( ) 0,569 0,431 P Alin( geiri) ( ) ( ) 0,457 0,543 0,538 0,462 P Alin(geiri) ( ) 0,473 0,527 ( ) 0,471 0,529 ( ) 0,537 0,463 ( ) 0,511 0,489 ( ) 0,463 0,537 (1a) (1b) Aşağıdaki ablolar Alın geirileri serisiyle ilgili geçiş olasılıkları marisindeki büün Yapay sinir ağlarının (YSA) doğru sınıflama başarısını özelemekedir. (+) yönü doğru ahmin (-) yönü doğru ahmin Toplam doğru ahmin (+ + ) 50,4 50,7 50,6 (+ - ) 58,2 50,8 54,6 ( - + ) 51,3 56,4 54,0 ( - - ) 52,0 50,0 51,1 Oralama 52,98 51,98 52,58 Tablo 1. Alın Geirilerine Ai YSA leri Sınıflama Başarıları (+) yönü doğru ahmin (-) yönü doğru ahmin Toplam doğru ahmin (+ + +) 50,0 65,7 59,0 (+ + -) 60,0 50,0 56,0 (+ - +) 52,2 57,9 55,2 (- + +) 67,9 53,5 60,5 (- - + ) 50,8 59,4 55,1 ( - + -) 57,3 62,2 59,9 ( + - -) 60,3 54,0 57,4 ( ) 60,9 69,5 65,0 Oralama 57,43 59,03 58,51 Tablo 2. Alın Geirilerine Ai YSA leri Sınıflama Başarıları Tablo1 ikinci dereceden modellerin başarılarını Tablo2 ise üçüncü dereceden modellerin sınıflama başarısını gösermekedir. Tabloya göre ikinci dereceden YSA nın oralama oplam doğru ahmin eme başarısı %52,58 dir. Bu oran üçüncü dereceden YSA modellerinde %58,51 düzeyine çıkmakadır. Ayrıca ek ek bakıldığında ikinci dereceden modellerin en güçlü ahmini %58,2 olarak gerçekleşmişken üçüncü dereceden modellerin en güçlü ahmini %69,5 olarak gerçekleşmişir. Bu isaisiklerin dışında ikinci dereceden modeller (+) yönlü geirileri %52,98 oranında, (-) yönlü geirileri 51,98 oranında doğru ahmin emişir. Bu oranlar Tablo2 de %57,43 ve 59,03 olarak gerçekleşmişir. Borsa İsanbul 100 indeksine ai olasılıklar şu şekilde gerçekleşmişir. ( ) 0,494 0,506 ( ) 0,417 0,583 ( ) 0,451 0,549 ( ) 0,338 0,662 ( ) 0,605 0,395 P Bis100 ( geiri ) 0,452 0,548 ( ) ( ) 0,495 0,505 P Bis100 ( geiri ) ( ) 0,548 0,452 ( ) 0,510 0,490 ( ) 0,534 0,466 ( ) 0,557 0,443 ( ) 0,534 0,466 (2a) (2a) BİST100 indeksine ai üçüncü dereceden geçiş olasılığı marisini göserirken (2b) BİST100 indeksine ai ikinci dereceden geçiş olasılığı marisini gösermekedir. (2b)

5 602 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 (+) yönü doğru ahmin (-) yönü doğru ahmin Toplam doğru ahmin (+ + ) 33,5 65,9 49,1 (+ - ) 52,3 53,6 52,9 ( - + ) 55,0 54,0 54,5 ( - - ) 59,3 48,7 54,6 Oralama 50,03 55,55 52,78 Tablo 3. BİST100 İndeksine Ai İkinci Dereceden YSA lerinin Sınıflama Başarıları (+) yönü doğru ahmin (-) yönü doğru ahmin Toplam doğru ahmin (+ + +) 51,7 53,6 52,5 (+ + -) 45,2 63,3 52,8 (+ - +) 50,0 62,1 54,9 (- + +) 61,6 41,1 52,7 (- - + ) 53,5 63,3 58,3 ( - + -) 64,5 55,7 60,3 ( + - -) 58,3 52,3 55,5 ( ) 61,5 52,3 60,1 Oralama 55,79 55,46 55,89 Tablo 4. BİST100 İndeksine Ai Üçüncü Dereceden YSA lerinin Sınıflama Başarıları Tablo3 ve Tablo4 de sırasıyla BİST100 indeksine ai ikinci dereceden YSA modeli ve üçüncü dereceden YSA modelinin doğru sınıflama başarıları özelenmişir. Tahmin edilen geçiş olasılıkları marislerine göre geirilerin (+) veya (-) olma olasılıkları genel olarak %45-%55 aralığında gerçekleşmişir. YSA modellerin performanslarına bakığımızda ise üçüncü dereceden modellerin ikinci dereceden modellere kıyasla daha iyi performans göserdikleri görülmekedir. Üçüncü dereceden modellere göre eksra %5,89 oranında bilgiye sahip olmakayız. İkinci dereceden modellere göre ise bu oran %2,78 seviyesine düşmekedir. Büün modeller incelendiğinde (+) yönlü geiri maksimum %61,6 oranında doğru ahmin edilebilirken (-) yönlü geiri %65,9 oranında ahmin edilebilmişir. Son olarak USD/TL döviz kuru serisine ai geçiş olasılıkları marisleri ve doğru sınıflama başarıları şu şekilde gerçekleşmişir. ( ) 0,528 0,472 ( ) 0,487 0,513 ( ) 0,503 0,497 ( ) 0,503 0,497 P USD ( ) 0,493 0,507 / TL( geiri) ( ) 0,495 0,505 ( ) ( ) 0,446 0,554 0,133 0,867 P USD / TL( geiri) ( ) 0,335 0,665 ( ) 0,512 0,488 ( ) 0,253 0,74,7 ( ) 0,202 0,798 (3a) (3b) (3a) USD/TL döviz kuruna ai üçüncü dereceden Markov zinciri geçiş olasılığı marisini göserirken (3b) aynı seriye ai ikinci dereceden Markov zinciri geçiş olasılığı marisini gösermekedir. (+) yönü doğru ahmin (-) yönü doğru ahmin Toplam doğru ahmin (+ + +) 61,0 55,7 58,4 (+ + -) 49,6 51,9 50,9 (+ - +) 58,6 58,8 58,7 (- + +) 56,0 54,8 55,4 (- - + ) 58,6 59,5 59,0 ( - + -) 51,9 60,7 57,0 ( + - -) 35,2 67,7 55,0 ( ) 32,4 79,9 59,9 Oralama 50,41 61,125 56,79 Tablo 5. USD/TL Döviz Kuruna Ai Üçüncü Dereceden YSA lerinin Sınıflama Başarıları

6 SESSION 2D: Finans II 603 (+) yönü doğru ahmin (-) yönü doğru ahmin Toplam doğru ahmin (+ + ) 55,8 54,2 55,0 (+ - ) 14,2 87,4 55,3 ( - + ) 51,8 49,5 50,6 ( - - ) 20,6 80,1 54,7 Oralama 35,6 67,8 53,9 Tablo 6. USD/TL Döviz Kuruna Ai İkinci Dereceden YSA lerinin Sınıflama Başarıları Tablo4 ve Tablo5 USD/TL döviz kuruna ai ikinci ve üçüncü dereceden YSA modellerin bilgilerini özelemekedir. Buna göre üçüncü dereceden YSA modelleri oralama olarak %56,79 oranında doğru sınıflama yapmışır. Tablo4 den anlaşılacağı gibi (- - -) modeli (+) yönü çok iyi ahmin edemese de (-) geiriyi %79,9 ile diğer modellere kıyasla en iyi ahmin eden model olmuşur. Yine USD/TL döviz kuru ahminin de üçüncü dereceden YSA modelleri ikinci dereceden modellere göre daha iyi sonuçlar vermişlerdir. Yönem kısmında her bir modelin yaklaşık 100 denemeden sonra seçildiği ve seçim krierlerinin en yüksek oplam doğru ahmin eme başarısı ile modellerin geiri yönlerini minimum %50 doğru ahmin emeleri olarak belirlendiği vurgulanmışı. Faka bazı modelleri her iki yönü %50 den yüksek ahmin edemediği görülmekedir. Bunun sebebi YSA nın yapılan 100 deneme sonucunda minimum %50 sınıflama başarısının yakalanamamış olmasıdır. Dolayısıyla bu modeller için sadece en iyi oplam doğru sınıflama başarısı göz önünde bulundurulmuşur. 5 Sonuç Markov zincirleri ve Yapay sinir ağlarının değişkenliği çok fazla olan serilerde lineer modellere kıyasla ahmin gücünün daha iyi olduğu önceki çalışmalardan anlaşılmakadır. Bu çalışmada YSA ve Markov zincirleri birleşirilerek modellerin ahmin gücünün yanında geçiş olasılıkları marisine ai her bir olasılığın doğru sınıflama başarısını da görme şansını elde eik. Böylelikle herhangi bir serinin herhangi bir modeli için bir sonraki geiri yönünün % kaç olasılıkla (-) ve ya (+) olacağını söylemenin yanında bu gerçekleşecek olasılığın da % kaç olasılıkla doğru olacağını görebiliyoruz. Örneğin alın fiyaları serisi için son üç günün geirisi (- - -) olduğunda sonraki günün (-) olma olasılığı %53,7 ve bu ve eğer ilgili YSA modeli (-) ahmin ediyorsa bu ahmin % 69,5 olasılıkla doğru olacakır. Aynı şekilde sonraki günün geirisinin (+) olama olasılığı %46,3 iken bu olasılığa bağlı modelin (+) ahmini %60,9 oranında doğru olacakır. Serilerin ahmin edilme başarılarına bakıldığında en iyi performansın alın fiyaları serisine ai olduğu görülmekedir. Ayrıca alın serisi de dahil olması koşuluyla büün seriler için üçüncü dereceden YSA modelleri ikinci dereceden YSA modellerinden üsün performans göserdiği sonucuna da varılabilir. Finansal piyasalar ekin piyasalara en yakın piyasalar olması ya da başka bir ifade ile verilerin arihsel özelliklerinden yararlanarak gelecek ile ilgili ahmin yapma zorluğu böyle bir sonucu doğurmuş olabilir. Bu doğruluda iki gecikmenin dahil edildiği modellerin üç gecikme dahil edilen modellere göre daha az bilgi içermesi olağan karşılanabilir. Bunun doğruluğunu görmek adına serilerin birinci dereceden ve dördüncü dereceden YSA modellerine bakılabilir. Ayrıca büün serilerin ayıca her bir derece için serilerin rassal yürüyüş sergileyip sergilemediği analiz edilebilir. Kaynakça Aşkın, Güzin ve Gülüzar,2012. Alın Fiyalarındaki Dağılımların Markov Zinciri ile Analizi: Uzun Erimli Olasılıklar. Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi. Sayı 40,ss Can, T., ve Öz, E. (2009). Saklı Markov modelleri kullanılarak Türkiye de dolar kurundaki değişimin ahmin edilmesi. İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi, 38(1), Guresen, E., Kayakulu, G., & Daim, T. U. (2011). Using arificial neural nework models in sock marke index predicion. Exper Sysems wih Applicaions, 38(8), Engel, C., ve Hamilon, J. D. (1990). Long swings in he dollar: Are hey in he daa and do markes know i?. The American Economic Review, İLARSLAN, K. (2014). Hisse Senedi Fiya Harekelerinin Tahmin Edilmesinde Markov Zincirlerinin Kullanılması: İMKB 10 Bankacılık Endeksi İşlemeleri Üzerine Ampirik Bir Çalışma. Journal of Yasar Universiy, 35(9). Kamruzzaman, J., ve Sarker, R. A. (2003, December). Forecasing of currency exchange raes using ANN: A case sudy. In Neural Neworks and Signal Processing, Proceedings of he 2003 Inernaional Conference on (Vol. 1, pp ). IEEE. Kanas, A. (2003). Non linear forecass of sock reurns. Journal of Forecasing, 22(4), KILIÇ, S. B. (2013). Predicing he Direcion of Gold Price Reurns: Inegraing Composie Arificial Neural Nework s by Markov Chain Process. Çukurova Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi,17(2).

7 604 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Leung, M. T., Chen, A. S., ve Daouk, H. (2000). Forecasing exchange raes using general regression neural neworks. Compuers & Operaions Research, 27(11), Malkiel, B. G., ve Fama, E. F. (1970). Efficien capial markes: A review of heory and empirical work. The journal of Finance, 25(2), Marsh, I. W. (2000). High frequency Markov swiching models in he foreign exchange marke. Journal of Forecasing, 19(2), McQueen, G., ve Thorley, S. (1991). Are sock reurns predicable? A es using Markov chains. The Journal of Finance, 46(1), Mills, T. C., ve Jordanov, J. V. (2003). The size effec and he random walk hypohesis: Evidence from he London Sock Exchange using Markov chains. Applied Financial Economics, 13(11), Nag, A. K., ve Mira, A. (2002). Forecasing daily foreign exchange raes using geneically opimized neural neworks. Journal of Forecasing, 21(7), Onalan, O. (2014). Currency exchange rae esimaion using Grey Markov Predicion. Journal of Economics Finance and Accouning, 1(3), Paksoy, S., ve Kilic, S. B. (2015). Forecasing he Direcion of BIST 100 Reurns wih Arificial Neural Nework s. Inernaional Journal of Laes Trends in Finance and Economic Sciences, 4(3), 7. Panda, C., & Narasimhan, V. (2007). Forecasing exchange rae beer wih arificial neural nework. Journal of Policy ing, 29(2), Ryan, T. M. (1973). Securiy prices as Markov processes. Journal of Financial and Quaniaive Analysis, 8(01), Shin, T., ve Han, I. (2000). Opimal signal muli-resoluion by geneic algorihms o suppor arificial neural neworks for exchange-rae forecasing.exper Sysems wih Applicaions, 18(4), Yu, L., Wang, S., & Lai, K. K. (2010). Foreign-exchange-rae forecasing wih arificial neural neworks (Vol. 107). Springer Science & Business Media. Zhang, G., & Hu, M. Y. (1998). Neural nework forecasing of he Briish pound/us dollar exchange rae. Omega, 26(4),

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ Erol EĞRİOĞLU Haceepe Üniversiesi, Fen Fakülesi, İsaisik Bölümü, 06532, Beyepe, Ankara, TÜRKİYE, erole@haceepe.edu.r

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

ZAMAN SERİLERİ TAHMİNİNDE ARIMA-MLP MELEZ MODELİ

ZAMAN SERİLERİ TAHMİNİNDE ARIMA-MLP MELEZ MODELİ Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 3, 2009 4 ZAMAN SERİLERİ TAHMİNİNDE ARIMA-MLP MELEZ MODELİ Oğuz KAYNAR (*) Serkan TAŞTAN (**) Öze: Bu çalışmada zaman serilerinin ahmini

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKTRİK YÜK TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKTRİK YÜK TAHMİNİ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKRİK YÜK AHMİNİ anku YALÇINÖZ Saadedin HERDEM Ulaş EMİNOĞLU Niğde Üniversiesi, Mühendislik-Mimarlık Fakülesi Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü, Niğde 5 /

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNİN 2010 YILINA KADAR TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNİN 2010 YILINA KADAR TAHMİNİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cil 19, No 3, 7-33, 004 Vol 19, No 3, 7-33, 004 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNİN 010 INA KADAR TAHMİNİ Coşkun HAMZAÇEBİ

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Öze Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Dr. Veli YILANCI İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ

YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ 62 Arş. Grv. Emrah ÖNDER İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Arş. Grv. Özlem HASGÜL

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

REEL DÖVİZ KURLARINDA UZUN DÖNEM BAĞIMLILIK THE LONG-TERM DEPENDENCE IN REAL EXCHANGE RATES Emre ÜRKMEZ *

REEL DÖVİZ KURLARINDA UZUN DÖNEM BAĞIMLILIK THE LONG-TERM DEPENDENCE IN REAL EXCHANGE RATES Emre ÜRKMEZ * Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 10 Sayı: 49 Volume: 10 Issue: 49 Nisan 2017 April 2017 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 REEL DÖVİZ KURLARINDA

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile)

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile) Tahmin Yönemleri Çif Üsel Düzelme (Hol Meodu ile) Hol meodu, zaman serilerinin, doğrusal rend ile izlenmesi için asarlanmış bir yönemdir. Yönem (seri için) ve (rend için) olmak üzere iki düzelme kasayısının

Detaylı

Konut Primi ve Kira Getiri Büyümesinin Varyans Ayrıştırması. Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Murat Karaöz Akdeniz Üniversitesi

Konut Primi ve Kira Getiri Büyümesinin Varyans Ayrıştırması. Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Murat Karaöz Akdeniz Üniversitesi Social Sciences Research Journal, Volume, Issue, 5-66 (June 15), ISSN: 17-537 5 Konu Primi ve Kira Geiri Büyümesinin Varyans Ayrışırması Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Mura Karaöz Akdeniz Üniversiesi Türkiye

Detaylı

KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN EDİLMESİ

KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN EDİLMESİ Cil/Volume: 15 Sayı/Issue: Haziran/June 017 ss./pp. 163-181 İ. E. Kayral Doi: hp://dx.doi.org/10.11611/yead.6404 KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN

Detaylı

RASSAL YÜRÜYÜŞ TEORİSİ ve İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA SINANMASI

RASSAL YÜRÜYÜŞ TEORİSİ ve İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA SINANMASI T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİNANSMAN PROGRAMI YÜKSEK LİSANS TEZİ RASSAL YÜRÜYÜŞ TEORİSİ ve İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA SINANMASI Serkan KÖSE

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

İMKB Dergisi İÇİNDEKİLER. Yıl: 9 Sayı: 36. Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespitinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı

İMKB Dergisi İÇİNDEKİLER. Yıl: 9 Sayı: 36. Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespitinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı İMKB Dergisi Yıl: 9 Sayı: 36 ISSN 1301-1650 Yıl: 9 Sayı: 36 İÇİNDEKİLER Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespiinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı Güray Küçükkocaoğlu & Yasemin Keskin Benli & Cemal

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi Finans Poliik & Ekonomik Yorumlar 2007 Cil: 44 Sayı:512 43 Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yönemi İle Analizi Öze Bülen GÜLOĞLU 1 Ayşe AKMAN 2 Bu çalışmada, Mar 2001-Mar 2007 arihleri arası dönemde

Detaylı

EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ

EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ ESKÝÞEHÝR DE KONUTSAL DOÐAL GAZ TALEBÝNE EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ Haydar ARAS * Nil ARAS ** Bu makalede, konularda kullanýlan doðal gazýn ýsýma dönemine ai aylardaki ükeiminin

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:23 Sayı:1, Yıl:2008, ss:

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:23 Sayı:1, Yıl:2008, ss: Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:23 Sayı:1, Yıl:2008, ss:125-134. İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASININ FRACTAL ANALİZİ Hakan AYGÖREN * ÖZET Yaırımcılar risk ve geiri

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 4 Sayı: 2 Nisan 204 ss. 2-220 Türk Sermaye Piyasasında Fiya ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimerik Nedensellik Analizi Price and Trade Volume Relaionship

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

r r u 1/ 2 u h ε q 2 t t

r r u 1/ 2 u h ε q 2 t t İşleme Fakülesi Dergisi, Cil 8, Sayı 2, 2007, 20-27 VOLATİLİTE MODELLERİNİN ÖNGÖRÜ PERFORMANSLARI: ARCH, GARCH VE SWARCH KARŞILAŞTIRMASI Cüney AKAR* ÖZET Bu çalışmada alernaif volailie modellerinin öngörü

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Lieraür Taraması Erku Tekeli Çukurova Üniversiesi, Kozan Meslek Yüksekokulu, Adana eekeli@cu.edu.r Öze: Son yıllarda yüksek başarımlı hesaplamalara olan ihiyaçlar

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Volume 5 Number 4 2014 pp. 71-88 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Aydın Yüksel a Aslı Yüksel b Öze: Bu makale Ağusos 2007 arihinde oraya

Detaylı

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI ÖZET Yrd.Doç.Dr. Güray KÜÇÜKKOCAOĞLU 1 Yrd.Doç.Dr. Yasemin KESKİN BENLİ 2 Dr. Cemal KÜÇÜKSÖZEN 3 nun espiinde sıklıkla kullanılan

Detaylı

KAR KALİTESİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İMKB DE TEST EDİLMESİ *

KAR KALİTESİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İMKB DE TEST EDİLMESİ * Uluslararası Yöneim İkisa ve İşleme Dergisi, Cil 8, Sayı 16, 2012 In. Journal of Managemen Economics and Business, Vol. 8, No. 16, 2012 KAR KALİTESİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İMKB

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doç. Dr. Emrah İsmail Çevik Namık Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi eicevik@nku.edu.r

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/İŞLETME ANABİLİM DALI (DR) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/İŞLETME ANABİLİM DALI (YL) (TEZLİ)

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/İŞLETME ANABİLİM DALI (DR) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/İŞLETME ANABİLİM DALI (YL) (TEZLİ) SONER AKKOÇ DOÇENT Adres ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Dumlupınar Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Evliya Çelebi Yerleşkesi KÜTAHYA 10.04.2014 Telefon E-posta 2742652031-4631 Doğum Tarihi 26.11.1978

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Uluslararası Portföy Yönetiminde Rejim Geçişken Karar Destek Modelleri: Gelişmekte Olan Menkul Kıymet Piyasaları Üzerine Bir Uygulama

Uluslararası Portföy Yönetiminde Rejim Geçişken Karar Destek Modelleri: Gelişmekte Olan Menkul Kıymet Piyasaları Üzerine Bir Uygulama İşleme ve İkisa Çalışmaları Dergisi Cil 2, Sayı 2, 2014, ss.27-43 ISSN:2147-804X hp://www.islemeikisa.com Uluslararası Porföy Yöneiminde Rejim Geçişken Karar Desek Modelleri: Gelişmeke Olan Menkul Kıyme

Detaylı

Makine Öğrenmesi 8. hafta

Makine Öğrenmesi 8. hafta Makine Öğrenmesi 8. hafa Takviyeli Öğrenme (Reinforcemen Learning) Q Öğrenme (Q Learning) TD Öğrenme (TD Learning) Öğrenen Vekör Parçalama (LVQ) LVQ2 LVQ-X 1 Takviyeli Öğrenme Takviyeli öğrenme (Reinforcemen

Detaylı

BORSA ISTANBUL KURUMSAL YÖNETİM ENDEKSİ'NDE (XKURY) VOLATİLİTENİN ETKİSİ: ARCH, GARCH ve SWARCH MODELLERİ İLE BİR İNCELEME

BORSA ISTANBUL KURUMSAL YÖNETİM ENDEKSİ'NDE (XKURY) VOLATİLİTENİN ETKİSİ: ARCH, GARCH ve SWARCH MODELLERİ İLE BİR İNCELEME Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.017, C., S.3, s.697-711. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.017, Vol., No.3,

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI ÜZERİNE SAKLI MARKOV MODELİ İLE BİR TAHMİNLEME 1

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI ÜZERİNE SAKLI MARKOV MODELİ İLE BİR TAHMİNLEME 1 Ekonomik Yaklaşım, Cil : 20, Sayı : 72, ss. 59-85 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI ÜZERİNE SAKLI MARKOV MODELİ İLE BİR TAHMİNLEME Ersoy ÖZ 2 Öze Ülkemizde son yıllarda finans sekörü üzerine yapılan geleceğe

Detaylı

Türkiye de Enerji Üretiminde Fosil Yakıt Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi

Türkiye de Enerji Üretiminde Fosil Yakıt Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi EconWorld Working Paper Series No: 2017-002 doi: 10.22440/EconWorld.WP.2017.002 Research Aricle Türkiye de Enerji Üreiminde Fosil Yakı Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi Hakan Çeinaş

Detaylı

AN EMPIRICAL STUDY ON BUDGET REVENUE- EXPENDITURE MANAGEMENT IN 1950 2006 PERIOD IN TURKEY: A COMPARISON OF SINGLE PARTY AND COALITION GOVERNMENTS

AN EMPIRICAL STUDY ON BUDGET REVENUE- EXPENDITURE MANAGEMENT IN 1950 2006 PERIOD IN TURKEY: A COMPARISON OF SINGLE PARTY AND COALITION GOVERNMENTS Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.3 s.265-288. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ Musafa ŞEKKELİ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü, K.Maraş, msekkeli@ksu.edu.r Ceyhun YILDIZ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen

Detaylı

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION Marmara Üniversiesi YIL 2010, SAYI II, S. 539-553 -ENFLASYON Öze Özlem YORULMAZ * ** - Anahar Kelimeler: ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

FİNANSAL ZAMAN SERİLERİ İÇİN ORTALAMAYA DÖNME SIÇRAMA DİFÜZYON MODELİ

FİNANSAL ZAMAN SERİLERİ İÇİN ORTALAMAYA DÖNME SIÇRAMA DİFÜZYON MODELİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 7, CİLT XXII, AYI 1 FİNANAL ZAMAN ERİLERİ İÇİN ORTALAMAYA DÖNME IÇRAMA DİFÜZYON MODELİ Doç. Dr. Ömer ÖNALAN * Öze Bu çalışmada, finansal menkul kıyme zaman serilerinin

Detaylı

Bireysel emeklilik planlarında hedef fon büyüklüğüne ulaşmak için değişken katkı ve optimal yatırım stratejisi

Bireysel emeklilik planlarında hedef fon büyüklüğüne ulaşmak için değişken katkı ve optimal yatırım stratejisi İsaisikçiler Dergisi: İsaisik & Aküerya Journal of Saisicians: Saisics and Acuarial Sciences IDIA 9, 016,, 54-65 Geliş/Received:0.05.016, Kabul/Acceped: 16.11.016 www.isaisikciler.org Araşırma Makalesi

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 3, Sayı: 4, 009 05 FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Veli YILANCI (*) Öze: Bu çalışmada, nominal

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

Likidite Azlığı Priminin Menkul Kıymet Getirileri Üzerinde Etkileri ve Avrasya İçin Önemi

Likidite Azlığı Priminin Menkul Kıymet Getirileri Üzerinde Etkileri ve Avrasya İçin Önemi 30 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 0 Likidie Azlığı Priminin Menkul Kıyme Geirileri Üzerinde Ekileri ve Avrasya İçin Önemi Serdar Kuzu (Isanbul Universiy, Turkey) The Effecs of he Illiquidiy

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı