Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma"

Transkript

1 Yrd. Doç. Dr.Melek Acar Boyacıoğlu 20 Dr. Burcu Güvenek Geiri Volailiisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Amirik Bir Çalışma Dr. Volkan Alekin Yrd. Doç. Dr. Melek ACAR BOYACIOĞLU Dr. Burcu GÜVENEK Dr. Volkan ALPTEKİN Selçuk Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışmada, dönemi aylık veriler kullanılarak İMKB Ulusal 100 Endeksinin geiri volailiesi ile işlem hacmi arasındaki ilişki incelenmişir. Çalışmada öncelikle volailienin varlığı ARCH esi ile oraya konmuş, daha sonra volailieyi modellemek üzere genelleşirilmiş ooregresif koşullu değişen varyans (GARCH) modelinden yararlanılmışır. Geirinin volailiesi ile işlem hacmi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yaısal olmayan VAR yönemi uygulanmışır. Ayrıca çif araflı ilişkiyi esi edebilmek üzere Granger nedensellik esi de yaılmışır. Kurulan VAR modeli ile değişkenler arasında uzun dönemli, işlem hacminden volailieye doğru negaif yönlü ilişkinin varlığı esi edilmişir. Ayrıca çalışma bulguları, geirinin volailiesi ile işlem hacmi arasında iki yönlü Granger nedensellik ilişkisini oraya koymuşur. Bu bulgular, İMKB de Ardışık Bilgi Akışı ve Karışık Dağılımlar Hioezlerinin geçerli olmadığına işare emekedir. Anahar Sözcükler: Volailie, işlem hacmi, ARCH, GARCH, VAR, Granger Nedensellik Tesi, İMKB. JEL Sınıflandırması: G12, C22. Absrac (The Relaionshi beween Reurn Volailiy and Trading Volume: An Emirical Sudy in he ISE) In his sudy, he relaion beween reurn volailiy and rading volume in he ISE Naional 100 Index was examined by making use of monhly daa in he eriod beween 1997 and Firs of all he exisence of volailiy was roven wih ARCH es, and hen generalized auoregressive condiional heeroscedasiciy (GARCH) model was used o model volailiy. To examine he relaion beween reurn volailiy and rading volume, unsrucured VAR mehod was alied. Moreover, Granger causaliy es was used o deermine bilaeral relaion. Wih he VAR model, i was concluded ha here is a long-erm, negaive relaion from rading volume o volailiy. Besides, he findings of he sudy also revealed bilaeral Granger causaliy relaion beween reurn volailiy and rading volume. These findings indicae ha Sequenial Arrival Informaion and Mixed Disribuion Hyohesis are no valid for he ISE. Key Words: Volailiy, Trading Volume, ARCH, GARCH, VAR, Granger Causaliy Tes, ISE. JEL Classificaion: G12, C

2 1. Giriş Hisse senedinin fiyaı ve geiri volailiesi ile işlem hacmi arasındaki ilişki, finans alanında gerek akademisyenler gerekse uygulamacıların ilgisini çeken konularından biri olu, bu ilişkinin varlığı ve yönünü belirlemeye yönelik son yıllarda çok sayıda amirik çalışma yaılmışır. İşlem hacmi ve hisse senedi geirileri sermaye iyasasındaki işlemlere ilişkin iki önemli gösergedir ve hisse seneleri ile ilgili bilgiler içerir. İşlem hacmi, yeni bilgilerin iyasaya girmesiyle finansal varlıkların fiyalamasında önemli bir rol oynamaka, aynı zamanda yaırımcıların beklenilerindeki değişiklikleri de yansımakadır (Léon, 2007, s. 176). Karoff (1987), hisse senedi fiyaı ile işlem hacim ilişkisinin önemini vurgulayan dör emel neden gösermişir. Bunlardan birincisi; fiya-hacim ilişkisi finansal iyasaların yaısı hakkında fikir vermekedir. Lieraürdeki çalışmaların amamı, iyasada bilgi akışının nasıl işlediği ve fiyaların bilgiye nasıl eki verdiği hususları üzerinde yoğunlaşmakadır. Fiya ve hacim arasındaki ilişki, bilginin finansal iyasalarda nasıl dağıldığı ile ilgili farklı eorilerin birbirinden ayrılmasına yardım emekedir. İkincisi; fiya-hacim ilişkisi bu konudaki vaka çalışmaları açısından önemlidir. Fiya ve hacim değişimlerinin birbirlerini ekileme gücü anımlanabildiğinde, bu ilişkiye yönelik öngörülerin gerçekleşme olasılığını arıracakır. Üçüncü neden; sekülaif fiyaların dağılım özelliği, fiya süreci varyansındaki değişimlerin ölçülmesinde kullanılan bir unsurdur. Fiya hacim ilişkisinin bilinmesi durumunda, varyans değişimleri ve volailie ahminleri daha fazla anlam kazanmakadır. Dördüncüsü ise; fiya hacim ilişkisi vadeli işlem iyasalar üzerine yaılan araşırmalar için de önemli veriler sağlamakadır. Hisse senedi fiyaının değişkenliği, vadeli işlem sözleşmelerindeki işlem hacmini ekilemekedir. Ayrıca fiya-hacim ilişkisi, yaırım kararlarının alınmasında gizli ve kamuya açık bilginin önemini de açığa çıkarmakadır. Hisse senedi geirilerinin volailiesi ile işlem hacmi arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalışan iki hioez bulunmakadır: Ardışık Bilgi Akışı (Sequenial Arrival of Informaion Model) ve Karışık Dağılımlar Hioezi (Mixure of Disribuion Model). Ardışık Bilgi Akışı Hioezi, ilk kez Coeland (1976) arafından ileri sürülmüş, daha sonra Jennings, Sarks, v.d. (1981) arafından gelişirilmişir. Bu modele göre, fiya ve hacim değişimleri arasında çif yönlü oziif dinamik nedensellik ilişkisi bulunmakadır. Piyasaya yeni gelen bilgi, büün iyasa kaılımcılarına aynı anda dağılmamakadır. Nihai bilgi dengesi, ancak ora düzeyde bir ardışıklık ve geçiş dengesinden sonra oluşur. Bu nedenle, ardışık bilgi alışı hioezine göre gecikmeli mulak geirilerin bugünkü işlem hacmimi ahmin edebilme gücü vardır veya ersi durum da söz konusudur. Karışık Dağılımlar Hioezine göre (Clark, 1973; Es ve Es, 1976; Tauchen ve Pis, 1983; Harris 1986; Lamoureux ve Lasraes, 1990; Andersen 1996), fiya değişimi ve işlem hacmi arasındaki ilişki karışık dağılımdan kaynaklanmakadır. Bu hioez, varlık fiyaları ile işlem hacmi arasında eşzamanlı oziif ilişkinin varlığını gösermekedir. Çünkü ek bir işlemdeki fiya değişiminin varyansı, bu işlemin hacmine bağlıdır. Bu nedenle, fiya değişimi ve işlem hacmi arasındaki ilişki, fiya ve hacmin her ikisinin birlike iyasaya giren bilgi akışının oranı olarak adlandırılan emel bir değişkene bağlı olmasından kaynaklanmakadır. Bu da, iya-

3 202 saya yeni bilgi girdiğinde fiya ve hacim aynı anda değişiği anlamına gelmekedir. Bu iki hioeze ek olarak, geiri ile işlem hacmi arasındaki nedensellik ilişkisini açıklayan Delong, Shleifer, v.d. (1990) arafından gelişirilmiş olan Gürülücü İşlemciler Hioezi (Noise-Trader Model) de bulunmakadır. Bu hioeze göre gürülücü işlemcilerin faaliyeleri emel analize dayalı değildir. Bunlar kısa dönemde hisse senelerinin haalı fiyalandırılmasına neden olurlar. Bu hioezdeki geiri ile işlem hacmi arasındaki oziif nedensellik ilişkisi, geçmiş fiya harekelerine göre işlem yaan gürülücü işlemcilerin oziif feedback işlem sraejisi ile uarlıdır. Bu çalışma ile İMKB 100 Endeksinin geiri volailiesi ile işlem hacmi arasındaki ilişkinin araşırılması amaçlanmakadır. Çalışmada öncelikle volailienin varlığı ARCH esi ile oraya konmuş, daha sonra volailieyi modellemek üzere genelleşirilmiş ooregresif koşullu değişen varyans (GARCH) modelinden yararlanılmışır. Geirinin volailiesi ile işlem hacmi arasındaki ilişkiyi incelemek üzere yaısal olmayan VAR yöneminden ve ayrıca çif araflı ilişkiyi esi edebilmek amacıyla da Granger nedensellik esinden yararlanılmışır. 2. VERİ VE EKONOMETRİK YÖN- TEM Çalışmada kullanılan İMKB 100 Endeksi kaanış fiyaları ve işlem hacmi değişkenlerine ai veriler, arihleri arasında aylık frekansa TCMB Elekronik Veri Dağıım Siseminden sağlanmışır. Endeks geiri serileri aşağıdaki gibi hesalanmışır: y r =ln( ) (1) y 1 (y endeks değeri) Değişkenlere ilişkin olarak ilk yaılan işlem doğal logarimalarının alınmalarıdır. Lieraürde finansal verilerle yaılan çalışmalarda seride olası üsel büyüme ve aykırı gözlemlerin ekilerini minimize emek amacıyla verinin doğal logarimasının alınması konusunda bir görüş birliği bulunmakadır (Franses ve McAleer, 1998, s. 654). Finansal değişkenlere ai zaman serilerinin incelenmesinde gerekli aşamalardan biri de, serinin mevsimsel bir ekinin alında olu olmadığının araşırılmasıdır. Özellikle bu ür serilerdeki mevsimsel harekeler, içsel değişkenlerin de ekisiyle karmaşık bir süreç doğurmakadır (Hylleberg, 1992, s. 4). Bu anlamda çalışmada değişkenlerin mevsimsel sınaması yaılmış ve işlem hacmi değişkenine ai serinin mevsimsel ekinin alında olduğu kabulünden harekele, söz konusu değişken Census X12 Yönemi ile mevsimsel olarak düzelilmişir. Serinin ookorelasyon fonksiyonu incelendiğinde, seride ookorelasyon sorunu ile karşılaşıldığından durağanlık varsayımının gerçeklenmediği ve serinin birim kök içerdiği sonucuna varılmışır. Bir değişkene ai zaman serisinin isaisiksel veya ekonomerik analizi yaılmadan önce, serinin zaman içinde sabi olu olmadığının araşırılması gerekmekedir. Bu da lieraürde durağanlık kavramı ile açıklanmakadır. Durağan bir serinin oralaması, varyansı ve kovaryansı zaman bağlı olarak değişmeden sabi bir değer almakadır. Durağan olmayan serilerin açıklayıcı isaisikleri araflı sonuçlar verebilirken, bu verilerle kurulabilecek bir regresyon da yanılıcı ekiler doğurabilir. Sahe regresyon olarak anımlanabilen bu durumun en önemli belirisi yüksek bir R 2 değerine karşılık Durbin-Wason Tes 202

4 203 isaisiğinin daha küçük çıkmasıdır (Darnell, 1994, s ). Herhangi bir zaman serisinin durağanlık varsayımını gerçekleyebilmesi için özellikle son dönemlerde gelişirilen yönemlerden sıkça faydalanılmakadır. Birim kök kavramı da bu gelişmelerin en önemli adımlarından birisidir. Bu çalışmada durağanlık hioezi, ADF (Augmened Dickey Fuller), PP (Phillis-Perron) ve KPSS (Kwiakovski-Phillis-Schmid- Shin) es edilmişir. Değişenlere ilişkin durağanlık varsayımının sağlandıkan sonra geirinin volailieye sahi olu olmadığına yönelik olarak ARCH LM esi yaılmışır. Bazı durumlarda finansal değişkenlere ai serinin zaman içinde durağan bir yaı gösermesine karşın, varyansının sabi olmadığı durumlar söz konusu olabilmekedir. Bu nedenle değişkenlere ai serilerde zaman iibariyle volailieye raslanmakadır. Volailienin esii için öncelikle serinin ARCH ekisinin alında olu olmadığının es edilmesi gerekmekedir. ARCH yaısının gözlendiği serilerde haa erimleri korelasyonlu değildir. Ancak varyans geçmiş değerlere bağlıdır. Bu nedenle ARCH ekisinden kaynaklanan anlamlı Durbin-Wason isaisikleri elde edilmekedir. Ancak daha yüksek merebeden ooregresif yaılarda daha iyi çalışan Lagrange Çaranı (LM) Tesinin kullanılması daha uygun olmakadır. LM esinde aşağıdaki hioez sınanmakadır; H0 = 1 = 2 =.= = 0 (2) Hioezin kabul edildiği durumda ookorelasyon olmadığına hükmedilmekedir. Engle (1983) arafından ileri sürüldüğü gibi, haa erimlerinin karesi, sabi ve geçmiş değerleri ile regresyona abi uulduğunda; (2) no lu denklemdeki eşiliğinden harekele; (3) no lu denklemdeki hioezinin sınanması gerekmekedir. Hioezin kabul edilmesi ARCH ekisinin olmadığı anlamına gelmekedir. ^ 2 e (3) H0 = 1 = 2 =.= = 0 (4) Çalışmada volailienin varlığı ARCH esi ile oraya koyuldukan sonra, sıra bu volailieyi en iyi şekilde modellemeye gelmişir. Bunun için de genelleşirilmiş ooregresif şarlı değişen varyans (GARCH) modelinden yararlanılmakadır. GARCH modeli En Çok Benzerlik Yönemi ile ahmin edilmekedir. Model şu şekilde ahmin edilmekedir: E h h 1 N(0, h ), 0 z w q i1 2 iei i1 h i i (5) Logarimik en çok benzerlik fonksiyonunu gözlem için elde ederken aşağıdaki eşiliklere ulaşılır: LT ( ) l 1 ( ), 1 l ( ) log h 2 1 e 2 2 h 1 (6) B(1) < 1 koşulu duranlığı sağlayacakır. Oralama arameresine göre denklemin diferansiyeli alınırsa, h b 0 ^ 2 1e 1 ^ 2 2e 2 ^ 2 e... h 2 q i jx je j i (7) j1 j1 b Denklemden 6 da elde edilen eşilik, ardışık kısmın ilave edildiği ARCH (q) modeli haline dönüşecekir. Bir ARMA modelinde GARCH yaısının varlığını araşırmak için Lagrange Çaranı (LM) 203

5 204 isaisiğine başvurulur. Koşullu varyans eşiliğinde, h z w z (8) 1 w1 z2 w2 H0 = w2 = 0 hioezi, GARCH arameresinin gecikme sayısı ile belirlenen serbeslik derecesi eşliğinde x 2 esi yardımıyla incelenmekedir. Burada birinci regresyon eşiliğinin En Küçük Kareler (EKK) ile çözümlenmesi neicesinde elde edilen deerminasyon kasayısı gözlem sayısı ile çarıldığında elde edilen değer, kriik ablo değerini aşarsa, GARCH yaısının varlığına karar verilmekedir (Bollerslev, 1986). GARCH Modellerinin oraya konmasını aki eden dönemde birinci ve daha yüksek momenlerdeki doğrusal ve doğrusal olmayan bağımlılıkların modellenmesi için GJR-GARCH, EGARCH, PARCH, IGARCH ve GARCH-M gibi ürleri gelişirilmişir. Bu modellerden çalışmamızda kullanılan IGARCH Modeli de (Inegraed Geberalized Auoregressive Condiional Heerokedasiciy/ Büünleşik Genelleşirilmiş Ooregresif Koşullu Değişen Varyans) ARMA modellerinde durağanlığın koşullu ooregresif olinomun kökleri ile değerlendirildiği nokasını emel almakadır. Böyle bir durumda denklemde yer alan üm Ar ve MA kökleri birim çemberin dışında kalmalıdır. Birim çember üzerine düşen köklerin olması durumunda ise model durağan olmayan ARIMA modeli olmakadır. Volailie en uygun şekilde modellendiken sonra, oluşurulan volailie serisinin işlem hacmi üzerindeki ekisi incelenmişir. Çalışmada geirinin volailiesi ile işlem hacmi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yaısal olmayan VAR yöneminden yararlanılmışır. VAR modellemedeki emel amaç, sadece değişkenler arasındaki ek yönlü ilişkiyi esi emek değil, aynı zamanda değişkenler arasındaki ileri ve geri bağlanıyı da oraya çıkarmakır (Kearney ve Monadjemi, 1990, s ). X ve Z gibi herhangi iki değişkenden oluşan basi bir VAR modelini şu şekilde gösermek mümkündür; x a z a a x a i i 1 i 9) i1 i1 a x a z i i 1 10) i1 i1 z Burada ai0 sabi erim ve aij.k i inci denklemdeki j inci değişkenin k gecikmesine ai aramere, i, rassal haa erimi ve gecikme sayısını ifade emekedir. Modelde eşiliklerin sağ arafında yer alan değişkenlerin birbiri ile aynı olduğuna dikka edilmelidir. Sabi erim değişkenlerin sıfırdan farklı oralamalara sahi olması durumunda modele dahil edilmekedir. VAR modelini marisleri aşağıda verilmişir: x a0 z a0 veya, y c i1 a a a a i1 2. i 2. i A y i 1. i 1. i i x z i i ) 12) Yukarıdaki örnek model yalnızca iki değişken içeren bir VAR modeline işare emekedir. Bununla birlike bir VAR modeli daha genel olarak k sayıda değişken için denklem 12 de ki gibi ifade edilebilmekedir. y cay Ay... A y i (13) VAR modeli, gecikme sayısı dikkae alınarak inci dereceden VAR modeli olarak adlandırılır ve VAR() olarak göserilir. Modelde içsel ve dışsal ayrımı yaılmaksızın büün değişkenler içsel olarak kabul edilir. Bunun sonucu, araşırmacıla- 204

6 205 rın değişkenlerden hangilerinin içsel, hangilerinin dışsal olduğu konusunda karar vermelerine gerek kalmamakadır (Davidson ve Mackinnon, 1993, s. 685). Bu durum modele önemli bir kolaylık geirmekedir. Koinegrasyon, uzun dönemde ekonomik noasyonlarda değişkenler arasındaki ilişkiyi kavramsal olarak ifade eden bir isaisik modeldir. Johansen (1991) ve Johansen ve Juselius (1990) arafından gelişirilmiş olan Johansen meodu aşağıda denklem 13 deki VAR() ile göserilmekedir. Z Z 1 1 Z Z ( 1) D u 14) Bu modelde, sabi vekör, D merkezi mevsimsel değişkenler marisi, Z Nx1 lik değişkenler vekörü, NxN lik bilinmeyen aramereler marisi, kasayıların uzun dönem marisi ve u ise çok değişkenli dağılımlı dönemleri ifade emekedir. Modeldeki içsel ve dışsal değişkenlerin belirlenmesinde nedenselliğin önemi büyükür. Nedensellik esi ile değişkenlerin içsellik ve dışsallık ayrımının yaılması, ekonomerik çalışmalar için model belirleme aşamasına ışık umakadır. İki zaman serisi arasındaki nedenselliğin ilk anımı Wiener (1956) arafından yaılmışır. Söz konusu anımı, Granger (1969) genişleilmiş ve bu kakı Granger nedensellik sınaması olarak adlandırılmışır. Granger, oerasyonel nedensellik anımına dayanarak yeerince yüksek dereceli iki değişkenli ooregresif bir sürecin ahmini yardımıyla, nedenselliğin es edilebilir hale gelmesini sağlamışır. Böylece X in Y ye veya Y nin X e neden olu olmadığı hioezi es edilebilir hale gelmişir (Işığıçok, 1994: 92). Değişkenler arasındaki sebe-sonuç ilişkisi nedensellik esleri yardımı ile yaılmakadır. Buna göre, Granger nedensellik esi aşağıdaki denklemler vasıasıyla es edilir (Granger ve Newbold, 1974, ). Y a X 0 c 0 m i i i1 i1 m a Y c X m m i i i1 i1 b X i i d Y i i u i u i (15) Burada a, b, c ve d gecikme kasayılarını, m büün değişkenler için orak gecikme derecesini v u ise modellerdeki haa erimlerini gösermekedir. 3. Araşırma Bulguları İMKB 100 Endeksinden elde edilen geiri serisinde çok ciddi bir rend ekisinin olduğu Grafik 1 den gözlenmekedir. Bu nedenle, serinin doğal logariması alınarak samalardan korunması amaçlanmışır. 205

7 206 Serinin logarimasının alınması Grafik 1 den de görülebileceği üzere seriyi seviye haline göre samalara karşı daha korunaklı hale geirmişir. Bu aşamadan sonra loggeiri serisi ile çalışmaya devam edilmişir. Kullanılan verilerin aylık olması serinin mevsimsel açıdan sınanmasını gerekli kılmakadır. Grafik 2. Loggeiri Serisinin Mevsimsel Sınaması LOGGETIRI Serisinin Mevsimsellik Grafigi , 8 7 Jan Feb Mar Ar May Jun Jul Aug Se Oc Nov Dec Tablo 1. Loggeiri Serisi Birim Kök Analizi ADF ADF (-1) PP PP (-1) KPSS KPSS (-1) ADF Tes İs. Mac Kinnon Kriik Değerleri Olasılık Değeri ADF Tes İs. Mac Kinnon Kriik Değerleri Olasılık Değeri PP Tes İs. Kriik Değerler Olasılık Değeri PP Tes İs. Kriik Değerler Olasılık Değeri KPSS Tes İs KPSS Tes İs Asimoik Kriik Değerler LM İs Asimoik Kriik Değerler LM İs

8 Grafik 2 den seride mevsimsel bir ekinin varlığının söz konusu olmadığı gözlenmekedir. Mevsimsel açıdan bir ekinin alında olmayan serinin ookorelasyon fonksiyonunun incelenmesi yaılacak analizin uarlılığı açısından yerinde olacakır. Ek 1 deki grafiğe bakıldığında serinin ciddi bir şekilde ookorelasyon ekisi alında olduğu görülmekedir. Bu da serinin birim kök içermesi ihimalini kuvvelendiren bir durumdur. Bu aşamada seriye ilişkin birim kök analizlerini raorlamak gerekmekedir. Tablo 1 de görüldüğü üzere ADF, Philis- Peron ve KPSS birim kök es sonuçlarının ümü loggeiri serisinin birinci dereceden durağan olduğunu raorlamakadır. Birim kökün birinci dereceden farkı alınarak giderilmesinin ardından, EK 2 deki grafiken de görülebileceği üzere ookorelasyon fonksiyonu düzelmişir. Bu aşamadan sonra loggeiri serisi için en uygun ARIMA modeli bulanarak oynaklığa geçilmişir. Tablo 2. Loggeiri Serisi İçin Kurulan ARIMA Modeli Değişken Kasayı S. Haa -İsaisiği Prob. C MA(1) Modele göre kurulan en uygun ARI- MA modeli ar (0) MA (1); ARIMA (0,1,1) olarak belirlenmişir. Buna göre modelde hiç AR kökü bulunmazken, 1 ane MA kökü bulunmakadır. Kurulan modelin isikrarlı olu olmadığını es edebilmek için ookorelasyon fonksiyonuna bakmak yerinde olacakır. Çünkü model yalnızca MA kökü içerdiği için birim çember analizine gerek duyulmamakadır. Ek 3 deki grafiken de görülebileceği üzere modelde ookorelasyon sorunu kalmamışır. Loggeiri serisi için kurulan en uygun ARIMA (0,1,1) modelinden sonra, ARCH LM esi yardımıyla loggeiri serisinin volailieye sahi olu olmadığı incelenmişir. ARCH LM esi yaarken kullanılan hioezler aşağıdadır: H0 = ARCH ekisi yokur. H1 = ARCH ekisi vardır. Tablo 3. ARCH LM Tes (1,4,8,12) F-is R-Kare F Tesi Olasılık Değ.(1,78) Ki-Kare Olasılık Değ. (1) F-is R-Kare F Tesi OlasılıkDeğ.F(4,72) K i-kare Olasılık Değ.(4) F-is R-Kare F Tesi Olasılık Değ.F(8,64) K i-kare Olasılık Değ (8) F-is R-Kare F Tesi Olasılık Değ.F(12,56) K i-kare Olasılık Değ (12) Tablo 3 e verilen ARCH LM esi sonuçlarına göre olasılık ve Ki-Kare değerleri üm anlamlılık düzeylerinde kriik değerlerden küçük olduğu için Ho hioezi reddedilerek, haalarda ARCH ekisinin olduğu kabul edilmekedir. ARCH LM esi ile volailienin varlığı amirik olarak kanılanmışır. Bu aşamada volailieyi en iyi şekilde modellemek gerekmekedir.

9 Tablo 4. Serinin Volailiesinin IGARCH (2,1) ile Modellenmesi Değişken Kasayı S. Haa -İsaisiği Prob. C MA(1) Serinin en uygun şekilde modellenmesi amacıyla farklı GARCH modeller (GARCH, EGARCH vb) ile ahmin edilmiş ve en uygun modelin IGARCH (2,1) olduğu esi edilmişir. IGARCH (2,1) ile modellenen serinin es sonuçları Tablo 4 e görülebilmekedir. Serinin modellenmesinden sonra ekrar ARCH LM esi yaılarak volailienin serinin yaısında hala var olu olmadığı incelenmek durumundadır. Tablo 5. ARCH LM Tes (1,4,8,12) F-is R-Kare F Tesi Olasılık Değ.(1,78) Ki-Kare Olasılık Değ. (1) F-is R-Kare F Tesi Olasılık Değ.F(4,72) K i-kare Olasılık Değ.(4) F-is R-Kare F Tesi Olasılık Değ.F(8,64) K i-kare Olasılık Değ (8) F-is R-Kare F Tesi Olasılık Değ.F(12,56) K i-kare Olasılık Değ (12) Tablolardan da görülebileceği üzere IGARCH (2,1) modellenen volailie ekrar ARCH LM esine abi uulmuş, volailie ekisinin olmadığına hükmeden yokluk hioezi reddedilememişir. Araşırma bulgularının buraya kadar olan kısmı, geirinin volailiesinin modellenmesine ilişkin ilk bölümdür. İkincin bölümünde, işlem hacmi serisi gerekli düzelmelere abi uularak analize dahil edilecekir. Grafik 3. İşlem Hacmi ve Doğal Logariması Alınmış İşlem Hacmi Serisinin Zaman Yolu Grafiği ISLEMHACMI LOGISLEMHACMI 60,000, ,000, ,000, ,000, ,000, ,000,

10 Grafik 3 de işlem hacmi serisinde rend ekisi göze çarmakadır. Yukarıda bahsedilen nedenlerden öürü işlem hacmi serisinin de doğal logariması ile çalışmak yerinde olacakır. Ek 4 deki grafiken de görülebileceği üzere seride çok ciddi ookorelasyon ekisi göze çarmakadır. Aylık verilerle çalışıldığı için burada da mevsimsel sınamanın yaılması zorunlu olmakadır. Grafik 4. Logişlemhacmi Serisinin Mevsimsel Sınaması LOGISLEMHACMI Serisinin Mevsimsellik Grafigi Jan Feb Mar Ar May Jun Jul Aug Se Oc Nov Dec Grafik 4 de serideki mevsimsel eki gözlemlenebilmekedir. Bu söz konusu ekinin giderilmesi için Census X12 yönemi kullanılmış ve eki aşağıda Grafik 5 de görülebileceği üzere giderilmişir. Grafik 5. Logişlemhacmi Serisinin Mevsimsel Ekiden Arındırıldıkan Sonraki Hali 18 LOGISLEMHACMI_SA Serisinin Mevsimsellik Grafigi Jan Feb Mar Ar May Jun Jul Aug Se Oc Nov Dec Ek 5 den de görülebileceği üzere serinin ciddi bir şekilde ookorelasyon ekisi alındadır. Bu durum da serinin birim kök içerdiği varsayımını kuvvelendirmekedir.

11 Tablo 6. Logişlemhacmi Serisi Birim Kök Analizi ADF ADF Tes İs Mac Kinnon Kriik Değerleri Olasılık Değeri PP PP (-1) KPSS KPSS (-1) PP Tes İs. Kriik Değerler Olasılık Değeri PP Tes İs. Kriik Değerler Olasılık Değeri KPSS Tes İs. Asimoik Kriik Değerler LM İs KPSS Tes İs. Asimoik Kriik Değerler LM İs Birim kök esi sonuçlarına göre ADF esi seriyi düzeyde durağan, PP % 5 ve % 10 anlam düzeyinde seviyede durağan, %1 anlam seviyesinde birinci farka durağan olarak raorlamışır. KPSS esleri ise serinin birinci derecede durağan olduğunu raorlamakadır. Bu açıdan çalışmada logislemhacmi serisi seviyede durağan olarak kabul edilmişir. İşlem hacmi ve geiri için oluşurulan serilerin ikisinin de aynı dereceden durağan olması koinegrasyon analizinin yaılmasına imkan anımakadır. Bu açıdan ilk olarak VAR gecikme uzunluğunun belirlenmesi gerekmekedir. Tablo 7. VAR Gecikme Uzunluğunun Belirlenmesi Tablo 7 de Schwarz 1 gecikmeyi, Hannan Quinn, Akaike, Final Predicion Error ve LR bilgi krierleri ise 3 gecikmeyi raorladığından, çalışmada gecikme sayısı

12 211 3 olarak belirlenmişir. 3 gecikmeye göre oluşurulan modelin isikrarlı bir yaıda olu olmadığını es emek amacıyla Ek 6, 7 ve 8 deki isaisiki ve diagnosik eslerden yararlanmak mümkündür. Söz konusu esler de kurulan modelin isikrarlı olduğu sonucunu doğrulamakadır. Modelde yer alan değişkenlerin aynı derecede durağan olduğu ön bilgisi, özellikle uzun dönem ilişkilerin esiine imkan anıyan koinegrasyon analizine imkan vermekedir. Tablo 8. λtrace İsaisiği Tes Sonuçları Sıfır Alernaif Trace % 5 Kriik Olasılık Özdeğer Hioezi Hioez İsaisiği Değer Değeri r = 0 r r 1 r = Tablo 9. λmax İsaisiği Tes Sonuçları Sıfır Alernaif Max. Özdeğer % 5 Kriik Olasılık Özdeğer Hioezi Hioez İsaisiği Değer Değeri r = 0 r r 1 r = Koinegrasyon analizi sonuçlarından da görülebileceği üzere % 5 önem düzeyinde iz isaisiği 1, maksimum özdeğer isaisiği ise üm önem düzeylerinde eşbüünleşik vekör raorlamamakadır. Bu durumda değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin olmadığı yönündeki sıfır hioezi iz isaisiğine göre reddedilmemekedir. Özdeğer isaisiklerine göre % 5 önem düzeyinde eşbüünleşik vekör bulunmamakadır. Bu da haa düzelme mekanizmasının yaılmasını gerekli kılmakadır. Söz konusu haa düzelme modeli Ek 9 da yer almakadır. Buradan iki değişken arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı ve bu ilişkinin işlem hacminden volailie serisine doğru ve negaif yönlü olduğu sonucu çıkarılmakadır. Grafik 6. Eki Teki Analizi 211

13 212 VAR modelinin ahmininden sonra modelde yer alan kasayıları anlamlı bir şekilde yorumlayabilmenin güçlüğü, ikinci bir adım olarak denklem sisemine verilecek şoklar karşısında değişkenlerin ekilerin ölçülmesine imkan anıyan Eki Teki analizinin sınanmasını zorunlu kılmakadır. Grafik 6 ya göre kısa dönemde işlem hacmindeki bir birimlik şoka volailie serisinin verdiği eki ilk bir ay arış şeklinde görülürken, sonraki bir aylık dönemde eki durağanlık kazanmış ve 3. aydan iibaren azalışa geçmişir. 4. aydan sonra ise bu eki aza da olsa arış gösererek sabi seyrini korumuşur. Volailie serisinde meydana gelen bir sandar samalık şok, işlem hacminde ilk ay ekinin yönünü çok az da olsa oziif, bu aydan sonraki iki aylık zaman diliminde ise negaif olarak değişirmişir. Daha sonraki dönemde ise eki sabi seyremekedir. Lieraürde yaygın olan görüş, geirinin volailie ise işlem hacmi arsında oziif ilişkinin olduğu yönündedir. Ancak, gelişmeke olan iyasaların çoğunda bu iki değişken arasında negaif ilişkinin varlığından bahsedilmekedir (Girard ve Ria, 2007). Çünkü gerçeken gelişmeke olan iyasalarda bilginin dağılımı asimerikir ve ancak iyi bilgilenmiş işlemci ozisyona girmekedir. Gelişmeke olan bir ülke olarak Türkiye hisse senedi iyasası üzerine yaılan diğer çalışmalarla (Baklacı ve Kasman 2006; Okan, Olgun, v.d. 2009; Kıran 2010) bu çalışmanın bulguları aralellik gösermekedir. Geiri volailiesi ile işlem hacmi arasında oziif ilişkinin bulunmaması, İMKB de Ardışık Bilgi Akışı ve Karışık Dağılımlar Hioezlerinin geçerli olmadığına işare emekedir. Geirinin oynaklığının işlem hacmi üzerindeki kısa dönemli ekilerinin incelendiği bir başka analiz olan Granger Nedensellik esi de, söz konusu ilişkiyi sınamada önemli bir aşamayı oluşurmakadır. Tablo 10. Granger Nedensellik Tesi Bağımlı Değişken: D(ISLEMHACMI_SA) Ki-Kare Serbeslik Derecesi Olasılık Değeri D(H) All Bağımlı Değişken: D(H) Ki-Kare Serbeslik Derecesi Olasılık Değeri D(ISLEMHACMI_SA) All Granger nedensellik sınaması üm önem düzeylerinde geirinin volailiesinden işlem hacmine doğru, % 5 ve % 10 önem düzeyinde ise işlem hacminden geirinin volailiesine doğru bir Granger nedensellik ilişkisini raorlamakadır. Bu sonuç, Brooks (1998), Moosa ve Al- Loughani (1995), Silvaulle ve Choi (1999) ve De Medeiros ve Van Doornik (2006) in çalışmalarındaki bulguları deseklemekedir. Karışık Dağılımlar Hioezi, geirinin volailiesi ile işlem hacmi arasında 212

14 213 nedensellik ilişkisinin olmadığını, Ardışık Bilgi Akışı Hioezi ise bu iki değişken arasında çif yönlü nedensellik ilişkisinin var olduğunu kabul eder. Ancak her ikisinde de eşzamanlı oziif ilişkinin varlığı söz konusudur. Bu nedenle, İMKB de Ardışık Bilgi Akışı ve Karışık Dağılımlar Hioezleri geçerli değildir. Son olarak, geirinin volailiesi ve işlem hacmi değişkenlerine ilişkin yaısal kırılmanın varlığını araşırmak üzere birikimli olam (CUSUM) grafiklerinden yararlanılmışır. % 5 anlamlılık düzeyinde güven aralıklarının içinde seyreden birikimli olam serisi, modelde yaısal bir sorunun olmadığına da işare emekedir. Grafik 7. Birikimli Tolam Sınaması 5. Sonuç Bu çalışmada Türkiye de yılları arasında, İMKB Ulusal 100 Endeksi nin kaanış fiyaları ve işlem hacmi verileri kullanılarak, işlem hacminin geiri volailiesi üzerindeki dinamik ve nedensel ilişkisi incelenmişir. Araşırma bulgularına göre uzun dönemli ilişkinin iuçlarını veren koinegrasyon analizi, değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığını oraya koymuşur. Diğer arafan VECM doğrulusunda volailie ve işlem hacmi değişimlerinin gecikmeli değerlerinin, iyasada meydana gelecek muhemel şoklardan ekilendiğini raorlamışır. Çalışmanın amirik bulguları değerlendirildiğinde; işlem hacmi ile geirinin volailiesi arasında uzun dönemli, işlem hacminden volailie serisine doğru negaif yönlü bir ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmışır. Kısa dönemde ise, işlem hacminin volailie serisi üzerindeki ekisi ilk bir ay arış, sonraki bir aylık dönemde durağan ve 3. aydan iibaren azalış gösermişir. 4. aydan sonra sabi seyrini korumuşur. Volailie serisinde meydana gelen bir sandar samalık şok, işlem hacminde ilk ay ekinin yönünü çok az da olsa oziif, bu aydan sonraki iki aylık zaman diliminde ise negaif olarak değişirmişir. Daha sonraki dönemde ise eki sabi seyremişir. Ayrıca, hisse senedi geiri volailie ile işlem hacmi arasında çif yönlü nedensellik ilişkisi olu, volailieden işlem hacmine doğru olan ilişki daha güçlüdür. Sonuç olarak bu bulgular, Ardışık Bilgi Akışı ve Karışık Dağılımlar Hioezlerinin İMKB de geçerli olmadığına işare emekedir. 213

15 214 Kaynakça 1. Ahmed, H. J. A., Hassan, A., ve Nasir A. M. D. (2005). The Relaionshi beween Trading Volume, Volailiy and Sock Marke Reurns: A Tes of Mixed Disribuion Hyohesis for a Pre and Pos Crisis on Kuala Lumur Sock Exchange, Invesmen Managemen and Financial Innovaions. 3: Akar, C. (2008). Yabancılar Türkiye'de Poziif Geri Besleme Hioezine Uygun Davranışlar Göserirler Mi?, İMKB Dergisi. 10 (39): Andersen, T. G. (1996). Reurn Volailiy and Trading Volume: An Informaion Flow Inerreaion of Sochasic volailiy, The Journal of Finance. 51 (1): Asai, M. ve Unie, A. (2008). The Relaionshi beween Sock Reurn Volailiy and Trading Volume: The Case of The Philiines, Alied Financial Economics. 18(16): Badhani, K. N. (2005). Sock Price-Volume Causaliy a Index Level, Indian Insiue of Caial Markes 9h Caial Markes Conference Paer, h://aers.ssrn.com/sol3/aers.cfm?absrac_i d= Baklacı, H. ve Kasman A. (2006). An Emirical Analysis of Trading Volume and Reurn Volailiy Relaionshi in The Turkish Sock Marke, Ege Academic Review. 6 (2): Başçı, E., Özyıldırım, S. ve Aydoğan, K. (1996). A Noe on Price-Volume Dynamics in An Emerging Sock Marke, Journal of Banking and Finance. 20 (2): Bayrakdaroğlu, A. ve Nazlıoğlu, Ş. (2009). Hisse Senedi Fiya-Hacim İlişkisi: İMKB de İşlem Gören Bankalar İçin Doğrusal ve Doğrusal Olmayan Granger Nedensellik Analizi, İkisa İşleme ve Finans Dergisi. 24 (277): Bohl, M. T. ve Henke, H. (2003). Trading Volume and Sock Marke Volailiy: The Polish Case, Inernaional Review of Financial Analysis. 12 (5): Bollerslev, T. (1986). Generalized Auoregressive Condiional Heeroskedasiciy, Journal of Economerics. 31: Brailsford, T. J. (1996). The Emirical Relaionshi beween Trading Volume, Reurns, and Volailiy, Accouning and Finance. 35: Brooks, C. (1998). Predicing Sock Index Volailiy: Can Marke Volume Hel?, Journal of Forecasing. 17 (1): Chen, G., Firh, M. ve Rui, O. M. (2001). The Dynamic Relaion Beween Sock Reurns, Trading Volume and Volailiy, Financial Review. 36: Clark, P. K. (1973). A Subordinaed Sochasic Process Model wih Finie Variance for Seculaive Prices, Economerica. 41: Coeland, T. E. (1976). A Model of Asse Trading Under he Assumion of Sequenial Informaion Arrival, Journal of Finance. 31: Darnell, A. C. (1994). A Dicionary of Economerics. Brookfield, U.K.: Edward Elgar. 17. Davidson, R. ve MacKinnon J. G. (1993). Esimaion and Inference in Economerics. New York: Oxford Universiy Press. 18. DeLong, J. B., Shleifer, A., Summers, L.H. ve Waldmann, R. J. (1990). Noise Trader Risk in Financial Markes, The Journal of Poliical Economy. 98 (4): De Medeiros, O. R. ve Van Doornik, B. F. N. (2006). The Emirical Relaionshi beween Sock Reurns, Reurn Volailiy and Trading Volume in he Brazilian Sock Marke, Working Paer Series, Universiy of Brasilia. 20. Deo, M., Srınivasan, K. ve Devanadhen, K. (2008). The Emirical Relaionshi beween Sock Reurns, Trading Volume and Volailiy: Evidence from Selec Asia- Pacific Sock Marke, Euroean Journal of Economics, Finance and Adminisraive Sciences. 12: Es, T. W. ve Es, M. L. (1976). The Sochasic Deendence of Securiy Price Changes and Transacion Volumes: Imlicaions for he Mixure-of-Disribuions Hyohesis, Economerica. 44: Franses, P. H., ve McAleer, M. (1998). Coinegraion Analysis of Seasonal Time Series, Journal of Economic Surveys, 12 (5): Girard, E. ve Ria, B. (2007). Trading Volume and Marke Volailiy: Develoed Versus Emerging Sock Markes, The Financial Review. 42 (3): Granger, C. W. J. (1969. Invesigaing Casual Relaions by Economeric Models and Cross-Secral Mehods, Economerica. 37: Granger, C. W. J. ve Newbold, P. (1974). Surious Regressions in Economerics, Journal of Economerics. 2: Gökçe, A. (2002). İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi: Granger Nedensellik Tesi, Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi. 3: Gündüz, L. ve Haemi-J, A. (2005). Sock Price and Volume Relaion in Emerging Markes, Emerging Markes Finance and Trade. 41: Harris, L. (1986). Cross-securiy Tess of he Mixure of Disribuions Hyohesis, Journal of Financial Quaniaive Analysis. 21: Hiemsra, C. ve Jones, J. D. (1994). Tesing for Linear and Nonlinear Granger Causaliy in he Sock Price-Volume Relaion, Journal of Finance. 49 (5): Huang, B. ve Yang, C. W. N. (2001). An Emirical Invesigaion of Trading Volume and 214

16 215 Reurn Volailiy of The Taiwan Sock Marke, Global Finance Journal. 12: Hylleberg S. (1992), Modelling Seasonaliy, Oxford UK, Oxford Universiy Press. 32. Işığıçok, E. (1994). Zaman Serilerinde Nedensellik Çözümlemesi, Bursa: Uludağ Üniversiesi Yayınevi. 33. Johansen, S. (1991). Esimaion and Hyohesis Tesing of Coinegraion in Gaussian Vecor Auoregrsssive Models, Economerica. 59: Johansen, S. ve Juselius, K. (1990). Maximum Likelihood Esimaion and Inference on Coinegraion wih Alicaion o he Demand for Money, Oxford Bullein of Economics and Saisics. 52: Jennings, R. H., Sarks, L. ve Fellingham, J. (1981). An Equilibrium Model of Asse Trading wih Sequenial Informaion Arrival, Journal of Finance. 36: Kamah, R. R. ve Wang, Y. (2006). The Causaliy beween Sock Index Reurns and Volumes in The Asian Equiy Markes, Journal of Inernaional Business Research. 5 (2): Kamah, R. R. (2007). Invesigaing Causal Relaions beween Price Changes and Trading Volume Changes in The Turkish Marke, American Sociey of Business and Behavioral Sciences (ASBBS) E-Journal. 3 (1): Kamah, R. R. (2008). The Price-Volume Relaionshi In The Chilean Sock Marke, Inernaional Business and Economics Research Journal. 7 (10): Karoff, J. M. (1987). The Relaion beween Price Changes and Trading Volume: A Survey, Journal of Financial and Quaniaive Analysis. 22 (1): Kayalıdere, U. A. K., Kargın, S. ve Akaş, R. (2009). İMKB de Fiya ve Hacim Arasındaki Nedensellik İlişkisi, Celal Bayar Üniversiesi S.B.E.Dergisi. 7(1): Kearney, C. ve Monadjemi, M. (1990). Fiscal Policy and Curren Accoun Performance: Inernaional Evidence on he Twin Deficis, Journal of Macroeconomics. 12 (2): Kıran, B. (2010). İsanbul Menkul Kıymeler Borsası nda İşlem Hacmi ve Geiri Volailiesi, Doğuş Üniversiesi Dergisi. 11 (1): Lamoureux, C. G. ve Lasraes, W. D. (1990). Heeroskedasiciy in Sock Reurn Daa: Volume Versus GARCH Effecs, Journal of Finance. 45: Lee, B. S. ve Rui, O. M. (2002). The Dynamic Relaionshi beween Sock Reurns and Trading Volume: Domesic and Cross- Counry Evidence, Journal of Banking and Finance. 26: Léon, N. K. (2007). An Emirical Sudy of The Relaion Beween Sock Reurn Volailiy and Trading Volume in The BRVM, African Journal of Business Managemen. 1 (7): Moosa, I. A. ve Al-Loughani, N. E. (1995). Tesing he Price-Volume Relaion in Emerging Asian Sock Markes, Journal Asian Economics, 6: Mahajan, S. ve Singh, B. (2009), The Emirical Invesigaion of Relaionshi beween Reurn, Volume and Volailiy Dynamics in Indian Sock Marke, Eurasian Journal of Business and Economics. 2 (4): Nowbusing, B. M. ve Naregadu, S. (2009), Reurns, Trading Volume and Volailiy in The Sock Marke of Mauriius, African Journal of Accouning, Economics, Finance and Banking Research. 5 (5): Okan, B., Olgun, O. ve Takmaz, S. (2009). Volume and Volailiy: A Case of ISE-30 Index Fuures, Inernaional Research Journal of Finance and Economics. 32: Saaçioğlu, K. ve Sarks, L. T. (1998). The Sock Price-Volume Relaionshi in Emerging Sock Markes: The Case of Lain America, Inernaional Journal of Forecasing. 14: Sarıoğlu, S. E. (2007). Hisse Senedi Fiyaları ile İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB Üzerine Bir Çalışma, 11. Ulusal Finans Semozyumu Silvaulle, P. ve Choi, J-S. (1999). Tesing for Linear and Non-linear Granger Causaliy in he Sock-Price Volume Relaion: Korean Evidence, Quarerly Review of Economics and Finance. 39 (1): Tauchen, G. E. ve Pis, M. (1983). The Price Variabiliy-Volume Relaionshi on Seculaive Markes, Economerica. 51: Toraman C., Erbaykal, E. ve Okuyan, H. A. (2007). İMKB de Fiya-Hacim İlişkisinin Toda- Yamamoo Nedensellik Yaklaşımı ile Tesi, 11. Ulusal Finans Semozyumu Umulu, G. (2008). İşlem Hacmi ve Fiya Değişimleri Arasındaki Nedensellik ve Dinamik İlişkiler: İMKB de Bir amirik inceleme, Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi. 10 (1): Wang, P., Wang, P. ve Aying, L. (2005). Sock Reurn Volailiy and Trading Volume: Evidence from The Chinese Sock Marke, Journal of Chinese Economics and Business Sudies. 3 (1): Wiener, N. (1956). I am a Mahemaician: The Laer Life of a Prodigy, Massachuses: MIT Press. 57. Yörük, N. Erdem, C. ve Erdem, M. Z. (2006). Tesing for Linear and Non-linear Granger Causaliy in The Sock-Price Volume Relaion: Turkish Banking Firms Evidence, Alied Financial Economics Leer, 2:

17 EKLER Ek 6. Oluşurulan Modelin AR Karakerisik Polinounun Ters Kökleri Ek 9. Haa Düzelme Modeli AR Karakerisik Polinomunun Ters Kokleri Ek 7. Değişen Varyans Ki-Kare Serbeslik Derecesi Olasılık Ek 8. Serisel İlgileşim LM Tesi

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 4 Sayı: 2 Nisan 204 ss. 2-220 Türk Sermaye Piyasasında Fiya ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimerik Nedensellik Analizi Price and Trade Volume Relaionship

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory. 3 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 3, Ocak-Haziran 9, ss.39-337 VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ Sevda GÜRSAKAL

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi Finans Poliik & Ekonomik Yorumlar 2007 Cil: 44 Sayı:512 43 Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yönemi İle Analizi Öze Bülen GÜLOĞLU 1 Ayşe AKMAN 2 Bu çalışmada, Mar 2001-Mar 2007 arihleri arası dönemde

Detaylı

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması Uluslararası Alanya İşleme Fakülesi Dergisi Inernaional Journal of Alanya Faculy of Business Yıl:014, C:6, S:3, s. 1-13 Year:014, Vol:6, No:3, s. 1-13 Vadeli İşlem Piyasasında Opimal Hedge Rasyosunun Saik

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX Dumlupınar Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi / Dumlupınar Universiy Journal of Social Sciences BORSA YATIRIM FONLARININ ENDEKS PİYASALARDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İMKB-30 ENDEKSİ ÜZERİNE

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama Bankacılar Dergisi, Sayı 59, 26 Bankaların Hisse Senedi Geirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sekörü Üzerine Bir Uygulama Dr. Alper Özün * - Ailla Çifer ** Bu makale göserge

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi Muhasebe ve Finansman Dergisi Temmuz/2013 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi ÖZET Halime TEMEL NALIN Sevinç GÜLER Bu çalışmanın amacı, İMKB 100 Endeksinde işlem hacmi

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

İŞLEM HACMİ VE FİYAT DEĞİŞİMLERİ ARASINDAKİ NEDENSELLİK VE DİNAMİK İLİŞKİLER: İMKB DE BİR AMPİRİK İNCELEME

İŞLEM HACMİ VE FİYAT DEĞİŞİMLERİ ARASINDAKİ NEDENSELLİK VE DİNAMİK İLİŞKİLER: İMKB DE BİR AMPİRİK İNCELEME İşlem Hacmi ve Fiyat Değişimleri Arasındaki Nedensellik ve Dinamik İlişkiler / 231 Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 10 / 1 (2008). 231-246 İŞLEM HACMİ VE FİYAT DEĞİŞİMLERİ

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Managemen / Volume: V SPRING EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ Hilal BOZKURT Öze: Çok sayıda ampirik araşırma

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer Volume Number 3 011 pp. 1-17 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com RMD Hesaplamalarında Volailie Tahminleme Modellerinin Karşılaşırılması ve Basel II Yaklaşımına Göre Geriye Dönük Tes Edilmesi: İMKB 100 Endeksi

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Uluslararası Portföy Yönetiminde Rejim Geçişken Karar Destek Modelleri: Gelişmekte Olan Menkul Kıymet Piyasaları Üzerine Bir Uygulama

Uluslararası Portföy Yönetiminde Rejim Geçişken Karar Destek Modelleri: Gelişmekte Olan Menkul Kıymet Piyasaları Üzerine Bir Uygulama İşleme ve İkisa Çalışmaları Dergisi Cil 2, Sayı 2, 2014, ss.27-43 ISSN:2147-804X hp://www.islemeikisa.com Uluslararası Porföy Yöneiminde Rejim Geçişken Karar Desek Modelleri: Gelişmeke Olan Menkul Kıyme

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU ve TİCARETE KONU OLMAYAN MALLAR: GÖLGE DEĞİŞKEN YAKLAŞIMI

REEL DÖVİZ KURU ve TİCARETE KONU OLMAYAN MALLAR: GÖLGE DEĞİŞKEN YAKLAŞIMI Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil XXVII, Sayı 2, 2008, s. 25-49 REEL DÖVİZ KURU ve TİCARETE KONU OLMAYAN MALLAR: GÖLGE DEĞİŞKEN YAKLAŞIMI Kadir Yasin ERYİĞİT * Öze Bu çalışmada

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 2, 2010 53 FİNANSAL PİYASA ETKİNLİĞİ: S&P 500 ÜZERİNE BİR UYGULAMA Erhan DEMİRELİ *, Gökuğ Cenk AKKAYA ** ve Elif İBAŞ *** Öze Finansal ekinlik kavramı

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION Marmara Üniversiesi YIL 2010, SAYI II, S. 539-553 -ENFLASYON Öze Özlem YORULMAZ * ** - Anahar Kelimeler: ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı